حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أُمِّ الدَّرْدَاءِ، عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَلاَ أُخْبِرُكُمْ بِأَفْضَلَ مِنْ دَرَجَةِ الصِّيَامِ وَالصَّلاَةِ وَالصَّدَقَةِ " . قَالُوا بَلَى . قَالَ " إِصْلاَحُ ذَاتِ الْبَيْنِ وَفَسَادُ ذَاتِ الْبَيْنِ الْحَالِقَةُ " .
Бизга Муҳаммад ибнул Ало ривоят қилди, бизга Абу Муъовия, у ал-Аъмашдан, у Амр ибн Муррадан, у Солимдан, у Умму Дардодан, у Абуд Дардодан ривоят қилди, у деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Сизларга рўза, намоз ва садақа даражасидан ҳам афзалроқ нарсани айтиб бермайми?» дедилар. Улар: «Ҳа (айтинг)», дейишди. У: «Одамлар орасини ислоҳ қилиш (яраштириш)дир. Одамлар орасини бузиш эса (динни) қириб ташловчидир», дедилар.
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، ح وَحَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، ح وَحَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ شَبُّويَةَ الْمَرْوَزِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أُمِّهِ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لَمْ يَكْذِبْ مَنْ نَمَى بَيْنَ اثْنَيْنِ لِيُصْلِحَ " . وَقَالَ أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ وَمُسَدَّدٌ " لَيْسَ بِالْكَاذِبِ مَنْ أَصْلَحَ بَيْنَ النَّاسِ فَقَالَ خَيْرًا أَوْ نَمَى خَيْرًا " .
Бизга Наср ибн Али ривоят қилди, бизга Суфён хабар берди, у аз-Зуҳрийдан (ҳ); ва бизга Мусаддад ривоят қилди, бизга Исмоил (ҳ); ва бизга Аҳмад ибн Муҳаммад ибн Шаббуя ал-Марвазий ривоят қилди, бизга Абдурраззоқ, бизга Маъмар хабар берди, у аз-Зуҳрийдан, у Ҳумайд ибн Абдурраҳмондан, у онасидан ривоят қилдики, Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Икки киши орасини ислоҳ қилиш учун (гапни) етказган киши ёлғончи эмас», дедилар. Аҳмад ибн Муҳаммад ва Мусаддад эса: «Одамлар орасини ислоҳ қилиб, яхшилик гапирган ёки яхшиликни етказган киши ёлғончи эмас», дедилар (деб ривоят қилди).
حَدَّثَنَا الرَّبِيعُ بْنُ سُلَيْمَانَ الْجِيزِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو الأَسْوَدِ، عَنْ نَافِعٍ، - يَعْنِي ابْنَ يَزِيدَ - عَنِ ابْنِ الْهَادِ، أَنَّ عَبْدَ الْوَهَّابِ بْنَ أَبِي بَكْرٍ، حَدَّثَهُ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أُمِّهِ أُمِّ كُلْثُومٍ بِنْتِ عُقْبَةَ، قَالَتْ مَا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُرَخِّصُ فِي شَىْءٍ مِنَ الْكَذِبِ إِلاَّ فِي ثَلاَثٍ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " لاَ أَعُدُّهُ كَاذِبًا الرَّجُلُ يُصْلِحُ بَيْنَ النَّاسِ يَقُولُ الْقَوْلَ وَلاَ يُرِيدُ بِهِ إِلاَّ الإِصْلاَحَ وَالرَّجُلُ يَقُولُ فِي الْحَرْبِ وَالرَّجُلُ يُحَدِّثُ امْرَأَتَهُ وَالْمَرْأَةُ تُحَدِّثُ زَوْجَهَا " .
Бизга Робийъ ибн Сулаймон ал-Жийзий ривоят қилди, бизга Абул-Асвад Нофиъдан — яъни ибн Язиддан — у ибнул-Ҳоддан ривоят қилдики, Абдулваҳҳоб ибн Абу Бакр унга ибн Шиҳобдан, у Ҳумайд ибн Абдурраҳмондан, у онаси Умму Кулсум бинт Уқбадан ривоят қилди. У деди: «Мен Расулуллаҳни соллаллаҳу алайҳи васаллам ёлғоннинг бирор нарсасига рухсат берганини эшитмадим, фақат учта нарсада бўлгани бундан мустасно. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам айтар эди: ‹Мен буни ёлғончи деб ҳисобламайман: одамлар орасини ислоҳ қилувчи киши гап айтади ва у билан фақат ислоҳни қасд қилади; ҳарбда гап айтадиган киши; ҳамда хотинига гапирадиган эр ва эрига гапирадиган аёл›».