Қўшни ҳақи

Odob kitobi · 5 ҳадис

باب فِي حَقِّ الْجِوَارِ

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ عَمْرَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، رضى الله عنها أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ مَا زَالَ جِبْرِيلُ يُوصِينِي بِالْجَارِ حَتَّى قُلْتُ لَيُوَرِّثَنَّهُ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Мусаддад ривоят қилди, бизга Ҳаммод ривоят қилди, у Яҳё ибн Саиддан, у Абу Бакр ибн Муҳаммаддан, у Амрадан, у Оиша розияллаҳу анҳодан ривоят қилдики, Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам дедилар: «Жаброил менга қўшни ҳақида шу қадар васият қилавердики, мен: ‹Албатта уни (қўшнини) меросхўр қилади шекилли›, деб ўйладим».

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ بَشِيرٍ أَبِي إِسْمَاعِيلَ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو، أَنَّهُ ذَبَحَ شَاةً فَقَالَ أَهْدَيْتُمْ لِجَارِي الْيَهُودِيِّ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ "‏ مَا زَالَ جِبْرِيلُ يُوصِينِي بِالْجَارِ حَتَّى ظَنَنْتُ أَنَّهُ سَيُوَرِّثُهُ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн Исо ривоят қилди, бизга Суфён ривоят қилди, у Башир Абу Исмоилдан, у Мужоҳиддан, у Абдуллаҳ ибн Амрдан ривоят қилдики, у бир қўйни сўйди ва: «Яҳудий қўшнимга ҳадя қилдингизми? Зеро мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг ‹Жаброил менга қўшни ҳақида шу қадар васият қилавердики, мен: У уни меросхўр қилади шекилли, деб гумон қилдим› деганларини эшитдим», деди.

حَدَّثَنَا الرَّبِيعُ بْنُ نَافِعٍ أَبُو تَوْبَةَ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَيَّانَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَجْلاَنَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم يَشْكُو جَارَهُ فَقَالَ ‏"‏ اذْهَبْ فَاصْبِرْ ‏"‏ ‏.‏ فَأَتَاهُ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلاَثًا فَقَالَ ‏"‏ اذْهَبْ فَاطْرَحْ مَتَاعَكَ فِي الطَّرِيقِ ‏"‏ ‏.‏ فَطَرَحَ مَتَاعَهُ فِي الطَّرِيقِ فَجَعَلَ النَّاسُ يَسْأَلُونَهُ فَيُخْبِرُهُمْ خَبَرَهُ فَجَعَلَ النَّاسُ يَلْعَنُونَهُ فَعَلَ اللَّهُ بِهِ وَفَعَلَ وَفَعَلَ فَجَاءَ إِلَيْهِ جَارُهُ فَقَالَ لَهُ ارْجِعْ لاَ تَرَى مِنِّي شَيْئًا تَكْرَهُهُ ‏.‏

Бизга Робеъ ибн Нофеи Абу Тавба ривоят қилди, бизга Сулаймон ибн Ҳайён ривоят қилди, у Муҳаммад ибн Ажлондан, у отасидан, у Абу Ҳурайрадан ривоят қилди. У айтди: Бир киши Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг олдига қўшнисидан шикоят қилиб келди. У: «Бор, сабр қил», дедилар. Сўнг у яна икки ёки уч марта келди. Шунда у: «Бор, асбобларингни (уй буюмларингни) йўлга чиқариб қўй», дедилар. У эса асбобларини йўлга чиқариб қўйди. Одамлар ундан сўрай бошлашди, у эса уларга ўз ҳолини хабар берди. Шунда одамлар уни (қўшнисини): «Аллаҳ уни жазоласин» деб лаънатлай бошлашди. Сўнг унинг қўшниси унинг олдига келиб: «Қайт (жойингга), энди мендан ёқтирмайдиган бирор нарсангни кўрмайсан», деди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُتَوَكِّلِ الْعَسْقَلاَنِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ فَلْيُكْرِمْ ضَيْفَهُ وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ فَلاَ يُؤْذِ جَارَهُ - وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ فَلْيَقُلْ خَيْرًا أَوْ لِيَصْمُتْ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Муҳаммад ибнул Мутаваккил ал-Асқалоний ривоят қилди, бизга Абдурраззоқ ривоят қилди, бизга Маъмар хабар берди, у Зуҳрийдан, у Абу Саламадан, у Абу Ҳурайрадан ривоят қилди. У айтди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам дедилар: «Ким Аллаҳга ва охират кунига иймон келтирса, меҳмонини ҳурмат қилсин; ким Аллаҳга ва охират кунига иймон келтирса, қўшнисига озор бермасин; ким Аллаҳга ва охират кунига иймон келтирса, яхши гапирсин ёки жим турсин».

حَدَّثَنَا مُسَدَّدُ بْنُ مُسَرْهَدٍ، وَسَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ، أَنَّ الْحَارِثَ بْنَ عُبَيْدٍ، حَدَّثَهُمْ عَنْ أَبِي عِمْرَانَ الْجَوْنِيِّ، عَنْ طَلْحَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، رضى الله عنها قَالَتْ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ لِي جَارَيْنِ بِأَيِّهِمَا أَبْدَأُ قَالَ ‏ "‏ بِأَدْنَاهُمَا بَابًا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ قَالَ شُعْبَةُ فِي هَذَا الْحَدِيثِ طَلْحَةُ رَجُلٌ مِنْ قُرَيْشٍ ‏.‏

Бизга Мусаддад ибн Мусарҳад ва Саид ибн Мансур ривоят қилди, Ҳорис ибн Убайд уларга Абу Имрон ал-Жавнийдан ривоят қилди, у Талҳадан, у Оиша розияллаҳу анҳодан ривоят қилди. У айтди: Мен: «Ё Расулуллаҳ, менинг икки қўшним бор, қайси биридан бошлай?» дедим. У: «Эшиги яқинроқ бўлганидан», дедилар. Абу Довуд айтди: Шуъба бу ҳадисда «Талҳа — Қурайшдан бўлган бир киши» деди.