حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا أَبَانُ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَثَلُ الْمُؤْمِنِ الَّذِي يَقْرَأُ الْقُرْآنَ مَثَلُ الأُتْرُجَّةِ رِيحُهَا طَيِّبٌ وَطَعْمُهَا طَيِّبٌ وَمَثَلُ الْمُؤْمِنِ الَّذِي لاَ يَقْرَأُ الْقُرْآنَ كَمَثَلِ التَّمْرَةِ طَعْمُهَا طَيِّبٌ وَلاَ رِيحَ لَهَا وَمَثَلُ الْفَاجِرِ الَّذِي يَقْرَأُ الْقُرْآنَ كَمَثَلِ الرَّيْحَانَةِ رِيحُهَا طَيِّبٌ وَطَعْمُهَا مُرٌّ وَمَثَلُ الْفَاجِرِ الَّذِي لاَ يَقْرَأُ الْقُرْآنَ كَمَثَلِ الْحَنْظَلَةِ طَعْمُهَا مُرٌّ وَلاَ رِيحَ لَهَا وَمَثَلُ الْجَلِيسِ الصَّالِحِ كَمَثَلِ صَاحِبِ الْمِسْكِ إِنْ لَمْ يُصِبْكَ مِنْهُ شَىْءٌ أَصَابَكَ مِنْ رِيحِهِ وَمَثَلُ جَلِيسِ السُّوءِ كَمَثَلِ صَاحِبِ الْكِيرِ إِنْ لَمْ يُصِبْكَ مِنْ سَوَادِهِ أَصَابَكَ مِنْ دُخَانِهِ " .
Бизга Муслим ибн Иброҳим, бизга Абон, у Қатодадан, у Анасдан ривоят қилиб деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам шундай дедилар: «Қуръан ўқийдиган мўминнинг мисоли — турунж меваси кабидир: унинг ҳиди ҳам хуш, таъми ҳам хуш. Қуръан ўқимайдиган мўминнинг мисоли — хурмо кабидир: унинг таъми хуш, лекин ҳиди йўқ. Қуръан ўқийдиган фожирнинг мисоли — райҳон кабидир: унинг ҳиди хуш, лекин таъми аччиқ. Қуръан ўқимайдиган фожирнинг мисоли — ҳанзал (аччиқ қовоқ) кабидир: унинг таъми аччиқ ва ҳиди ҳам йўқ. Яхши ҳамсуҳбатнинг мисоли — миск сотувчи кабидир: агар сендан унга (мискдан) бирор нарса тегмаса ҳам, унинг ҳиди сенга тегади. Ёмон ҳамсуҳбатнинг мисоли — босқон (темирчи кўриги) эгаси кабидир: агар сендан унинг қораси тегмаса ҳам, унинг тутуни сенга тегади».
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، - الْمَعْنَى - ح وَحَدَّثَنَا ابْنُ مُعَاذٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، عَنْ أَبِي مُوسَى، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِهَذَا الْكَلاَمِ الأَوَّلِ إِلَى قَوْلِهِ " وَطَعْمُهَا مُرٌّ " . وَزَادَ ابْنُ مُعَاذٍ قَالَ قَالَ أَنَسٌ وَكُنَّا نَتَحَدَّثُ أَنَّ مَثَلَ جَلِيسِ الصَّالِحِ وَسَاقَ بَقِيَّةَ الْحَدِيثِ .
Бизга Мусаддад, бизга Яҳё — маъно жиҳатдан — (ҳ) ва бизга Ибн Муъоз, бизга отам, бизга Шуъба, у Қатодадан, у Анасдан, у Абу Мусодан, у Пайғамбар соллаллаҳу алайҳи васалламдан шу биринчи сўзни «ва таъми аччиқ» сўзига қадар ривоят қилди. Ибн Муъоз қўшимча қилиб деди: Анас деди: Биз «яхши ҳамсуҳбатнинг мисоли» деган сўзни гаплашардик — ва ҳадиснинг қолганини келтирди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الصَّبَّاحِ الْعَطَّارُ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ، عَنْ شُبَيْلِ بْنِ عَزْرَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَثَلُ الْجَلِيسِ الصَّالِحِ " . فَذَكَرَ نَحْوَهُ .
Бизга Абдуллаҳ ибн ас-Саббоҳ ал-Аттор, бизга Саид ибн Омир, у Шубайл ибн Азрадан, у Анас ибн Моликдан, у Пайғамбар соллаллаҳу алайҳи васалламдан ривоят қилди. У: «Яхши ҳамсуҳбатнинг мисоли...» дедилар — ва шунга ўхшашини зикр қилди.
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ، أَخْبَرَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ، عَنْ حَيْوَةَ بْنِ شُرَيْحٍ، عَنْ سَالِمِ بْنِ غَيْلاَنَ، عَنِ الْوَلِيدِ بْنِ قَيْسٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، أَوْ عَنْ أَبِي الْهَيْثَمِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ تُصَاحِبْ إِلاَّ مُؤْمِنًا وَلاَ يَأْكُلْ طَعَامَكَ إِلاَّ تَقِيٌّ " .
Бизга Амр ибн Авн, бизга Ибн ал-Муборак хабар бериб, у Ҳайва ибн Шурайҳдан, у Солим ибн Ғайлондан, у ал-Валид ибн Қайсдан, у Абу Саиддан, ёки Абу ал-Ҳайсамдан, у Абу Саиддан, у Пайғамбар соллаллаҳу алайҳи васалламдан ривоят қилди. У: «Фақат мўмин билангина дўст бўл, таомингни ҳам фақат тақводор киши есин» дедилар.
حَدَّثَنَا ابْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ، وَأَبُو دَاوُدَ قَالاَ حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ حَدَّثَنِي مُوسَى بْنُ وَرْدَانَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " الرَّجُلُ عَلَى دِينِ خَلِيلِهِ فَلْيَنْظُرْ أَحَدُكُمْ مَنْ يُخَالِلُ " .
Бизга Ибн Башшор, бизга Абу Омир ва Абу Довуд ривоят қилиб дедилар: Бизга Зуҳайр ибн Муҳаммад ривоят қилиб деди: Менга Мусо ибн Вардон, у Абу Ҳурайрадан ривоят қилдики, Пайғамбар соллаллаҳу алайҳи васаллам шундай дедилар: «Киши ўз дўстининг дини (йўли) устидадир, шунинг учун сиздан бирингиз ким билан дўстлашаётганига қарасин».
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ زَيْدِ بْنِ أَبِي الزَّرْقَاءِ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا جَعْفَرٌ، - يَعْنِي ابْنَ بُرْقَانَ - عَنْ يَزِيدَ، - يَعْنِي ابْنَ الأَصَمِّ - عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، يَرْفَعُهُ قَالَ " الأَرْوَاحُ جُنُودٌ مُجَنَّدَةٌ فَمَا تَعَارَفَ مِنْهَا ائْتَلَفَ وَمَا تَنَاكَرَ مِنْهَا اخْتَلَفَ " .
Бизга Ҳорун ибн Зайд ибн Абу аз-Зарқў, бизга отам, бизга Жаъфар — яъни ибн Бурқон —, у Язиддан — яъни ибн ал-Асамм —, у Абу Ҳурайрадан, у буни (Пайғамбарга) рафеъ қилиб (етказиб) деди: «Руҳлар саф тортилган қўшинлардир; улардан ўзаро танишганлари иттифоқ бўлади, ўзаро танимаганлари ихтилоф қилади».