حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سُلَيْمَانَ الْمِصِّيصِيُّ، لُوَيْنٌ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي الزِّنَادِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عُرْوَةَ، وَهِشَامٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، رضى الله عنها قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَضَعُ لِحَسَّانَ مِنْبَرًا فِي الْمَسْجِدِ فَيَقُومُ عَلَيْهِ يَهْجُو مَنْ قَالَ فِي رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ رُوحَ الْقُدُسِ مَعَ حَسَّانَ مَا نَافَحَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " .
Bizga Muhammad ibn Sulaymon al-Misiysiy — Luvayn — rivoyat qildi, bizga Ibn Abiz-Zinod rivoyat qildi, otasidan, u Urvadan, hamda Hishomdan, u Urvadan, u Oishadan roziyallahu anho: U aytdi: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam masjidda Hassonga minbar qo'yib berardi, u unga chiqib, Rasulullah sollallahu alayhi vasallam haqida yomon gapirganlarni hajv qilardi. Shunda Rasulullah sollallahu alayhi vasallam: «Albatta, Hasson Rasulullah sollallahu alayhi vasallam tomonidan himoya qilib turgan ekan, Ruhul-Qudus u bilan birgadir» dedi.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْمَرْوَزِيُّ، قَالَ حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ حُسَيْنٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ يَزِيدَ النَّحْوِيِّ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ { وَالشُّعَرَاءُ يَتَّبِعُهُمُ الْغَاوُونَ } فَنَسَخَ مِنْ ذَلِكَ وَاسْتَثْنَى فَقَالَ { إِلاَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَذَكَرُوا اللَّهَ كَثِيرًا } .
Bizga Ahmad ibn Muhammad al-Marvaziy rivoyat qilib aytdi: Menga Aliy ibn Husayn rivoyat qildi, otasidan, u Yazid an-Nahviydan, u Ikrimadan, u Ibn Abbosdan: U aytdi: «Shoirlarga gumrohlar ergashadilar» degan oyat tushdi, so'ng undan bir qismi mansux qilinib, istisno qilindi va: «Magar iymon keltirib, yaxshi amallar qilgan va Allahni ko'p zikr qilganlar bundan mustasno» deyildi.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ، عَنْ زُفَرَ بْنِ صَعْصَعَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ إِذَا انْصَرَفَ مِنَ صَلاَةِ الْغَدَاةِ يَقُولُ " هَلْ رَأَى أَحَدٌ مِنْكُمُ اللَّيْلَةَ رُؤْيَا وَيَقُولُ " إِنَّهُ لَيْسَ يَبْقَى بَعْدِي مِنَ النُّبُوَّةِ إِلاَّ الرُّؤْيَا الصَّالِحَةُ " .
Bizga Abdulloh ibn Maslama rivoyat qildi, Molikdan, u Ishoq ibn Abdulloh ibn Abi Talhadan, u Zufar ibn Sa'sa'adan, u otasidan, u Abu Hurayradan: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam bomdod namozidan qaytganida shunday derdi: «Sizlardan birortangiz kechasi tush ko'rdimi?» Va u: «Albatta, mendan keyin payg'ambarlikdan faqat solih tushgina qoladi» derdi.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " رُؤْيَا الْمُؤْمِنِ جُزْءٌ مِنْ سِتَّةٍ وَأَرْبَعِينَ جُزْءًا مِنَ النُّبُوَّةِ " .
Bizga Muhammad ibn Kasir rivoyat qildi, bizga Shu'ba xabar berdi, Qatodadan, u Anasdan, u Uboda ibn Somitdan, u Nabiy sollallahu alayhi vasallamdan: U aytdi: «Mo'minning tushi payg'ambarlikning qirq oltidan bir qismidir.»
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا اقْتَرَبَ الزَّمَانُ لَمْ تَكَدْ رُؤْيَا الْمُؤْمِنِ أَنْ تَكْذِبَ وَأَصْدَقُهُمْ رُؤْيَا أَصْدَقُهُمْ حَدِيثًا وَالرُّؤْيَا ثَلاَثٌ فَالرُّؤْيَا الصَّالِحَةُ بُشْرَى مِنَ اللَّهِ وَالرُّؤْيَا تَحْزِينٌ مِنَ الشَّيْطَانِ وَرُؤْيَا مِمَّا يُحَدِّثُ بِهِ الْمَرْءُ نَفْسَهُ فَإِذَا رَأَى أَحَدُكُمْ مَا يَكْرَهُ فَلْيَقُمْ فَلْيُصَلِّ وَلاَ يُحَدِّثْ بِهَا النَّاسَ " . قَالَ " وَأُحِبُّ الْقَيْدَ وَأَكْرَهُ الْغُلَّ وَالْقَيْدُ ثَبَاتٌ فِي الدِّينِ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ " إِذَا اقْتَرَبَ الزَّمَانُ " . يَعْنِي إِذَا اقْتَرَبَ اللَّيْلُ وَالنَّهَارُ يَعْنِي يَسْتَوِيَانِ .
Bizga Qutayba ibn Said rivoyat qildi, bizga Abdulvahhob rivoyat qildi, Ayyubdan, u Muhammaddan, u Abu Hurayradan, u Nabiy sollallahu alayhi vasallamdan: U aytdi: «Zamon yaqinlashganda mo'minning tushi deyarli yolg'on chiqmaydi. Ularning rosti tushiga ko'ra eng rost so'zlovchisidir. Tush uch xildir: solih tush — Allahdan bashoratdir, tush — shaytondan g'am-tashvishdir, va tush — kishining o'z-o'ziga so'zlaydigan narsalaridandir. Bas, sizlardan biringiz yoqtirmaydigan narsani ko'rsa, turib namoz o'qisin va uni odamlarga aytmasin.» U: «Men kishanni yaxshi ko'raman, bo'yinturuqni esa yomon ko'raman. Kishan — Diyndagi sobitlikdir» dedi. Abu Dovud aytdi: «Zamon yaqinlashganda» — ya'ni kecha va kunduz yaqinlashganda, ya'ni ular tenglashganda demakdir.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، أَخْبَرَنَا يَعْلَى بْنُ عَطَاءٍ، عَنْ وَكِيعِ بْنِ عُدُسٍ، عَنْ عَمِّهِ أَبِي رَزِينٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " الرُّؤْيَا عَلَى رِجْلِ طَائِرٍ مَا لَمْ تُعَبَّرْ فَإِذَا عُبِّرَتْ وَقَعَتْ " . قَالَ وَأَحْسِبُهُ قَالَ " وَلاَ يَقُصُّهَا إِلاَّ عَلَى وَادٍّ أَوْ ذِي رَأْىٍ " .
Bizga Ahmad ibn Hanbal rivoyat qildi, bizga Hushaym rivoyat qildi, bizga Ya'lo ibn Ato xabar berdi, Vaki' ibn Udusdan, u amakisi Abu Razindan: U aytdi: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam aytdi: «Tush ta'birlanmaguncha qush oyog'i ustidadir, ta'birlangach esa voqe' bo'ladi.» U aytdi: Yana, menimcha, shunday dedi: «Va uni faqat do'st yoki aql egasiga so'zlasin.»
حَدَّثَنَا النُّفَيْلِيُّ، قَالَ سَمِعْتُ زُهَيْرًا، يَقُولُ سَمِعْتُ يَحْيَى بْنَ سَعِيدٍ، يَقُولُ سَمِعْتُ أَبَا سَلَمَةَ، يَقُولُ سَمِعْتُ أَبَا قَتَادَةَ، يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " الرُّؤْيَا مِنَ اللَّهِ وَالْحُلْمُ مِنَ الشَّيْطَانِ فَإِذَا رَأَى أَحَدُكُمْ شَيْئًا يَكْرَهُهُ فَلْيَنْفُثْ عَنْ يَسَارِهِ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ لْيَتَعَوَّذْ مِنْ شَرِّهَا فَإِنَّهَا لاَ تَضُرُّهُ " .
Bizga Nufayliy rivoyat qilib aytdi: Men Zuhayrning shunday deganini eshitdim: Men Yahyo ibn Saidning shunday deganini eshitdim: Men Abu Salamaning shunday deganini eshitdim: Men Abu Qatodaning shunday deganini eshitdim: Men Rasulullah sollallahu alayhi vasallamning shunday deganini eshitdim: «Tush Allahdan, yomon tush esa shaytondandir. Bas, sizlardan biringiz yoqtirmaydigan narsani ko'rsa, chap tomoniga uch marta tupursin, so'ng uning yomonligidan panoh so'rasin, shunda u unga zarar yetkazmaydi.»
حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ خَالِدٍ الْهَمْدَانِيُّ، وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ الثَّقَفِيُّ، قَالاَ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ " إِذَا رَأَى أَحَدُكُمُ الرُّؤْيَا يَكْرَهُهَا فَلْيَبْصُقْ عَنْ يَسَارِهِ وَلْيَتَعَوَّذْ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ ثَلاَثًا وَيَتَحَوَّلْ عَنْ جَنْبِهِ الَّذِي كَانَ عَلَيْهِ " .
Bizga Yazid ibn Xolid al-Hamdoniy va Qutayba ibn Said as-Saqafiy rivoyat qildilar, ular aytdilar: Bizga Lays xabar berdi, Abuz-Zubayrdan, u Jobirdan, u Rasulullah sollallahu alayhi vasallamdan: U aytdi: «Sizlardan biringiz yoqtirmaydigan tush ko'rsa, chap tomoniga tupursin, shaytondan Allahga uch marta panoh so'rasin va yotgan yonboshidan boshqa tomonga aylanib yotsin.»
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " مَنْ رَآنِي فِي الْمَنَامِ فَسَيَرَانِي فِي الْيَقَظَةِ " . أَوْ " لَكَأَنَّمَا رَآنِي فِي الْيَقَظَةِ وَلاَ يَتَمَثَّلُ الشَّيْطَانُ بِي " .
Bizga Ahmad ibn Solih rivoyat qildi, bizga Abdulloh ibn Vahb rivoyat qilib aytdi: Menga Yunus xabar berdi, Ibn Shihobdan: U aytdi: Menga Abu Salama ibn Abdurrahmon xabar berdiki, Abu Hurayra aytdi: Men Rasulullah sollallahu alayhi vasallamning shunday deganini eshitdim: «Kim meni tushida ko'rsa, tez orada meni o'ngida ham ko'radi» yoki «Go'yo meni o'ngida ko'rgandek bo'ladi. Shayton menga o'xshab ko'rina olmaydi.»
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، وَسُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ، قَالاَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ صَوَّرَ صُورَةً عَذَّبَهُ اللَّهُ بِهَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ حَتَّى يَنْفُخَ فِيهَا وَلَيْسَ بِنَافِخٍ وَمَنْ تَحَلَّمَ كُلِّفَ أَنْ يَعْقِدَ شَعِيرَةً وَمَنِ اسْتَمَعَ إِلَى حَدِيثِ قَوْمٍ يَفِرُّونَ بِهِ مِنْهُ صُبَّ فِي أُذُنِهِ الآنُكُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ " .
Bizga Musaddad va Sulaymon ibn Dovud rivoyat qildilar, ular aytdilar: Bizga Hammod rivoyat qildi, bizga Ayyub rivoyat qildi, Ikrimadan, u Ibn Abbosdan: Nabiy sollallahu alayhi vasallam: «Kim biror surat chizsa, Allah uni Qiyomat kuni shu surat bilan azoblaydi, toki unga jon kirgizmaguncha, holbuki u jon kirgiza olmaydi. Kim ko'rmagan tushni ko'rdim deb yolg'on aytsa, ikki arpa donasini bog'lashga majbur qilinadi, holbuki u uni bog'lay olmaydi. Kim qavmning suhbatini, ular undan yashirayotgan holda eshitsa, Qiyomat kuni uning qulog'iga qo'rg'oshin quyiladi» dedi.
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " رَأَيْتُ اللَّيْلَةَ كَأَنَّا فِي دَارِ عُقْبَةَ بْنِ رَافِعٍ وَأُتِينَا بِرُطَبٍ مِنْ رُطَبِ ابْنِ طَابٍ فَأَوَّلْتُ أَنَّ الرِّفْعَةَ لَنَا فِي الدُّنْيَا وَالْعَاقِبَةَ فِي الآخِرَةِ وَأَنَّ دِينَنَا قَدْ طَابَ " .
Bizga Muso ibn Ismoil rivoyat qildi, bizga Hammod rivoyat qildi, Sobitdan, u Anas ibn Molikdan: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam aytdi: «Bu kecha go'yo biz Uqba ibn Rofi'ning uyida edik va bizga Ibn Tobning xurmosidan yangi xurmo keltirildi. Men buni dunyoda biz uchun ko'tarinkilik, oxiratda esa yaxshi oqibat bo'lishi va Diynimiz pok bo'lishi deb ta'birladim» dedi.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، عَنْ سُهَيْلٍ، عَنِ ابْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِذَا تَثَاءَبَ أَحَدُكُمْ فَلْيُمْسِكْ عَلَى فِيهِ فَإِنَّ الشَّيْطَانَ يَدْخُلُ " .
Bizga Ahmad ibn Yunus rivoyat qildi, bizga Zuhayr rivoyat qildi, Suhayldan, u Ibn Abi Said al-Xudriydan, u otasidan: U aytdi: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam aytdi: «Sizlardan biringiz esnasa, og'zini tutib qolsin, chunki shayton kiradi.»
حَدَّثَنَا ابْنُ الْعَلاَءِ، عَنْ وَكِيعٍ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ سُهَيْلٍ، نَحْوَهُ قَالَ " فِي الصَّلاَةِ فَلْيَكْظِمْ مَا اسْتَطَاعَ " .
Bizga Ibn Alo' rivoyat qildi, Vaki'dan, u Sufyondan, u Suhayldan shunga o'xshash. U: «Namozda esnasa, qo'lidan kelguncha o'zini tiysin» dedi.
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، أَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ، عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْعُطَاسَ وَيَكْرَهُ التَّثَاؤُبَ فَإِذَا تَثَاءَبَ أَحَدُكُمْ فَلْيَرُدَّهُ مَا اسْتَطَاعَ وَلاَ يَقُلْ هَاهْ هَاهْ فَإِنَّمَا ذَلِكُمْ مِنَ الشَّيْطَانِ يَضْحَكُ مِنْهُ " .
Bizga Hasan ibn Aliy rivoyat qildi, bizga Yazid ibn Horun rivoyat qildi, bizga Ibn Abi Zi'b xabar berdi, Said al-Maqburiydan, u otasidan, u Abu Hurayradan: U aytdi: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam aytdi: «Albatta, Allah aksa urishni yaxshi ko'radi va esnashni yomon ko'radi. Bas, sizlardan biringiz esnasa, qo'lidan kelguncha uni qaytarsin va ‹hah, hah› demasin, chunki bu shaytondandir, u undan kuladi.»
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنِ ابْنِ عَجْلاَنَ، عَنْ سُمَىٍّ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا عَطَسَ وَضَعَ يَدَهُ أَوْ ثَوْبَهُ عَلَى فِيهِ وَخَفَضَ أَوْ غَضَّ بِهَا صَوْتَهُ . شَكَّ يَحْيَى .
Bizga Musaddad rivoyat qildi, bizga Yahyo rivoyat qildi, Ibn Ajlondan, u Sumayydan, u Abu Solihdan, u Abu Hurayradan: U aytdi: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam aksa urganida qo'lini yoki kiyimini og'ziga qo'yardi va u bilan ovozini pasaytirardi yoki past qilardi. Yahyo shubha qildi.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ دَاوُدَ بْنِ سُفْيَانَ، وَخُشَيْشُ بْنُ أَصْرَمَ، قَالاَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنِ ابْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " خَمْسٌ تَجِبُ لِلْمُسْلِمِ عَلَى أَخِيهِ رَدُّ السَّلاَمِ وَتَشْمِيتُ الْعَاطِسِ وَإِجَابَةُ الدَّعْوَةِ وَعِيَادَةُ الْمَرِيضِ وَاتِّبَاعُ الْجَنَازَةِ " .
Bizga Muhammad ibn Dovud ibn Sufyon va Xushaysh ibn Asram rivoyat qildilar, ular aytdilar: Bizga Abdurrazzoq rivoyat qildi, bizga Ma'mar xabar berdi, Zuhriydan, u Ibn Musayyabdan, u Abu Hurayradan: U aytdi: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam aytdi: «Musulmonning birodari zimmasidagi besh haq bor: salomga alik olish, aksa urganga duo qilish, da'vatni qabul qilish, bemorni ko'rgani borish va janozaga ergashish.»
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ هِلاَلِ بْنِ يِسَافٍ، قَالَ كُنَّا مَعَ سَالِمِ بْنِ عُبَيْدٍ فَعَطَسَ رَجُلٌ مِنَ الْقَوْمِ فَقَالَ السَّلاَمُ عَلَيْكُمْ . فَقَالَ سَالِمٌ وَعَلَيْكَ وَعَلَى أُمِّكَ . ثُمَّ قَالَ بَعْدُ لَعَلَّكَ وَجَدْتَ مِمَّا قُلْتُ لَكَ قَالَ لَوَدِدْتُ أَنَّكَ لَمْ تَذْكُرْ أُمِّي بِخَيْرٍ وَلاَ بِشَرٍّ قَالَ إِنَّمَا قُلْتُ لَكَ كَمَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِنَّا بَيْنَا نَحْنُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذْ عَطَسَ رَجُلٌ مِنَ الْقَوْمِ فَقَالَ السَّلاَمُ عَلَيْكُمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " وَعَلَيْكَ وَعَلَى أُمِّكَ " . ثُمَّ قَالَ " إِذَا عَطَسَ أَحَدُكُمْ فَلْيَحْمَدِ اللَّهَ " . قَالَ فَذَكَرَ بَعْضَ الْمَحَامِدِ " وَلْيَقُلْ لَهُ مَنْ عِنْدَهُ يَرْحَمُكَ اللَّهُ وَلْيَرُدَّ - يَعْنِي عَلَيْهِمْ - يَغْفِرُ اللَّهُ لَنَا وَلَكُمْ " .
Bizga Usmon ibn Abi Shayba rivoyat qildi, bizga Jarir rivoyat qildi, Mansurdan, u Hilol ibn Yasofdan: U aytdi: Biz Solim ibn Ubayd bilan edik. Qavmdan bir kishi aksa urib: «Assalomu alaykum» dedi. Shunda Solim: «Va alayka va onangga» dedi. So'ng keyin: «Senga aytganimdan xafa bo'ldingmi?» dedi. U: «Onamni na yaxshilik bilan, na yomonlik bilan tilga olmaganingni xohlardim» dedi. U: «Men senga Rasulullah sollallahu alayhi vasallam aytgandek aytdim, xolos. Biz Rasulullah sollallahu alayhi vasallamning huzurida edik, qavmdan bir kishi aksa urib: ‹Assalomu alaykum› dedi. Shunda Rasulullah sollallahu alayhi vasallam: ‹Va alayka va onangga› dedi. So'ng: ‹Sizlardan biringiz aksa urganida Allahga hamd aytsin› dedi.» U aytdi: So'ng ba'zi hamdlarni zikr qildi: «Va uning yonidagi kishi unga ‹Yarhamukallah› desin, u esa — ya'ni ularga — ‹Yag'firullohu lano va lakum› deb javob qaytarsin.»
حَدَّثَنَا تَمِيمُ بْنُ الْمُنْتَصِرِ، حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ، - يَعْنِي ابْنَ يُوسُفَ - عَنْ أَبِي بِشْرٍ، وَرْقَاءَ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ هِلاَلِ بْنِ يِسَافٍ، عَنْ خَالِدِ بْنِ عَرْفَجَةَ، عَنْ سَالِمِ بْنِ عُبَيْدٍ الأَشْجَعِيِّ، بِهَذَا الْحَدِيثِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم .
Bizga Tamim ibn Muntasir rivoyat qildi, bizga Ishoq — ya'ni ibn Yusuf — rivoyat qildi, Abu Bishr Varqo'dan, u Mansurdan, u Hilol ibn Yasofdan, u Xolid ibn Arfajadan, u Solim ibn Ubayd al-Ashja'iydan, Nabiy sollallahu alayhi vasallamdan shu hadisni rivoyat qildi.
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا عَطَسَ أَحَدُكُمْ فَلْيَقُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ عَلَى كُلِّ حَالٍ وَلْيَقُلْ أَخُوهُ أَوْ صَاحِبُهُ يَرْحَمُكَ اللَّهُ وَيَقُولُ هُوَ يَهْدِيكُمُ اللَّهُ وَيُصْلِحُ بَالَكُمْ " .
Bizga Muso ibn Ismoil rivoyat qildi, bizga Abdulaziz ibn Abdulloh ibn Abi Salama rivoyat qildi, Abdulloh ibn Dinordan, u Abu Solihdan, u Abu Hurayradan, u Nabiy sollallahu alayhi vasallamdan: U aytdi: «Sizlardan biringiz aksa urganida ‹Alhamdulillahi alo kulli hol› desin, birodari yoki sherigi esa ‹Yarhamukallah› desin, u esa ‹Yahdiykumulloh va yuslihu bolakum› desin.»
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنِ ابْنِ عَجْلاَنَ، قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي سَعِيدٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ شَمِّتْ أَخَاكَ ثَلاَثًا فَمَا زَادَ فَهُوَ زُكَامٌ .
Bizga Musaddad rivoyat qildi, bizga Yahyo rivoyat qildi, Ibn Ajlondan: U aytdi: Menga Said ibn Abi Said rivoyat qildi, Abu Hurayradan: U aytdi: Birodaringga uch marta duo qil, undan ortig'i esa tumovdir.