باب فِي السَّلاَمِ عَلَى أَهْلِ الذِّمَّةِ
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ، قَالَ خَرَجْتُ مَعَ أَبِي إِلَى الشَّامِ فَجَعَلُوا يَمُرُّونَ بِصَوَامِعَ فِيهَا نَصَارَى فَيُسَلِّمُونَ عَلَيْهِمْ فَقَالَ أَبِي لاَ تَبْدَءُوهُمْ بِالسَّلاَمِ فَإِنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ حَدَّثَنَا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ تَبْدَءُوهُمْ بِالسَّلاَمِ وَإِذَا لَقِيتُمُوهُمْ فِي الطَّرِيقِ فَاضْطَرُّوهُمْ إِلَى أَضْيَقِ الطَّرِيقِ " .
Бизга Ҳафс ибн Умар ривоят қилиб деди: Бизга Шуъба Суҳайл ибн Абу Солиҳдан ривоят қилиб деди: Мен отам билан Шомга чиқдим. Улар насоро бўлган ибодатхоналар олдидан ўтиб, уларга салом бера бошлашди. Шунда отам: «Уларга биринчи бўлиб салом берманглар, чунки Абу Ҳурайра бизга Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламдан ривоят қилиб: ‹Уларга биринчи бўлиб салом берманглар ва йўлда уларни учратсангиз, уларни йўлнинг энг тор жойига сиқиб қўйинглар› дедилар» деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ، - يَعْنِي ابْنَ مُسْلِمٍ - عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ الْيَهُودَ إِذَا سَلَّمَ عَلَيْكُمْ أَحَدُهُمْ فَإِنَّمَا يَقُولُ السَّامُ عَلَيْكُمْ فَقُولُوا وَعَلَيْكُمْ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَكَذَلِكَ رَوَاهُ مَالِكٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ وَرَوَاهُ الثَّوْرِيُّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ قَالَ فِيهِ " وَعَلَيْكُمْ " .
Бизга Абдуллаҳ ибн Маслама ривоят қилди, бизга Абдулазиз — яъни ибн Муслим — Абдуллаҳ ибн Дийнордан, у Абдуллаҳ ибн Умардан ривоят қилдики, у деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Албатта, яҳудийлардан бири сизларга салом берганда, у фақат ‹Ас-сааму алайкум› (сизларга ўлим бўлсин) дейди. Бас, сизлар ‹Ва алайкум› (сизларга ҳам) деб жавоб қайтаринглар», дедилар. Абу Довуд деди: Шунингдек, Молик ҳам буни Абдуллаҳ ибн Дийнордан ривоят қилган. Ва Саврий буни Абдуллаҳ ибн Дийнордан ривоят қилиб, унда «Ва алайкум» деган.
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مَرْزُوقٍ، أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ أَصْحَابَ النَّبِيِّ، صلى الله عليه وسلم قَالُوا لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِنَّ أَهْلَ الْكِتَابِ يُسَلِّمُونَ عَلَيْنَا فَكَيْفَ نَرُدُّ عَلَيْهِمْ قَالَ " قُولُوا وَعَلَيْكُمْ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَكَذَلِكَ رِوَايَةُ عَائِشَةَ وَأَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْجُهَنِيِّ وَأَبِي بَصْرَةَ يَعْنِي الْغِفَارِيَّ .
Бизга Амр ибн Марзуқ ривоят қилди, бизга Шуъба Қатодадан, у Анасдан хабар бердики, Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг саҳобалари Набий соллаллаҳу алайҳи васалламга: «Албатта, аҳли китоб бизга салом берадилар, бас, биз уларга қандай жавоб қайтарамиз?» дедилар. У: «‹Ва алайкум› (сизларга ҳам) деб айтинг», дедилар. Абу Довуд деди: Шунингдек, Оиша, Абу Абдурраҳмон ал-Жуҳаний ва Абу Басра — яъни ал-Ғифорий — нинг ривояти ҳам шундай.