Жосуслик қилишдан қайтариш

Odob kitobi · 3 ҳадис

باب فِي النَّهْىِ عَنِ التَّجَسُّسِ

حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ مُحَمَّدٍ الرَّمْلِيُّ، وَابْنُ، عَوْفٍ - وَهَذَا لَفْظُهُ - قَالاَ حَدَّثَنَا الْفِرْيَابِيُّ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ ثَوْرٍ، عَنْ رَاشِدِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ مُعَاوِيَةَ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ "‏ إِنَّكَ إِنِ اتَّبَعْتَ عَوْرَاتِ النَّاسِ أَفْسَدْتَهُمْ أَوْ كِدْتَ أَنْ تُفْسِدَهُمْ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ أَبُو الدَّرْدَاءِ كَلِمَةٌ سَمِعَهَا مُعَاوِيَةُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَفَعَهُ اللَّهُ تَعَالَى بِهَا ‏.‏

Бизга Исо ибн Муҳаммад ар-Рамлий ва Ибн Авф — бу унинг лафзи — ривоят қилиб, улар иккаласи деди: бизга ал-Фирёбий, у Суфёндан, у Саврдан, у Рошид ибн Саъддан, у Муъовиядан ривоят қилди, у деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг шундай деяётганларини эшитдим: «Агар сен одамларнинг айб-камчиликларини изласанг, уларни бузасан ёки бузишга яқинлашасан». Шунда Абу Дардо: «Бу Муъовия Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламдан эшитган бир сўздир, Аллаҳ таоло уни шу билан фойдалантирди», деди.

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَمْرٍو الْحَضْرَمِيُّ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ، حَدَّثَنَا ضَمْضَمُ بْنُ زُرْعَةَ، عَنْ شُرَيْحِ بْنِ عُبَيْدٍ، عَنْ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ، وَكَثِيرِ بْنِ مُرَّةَ، وَعَمْرِو بْنِ الأَسْوَدِ، وَالْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِيكَرِبَ، وَأَبِي، أُمَامَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ إِنَّ الأَمِيرَ إِذَا ابْتَغَى الرِّيبَةَ فِي النَّاسِ أَفْسَدَهُمْ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Саъид ибн Амр ал-Ҳазрамий ривоят қилди, бизга Исмоил ибн Айёш, бизга Замзам ибн Зуръа, у Шурайҳ ибн Убайддан, у Жубайр ибн Нуфайр, Касир ибн Мурра, Амр ибнул Асвад, Миқдом ибн Маъдикариб ва Абу Умомадан, улар Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан ривоят қилди. У дедилар: «Албатта амир одамлар орасида шубҳа (гумон) изласа, уларни бузади», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ زَيْدِ بْنِ وَهْبٍ، قَالَ أُتِيَ ابْنُ مَسْعُودٍ فَقِيلَ هَذَا فُلاَنٌ تَقْطُرُ لِحْيَتُهُ خَمْرًا فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ إِنَّا قَدْ نُهِينَا عَنِ التَّجَسُّسِ وَلَكِنْ إِنْ يَظْهَرْ لَنَا شَىْءٌ نَأْخُذْ بِهِ ‏.‏

Бизга Абу Бакр ибн Аби Шайба ривоят қилди, бизга Абу Муъовия, у ал-Аъмашдан, у Зайд ибн Ваҳбдан ривоят қилди, у деди: Ибн Масъуднинг олдига келиниб: «Мана фалон киши, соқолидан вино томиб турибди», дейилди. Шунда Абдуллаҳ: «Бизга жосуслик қилиш (айб ахтариш) ман қилинган, лекин агар бизга бирор нарса ошкор бўлиб қолса, биз уни (жазо билан) тутамиз», деди.