Тунги намознинг бекор қилиниши ва енгиллик

Nafl namozlar · 2 ҳадис

باب نَسْخِ قِيَامِ اللَّيْلِ وَالتَّيْسِيرِ فِيهِ

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْمَرْوَزِيُّ ابْنُ شَبُّويَةَ، حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ حُسَيْنٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ يَزِيدَ النَّحْوِيِّ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ فِي الْمُزَّمِّلِ ‏{‏ قُمِ اللَّيْلَ إِلاَّ قَلِيلاً * نِصْفَهُ ‏}‏ نَسَخَتْهَا الآيَةُ الَّتِي فِيهَا ‏{‏ عَلِمَ أَنْ لَنْ تُحْصُوهُ فَتَابَ عَلَيْكُمْ فَاقْرَءُوا مَا تَيَسَّرَ مِنَ الْقُرْآنِ ‏}‏ وَنَاشِئَةُ اللَّيْلِ أَوَّلُهُ وَكَانَتْ صَلاَتُهُمْ لأَوَّلِ اللَّيْلِ يَقُولُ هُوَ أَجْدَرُ أَنْ تُحْصُوا مَا فَرَضَ اللَّهُ عَلَيْكُمْ مِنْ قِيَامِ اللَّيْلِ وَذَلِكَ أَنَّ الإِنْسَانَ إِذَا نَامَ لَمْ يَدْرِ مَتَى يَسْتَيْقِظُ وَقَوْلُهُ ‏{‏ أَقْوَمُ قِيلاً ‏}‏ هُوَ أَجْدَرُ أَنْ يُفْقَهَ فِي الْقُرْآنِ وَقَوْلُهُ ‏{‏ إِنَّ لَكَ فِي النَّهَارِ سَبْحًا طَوِيلاً ‏}‏ يَقُولُ فَرَاغًا طَوِيلاً ‏.‏

Бизга Аҳмад ибн Муҳаммад ал-Марвазий ибн Шаббуя ривоят қилди, менга Али ибн Ҳусайн отасидан, у Язид ан-Наҳвийдан, у Икримадан, у Ибн Аббосдан ривоят қилди. У Муззаммил (сураси) ҳақида айтди: «‹Тунда — озгина (қисмидан) бўлак — қоим бўл, унинг ярмида› (оятини) ‹Аллаҳ сизлар уни (тўлиқ) ҳисоблай олмаслигингизни билди, бас, тавбангизни қабул қилди, энди Қуръандан муяссар бўлганини ўқинглар› деган оят насх қилди (ҳукмини бекор қилди). ‹Ношиатул-лайл› — туннинг аввалидир, уларнинг намозлари туннинг аввалида бўлар эди. (Аллаҳ) шуни айтади: бу Аллаҳ сизларга фарз қилган тун қиёмини ҳисоблашингизга лойиқроқ, чунки инсон ухласа, қачон уйғонишини билмайди. Унинг ‹ақваму қийла› дегани — бу Қуръанни англашга лойиқроқ дегани. Унинг ‹албатта сенга кундузда узун банд қилинган иш бор› дегани — узун бўш вақт бор, демоқдир».

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ، - يَعْنِي الْمَرْوَزِيَّ - حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ مِسْعَرٍ، عَنْ سِمَاكٍ الْحَنَفِيِّ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ أَوَّلُ الْمُزَّمِّلِ كَانُوا يَقُومُونَ نَحْوًا مِنْ قِيَامِهِمْ فِي شَهْرِ رَمَضَانَ حَتَّى نَزَلَ آخِرُهَا وَكَانَ بَيْنَ أَوَّلِهَا وَآخِرِهَا سَنَةٌ ‏.‏

Бизга Аҳмад ибн Муҳаммад — яъни ал-Марвазий — ривоят қилди, бизга Вакиъ Мисъардан, у Симок ал-Ҳанафийдан, у Ибн Аббосдан ривоят қилди. У айтди: Муззаммилнинг аввали нозил бўлганида, улар Рамазон ойидаги қиёмларига яқин (узоқ вақт намозда) турар эдилар, токи унинг охири нозил бўлгунча. Унинг аввали билан охири орасида бир йил бор эди.