حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ أَبِي شُعَيْبٍ الْحَرَّانِيُّ، حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ، عَنِ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " { الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ } أُمُّ الْقُرْآنِ وَأُمُّ الْكِتَابِ وَالسَّبْعُ الْمَثَانِي " .
Bizga Ahmad ibn Abu Shu'ayb al-Harroniy rivoyat qildi, bizga Iyso ibn Yunus rivoyat qildi, bizga ibn Abu Zi'b al-Maqburiydan, u Abu Hurayradan rivoyat qilib dedi: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam dedilar: «‹Al-hamdu lillahi robbil olamiyn› — Ummul Qur'an (Qur'an onasi), Ummul Kitob (Kitob onasi) va sab'ul masoniy (takrorlanuvchi yetti oyat)dir».
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ، حَدَّثَنَا خَالِدٌ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ خُبَيْبِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، قَالَ سَمِعْتُ حَفْصَ بْنَ عَاصِمٍ، يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي سَعِيدِ بْنِ الْمُعَلَّى، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم مَرَّ بِهِ وَهُوَ يُصَلِّي فَدَعَاهُ قَالَ فَصَلَّيْتُ ثُمَّ أَتَيْتُهُ قَالَ فَقَالَ " مَا مَنَعَكَ أَنْ تُجِيبَنِي " . قَالَ كُنْتُ أُصَلِّي . قَالَ " أَلَمْ يَقُلِ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اسْتَجِيبُوا لِلَّهِ وَلِلرَّسُولِ إِذَا دَعَاكُمْ لِمَا يُحْيِيكُمْ } لأُعَلِّمَنَّكَ أَعْظَمَ سُورَةٍ مِنَ الْقُرْآنِ أَوْ فِي الْقُرْآنِ " . شَكَّ خَالِدٌ " قَبْلَ أَنْ أَخْرُجَ مِنَ الْمَسْجِدِ " . قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَوْلَكَ . قَالَ " { الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ } وَهِيَ السَّبْعُ الْمَثَانِي الَّتِي أُوتِيتُ وَالْقُرْآنُ الْعَظِيمُ " .
Bizga Ubaydulloh ibn Muoz rivoyat qildi, bizga Xolid rivoyat qildi, bizga Shu'ba Xubayb ibn Abdurrahmondan rivoyat qilib dedi: men Hafs ibn Osimning Abu Sa'id ibn al-Mu'alladan rivoyat qilayotganini eshitdimki, Nabiy sollallahu alayhi vasallam u namoz o'qiyotganida yonidan o'tib, uni chaqirdilar. U dedi: men namozni tugatib, so'ngra u zotning oldilariga keldim. U dedilar: «Menga javob berishingdan seni nima to'sdi?» U: «Men namoz o'qiyotgan edim» dedi. U dedilar: «Allah azza va jalla: ‹Ey iymon keltirganlar, Allah va Rasul sizlarni hayot baxsh etadigan narsaga chaqirgan vaqtda ularga javob beringlar› demaganmi? Men senga masjiddan chiqishimdan oldin Qur'andagi yoki Qur'anning eng buyuk surasini o'rgataman» — Xolid (so'zda) shubhalandi. U dedi: men: «Ey Rasulullah, o'z so'zingiz (qaysi sura)?» dedim. U dedilar: «‹Al-hamdu lillahi robbil olamiyn›dir. U menga berilgan sab'ul masoniy (takrorlanuvchi yetti oyat) va buyuk Qur'andir».
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ مُسْلِمٍ الْبَطِينِ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ أُوتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سَبْعًا مِنَ الْمَثَانِي الطُّوَلِ وَأُوتِيَ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلاَمُ سِتًّا فَلَمَّا أَلْقَى الأَلْوَاحَ رُفِعَتْ ثِنْتَانِ وَبَقِيَ أَرْبَعٌ .
Bizga Usmon ibn Abu Shayba rivoyat qildi, bizga Jariyr A'mashdan, u Muslim al-Batiyndan, u Sa'id ibn Jubayrdan, u ibn Abbosdan rivoyat qilib dedi: Rasulullah sollallahu alayhi vasallamga yetti uzun sura (sab'ut tival) berildi, Muso alayhissalomga esa oltita berildi. U (alvohlarni — taxtachalarni) tashlaganida ikkitasi ko'tarib olindi va to'rttasi qoldi.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ إِيَاسٍ، عَنْ أَبِي السَّلِيلِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَبَاحٍ الأَنْصَارِيِّ، عَنْ أُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَبَا الْمُنْذِرِ أَىُّ آيَةٍ مَعَكَ مِنْ كِتَابِ اللَّهِ أَعْظَمُ " . قَالَ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ . قَالَ " أَبَا الْمُنْذِرِ أَىُّ آيَةٍ مَعَكَ مِنْ كِتَابِ اللَّهِ أَعْظَمُ " . قَالَ قُلْتُ { اللَّهُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ الْحَىُّ الْقَيُّومُ } قَالَ فَضَرَبَ فِي صَدْرِي وَقَالَ " لِيَهْنِ لَكَ يَا أَبَا الْمُنْذِرِ الْعِلْمُ " .
Bizga Muhammad ibn al-Musanno rivoyat qildi, bizga Abdul A'lo rivoyat qildi, bizga Sa'id ibn Iyos Abus Saliyldan, u Abdulloh ibn Raboh al-Ansoriydan, u Ubay ibn Ka'bdan rivoyat qilib dedi: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam dedilar: «Ey Abul Munzir, Allahning kitobidan senda bo'lgan qaysi oyat eng buyukdir?» Men: «Allah va Rasuli yaxshiroq biluvchidir» dedim. U: «Ey Abul Munzir, Allahning kitobidan senda bo'lgan qaysi oyat eng buyukdir?» dedilar. Men: «‹Allahu lo ilaha illa huval hayyul qoyyum›» dedim. U dedi: shunda u zot ko'kragimga (qo'llarini) urib: «Ey Abul Munzir, ilm senga muborak bo'lsin» dedilar.
حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، أَنَّ رَجُلاً، سَمِعَ رَجُلاً، يَقْرَأُ { قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ } يُرَدِّدُهَا فَلَمَّا أَصْبَحَ جَاءَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرَ ذَلِكَ لَهُ وَكَانَ الرَّجُلُ يَتَقَالُّهَا فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إِنَّهَا لَتَعْدِلُ ثُلُثَ الْقُرْآنِ " .
Bizga Qa'nabiy Molikdan, u Abdurrahmon ibn Abdulloh ibn Abdurrahmondan, u otasidan, u Abu Sa'id al-Xudriydan rivoyat qildiki, bir kishi boshqa bir kishining ‹Qul huvalloohu ahad›ni takror o'qiyotganini eshitdi. Tong otganida u Rasulullah sollallahu alayhi vasallamning oldilariga kelib, buni u zotga eslatdi. U kishi esa uni (suarani) oz deb hisoblar edi. Shunda Nabiy sollallahu alayhi vasallam dedilar: «Jonim qo'lida bo'lgan zotga qasamki, u (sura) Qur'anning uchdan biriga teng keladi».
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ السَّرْحِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي مُعَاوِيَةُ، عَنِ الْعَلاَءِ بْنِ الْحَارِثِ، عَنِ الْقَاسِمِ، مَوْلَى مُعَاوِيَةَ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ، قَالَ كُنْتُ أَقُودُ بِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَاقَتَهُ فِي السَّفَرِ فَقَالَ لِي " يَا عُقْبَةُ أَلاَ أُعَلِّمُكَ خَيْرَ سُورَتَيْنِ قُرِئَتَا " . فَعَلَّمَنِي { قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ } وَ { قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ } قَالَ فَلَمْ يَرَنِي سُرِرْتُ بِهِمَا جِدًّا فَلَمَّا نَزَلَ لِصَلاَةِ الصُّبْحِ صَلَّى بِهِمَا صَلاَةَ الصُّبْحِ لِلنَّاسِ فَلَمَّا فَرَغَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنَ الصَّلاَةِ الْتَفَتَ إِلَىَّ فَقَالَ " يَا عُقْبَةُ كَيْفَ رَأَيْتَ " .
Bizga Ahmad ibn Amr ibn as-Sarh rivoyat qildi, bizga ibn Vahb xabar berdi, menga Muoviya al-Alo ibn al-Horisdan, u Muoviyaning ozod qilgan quli Qosimdan, u Uqba ibn Omirdan xabar berib dedi: Men safarda Rasulullah sollallahu alayhi vasallamning tuyalarini yetaklab borardim. U menga dedilar: «Ey Uqba, men senga o'qilgan eng yaxshi ikkita surani o'rgataymi?» So'ngra u menga ‹Qul a'uuzu birobbil falaq› va ‹Qul a'uuzu birobbin nas›ni o'rgatdilar. U dedi: u zot mening ularga juda quvonganimni ko'rmadilar. Bomdod namoziga tushganlarida, odamlarga bomdod namozini o'sha ikki sura bilan o'qib berdilar. Rasulullah sollallahu alayhi vasallam namozdan bo'shaganlarida menga o'girilib: «Ey Uqba, qanday ko'rding?» dedilar.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ النُّفَيْلِيُّ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ، قَالَ بَيْنَا أَنَا أَسِيرُ، مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَيْنَ الْجُحْفَةِ وَالأَبْوَاءِ إِذْ غَشِيَتْنَا رِيحٌ وَظُلْمَةٌ شَدِيدَةٌ فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَتَعَوَّذُ بِـ { أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ } وَ { أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ } وَيَقُولُ " يَا عُقْبَةُ تَعَوَّذْ بِهِمَا فَمَا تَعَوَّذَ مُتَعَوِّذٌ بِمِثْلِهِمَا " . قَالَ وَسَمِعْتُهُ يَؤُمُّنَا بِهِمَا فِي الصَّلاَةِ .
Bizga Abdulloh ibn Muhammad an-Nufayliy rivoyat qildi, bizga Muhammad ibn Salama Muhammad ibn Ishoqdan, u Sa'id ibn Abu Sa'id al-Maqburiydan, u otasidan, u Uqba ibn Omirdan rivoyat qilib dedi: Men Rasulullah sollallahu alayhi vasallam bilan Juhfa va Abvo oralig'ida ketayotganimda, bizni shamol va qattiq qorong'ulik o'rab oldi. Shunda Rasulullah sollallahu alayhi vasallam ‹A'uuzu birobbil falaq› va ‹A'uuzu birobbin nas› bilan panoh tilab: «Ey Uqba, ular ikkisi bilan panoh tila, chunki panoh tilovchi ularning misli bilan panoh tilamadi (ulardan yaxshirog'i yo'q)» der edilar. U dedi: men u zotning namozda bizga (imom bo'lib) ular bilan o'qiganlarini eshitdim.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ سُفْيَانَ، حَدَّثَنِي عَاصِمُ بْنُ بَهْدَلَةَ، عَنْ زِرٍّ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يُقَالُ لِصَاحِبِ الْقُرْآنِ اقْرَأْ وَارْتَقِ وَرَتِّلْ كَمَا كُنْتَ تُرَتِّلُ فِي الدُّنْيَا فَإِنَّ مَنْزِلَكَ عِنْدَ آخِرِ آيَةٍ تَقْرَؤُهَا " .
Bizga Musaddad rivoyat qildi, bizga Yahyo Sufyondan rivoyat qildi, menga Osim ibn Bahdala Zirrdan, u Abdulloh ibn Amrdan rivoyat qilib dedi: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam dedilar: «Qur'an sohibiga: ‹O'qi va (darajalarga) ko'taril, dunyoda tartil bilan o'qiganing kabi tartil bilan o'qi, chunki sening manziling o'qiyotgan oxirgi oyating huzuridadir› deyiladi».
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ قَتَادَةَ، قَالَ سَأَلْتُ أَنَسًا عَنْ قِرَاءَةِ النَّبِيِّ، صلى الله عليه وسلم فَقَالَ كَانَ يَمُدُّ مَدًّا .
Bizga Muslim ibn Ibrohim rivoyat qildi, bizga Jariyr Qatodadan rivoyat qilib dedi: men Anasdan Nabiy sollallahu alayhi vasallamning qiroatlari haqida so'radim. U: «U zot (cho'ziladigan harflarni) cho'zib o'qir edilar» dedi.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ خَالِدِ بْنِ مَوْهَبٍ الرَّمْلِيُّ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنْ يَعْلَى بْنِ مَمْلَكٍ، أَنَّهُ سَأَلَ أُمَّ سَلَمَةَ عَنْ قِرَاءَةِ، رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَصَلاَتِهِ فَقَالَتْ وَمَا لَكُمْ وَصَلاَتَهُ كَانَ يُصَلِّي وَيَنَامُ قَدْرَ مَا صَلَّى ثُمَّ يُصَلِّي قَدْرَ مَا نَامَ ثُمَّ يَنَامُ قَدْرَ مَا صَلَّى حَتَّى يُصْبِحَ وَنَعَتَتْ قِرَاءَتَهُ فَإِذَا هِيَ تَنْعَتُ قِرَاءَتَهُ حَرْفًا حَرْفًا .
Bizga Yazid ibn Xolid ibn Mavhab ar-Ramliy rivoyat qildi, bizga Lays ibn Abu Mulaykadan, u Ya'lo ibn Mamlakdan rivoyat qildiki, u Ummu Salamadan Rasulullah sollallahu alayhi vasallamning qiroatlari va namozlari haqida so'radi. U dedi: «Sizlarga u zotning namozlaridan nima (foyda)? U zot namoz o'qib, so'ngra o'qigani miqdoricha uxlar, so'ngra uxlagani miqdoricha namoz o'qir, so'ngra o'qigani miqdoricha uxlar edilar, toki tong otguncha». U zotning qiroatlarini ta'rifladi, u qiroatni harfma-harf (aniq) ta'riflar edi.
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ قُرَّةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ، قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ فَتْحِ مَكَّةَ وَهُوَ عَلَى نَاقَةٍ يَقْرَأُ بِسُورَةِ الْفَتْحِ وَهُوَ يُرَجِّعُ .
Bizga Hafs ibn Umar rivoyat qildi, bizga Shu'ba Muoviya ibn Qurradan, u Abdulloh ibn Mug'affaldan rivoyat qilib dedi: Men Makka fath qilingan kuni Rasulullah sollallahu alayhi vasallamni tuya ustida Fath surasini ovozni qaytarib (tarji' qilib) o'qiyotganlarini ko'rdim.
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ طَلْحَةَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْسَجَةَ، عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " زَيِّنُوا الْقُرْآنَ بِأَصْوَاتِكُمْ " .
Bizga Usmon ibn Abu Shayba rivoyat qildi, bizga Jariyr A'mashdan, u Talhadan, u Abdurrahmon ibn Avsajadan, u Baro' ibn Ozibdan rivoyat qilib dedi: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam dedilar: «Qur'anni ovozlaringiz bilan bezanglar».
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ، وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَيَزِيدُ بْنُ خَالِدِ بْنِ مَوْهَبٍ الرَّمْلِيُّ، بِمَعْنَاهُ أَنَّ اللَّيْثَ، حَدَّثَهُمْ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي نَهِيكٍ، عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ، - وَقَالَ يَزِيدُ عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، - عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ، وَقَالَ، قُتَيْبَةُ هُوَ فِي كِتَابِي عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ، - قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَيْسَ مِنَّا مَنْ لَمْ يَتَغَنَّ بِالْقُرْآنِ " .
Bizga Abul Valid at-Tayolisiy, Qutayba ibn Sa'id va Yazid ibn Xolid ibn Mavhab ar-Ramliy ma'no jihatidan rivoyat qildilarki, Lays ularga Abdulloh ibn Abu Mulaykadan, u Ubaydulloh ibn Abu Nahiykdan, u Sa'd ibn Abu Vaqqosdan rivoyat qildi — Yazid esa: «ibn Abu Mulaykadan, u Sa'id ibn Abu Sa'iddan» dedi, Qutayba esa: «u mening kitobimda Sa'id ibn Abu Sa'iddan (kelgan)» dedi — u dedi: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam dedilar: «Qur'anni (chiroyli ovoz bilan) kuylab o'qimagan kishi bizdan emas».
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ عَمْرٍو، عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي نَهِيكٍ، عَنْ سَعْدٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِثْلَهُ .
Bizga Usmon ibn Abu Shayba rivoyat qildi, bizga Sufyon ibn Uyayna Amrdan, u ibn Abu Mulaykadan, u Ubaydulloh ibn Abu Nahiykdan, u Sa'ddan rivoyat qilib dedi: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam shuning misli (hadis)ni dedilar.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى بْنُ حَمَّادٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْجَبَّارِ بْنُ الْوَرْدِ، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ أَبِي مُلَيْكَةَ، يَقُولُ قَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي يَزِيدَ مَرَّ بِنَا أَبُو لُبَابَةَ فَاتَّبَعْنَاهُ حَتَّى دَخَلَ بَيْتَهُ فَدَخَلْنَا عَلَيْهِ فَإِذَا رَجُلٌ رَثُّ الْبَيْتِ رَثُّ الْهَيْئَةِ فَسَمِعْتُهُ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " لَيْسَ مِنَّا مَنْ لَمْ يَتَغَنَّ بِالْقُرْآنِ " . قَالَ فَقُلْتُ لاِبْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ يَا أَبَا مُحَمَّدٍ أَرَأَيْتَ إِذَا لَمْ يَكُنْ حَسَنَ الصَّوْتِ قَالَ يُحَسِّنُهُ مَا اسْتَطَاعَ .
Bizga Abdul A'lo ibn Hammod rivoyat qildi, bizga Abdul Jabbor ibn al-Vard rivoyat qilib dedi: men ibn Abu Mulaykaning shunday deyayotganini eshitdim: Ubaydulloh ibn Abu Yazid dedi: yonimizdan Abu Lubaba o'tib ketdi, biz uning orqasidan ergashdik, toki u o'z uyiga kirguncha. Biz ham uning oldiga kirdik. U uyi ham, ko'rinishi ham eskirgan bir kishi edi. Men uning shunday deyayotganini eshitdim: men Rasulullah sollallahu alayhi vasallamning: «Qur'anni (chiroyli ovoz bilan) kuylab o'qimagan kishi bizdan emas» deyayotganlarini eshitdim. U dedi: men ibn Abu Mulaykaga: «Ey Abu Muhammad, agar (kishining) ovozi chiroyli bo'lmasa-chi?» dedim. U: «Kuchi yetganicha uni chiroyli qiladi» dedi.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سُلَيْمَانَ الأَنْبَارِيُّ، قَالَ قَالَ وَكِيعٌ وَابْنُ عُيَيْنَةَ يَعْنِي يَسْتَغْنِي بِهِ .
Bizga Muhammad ibn Sulaymon al-Anboriy rivoyat qilib dedi: Vakiy' va ibn Uyayna: «(‹yatag'anna›ning ma'nosi) ‹u bilan o'zini behojat — boy his qiladi› deganidir» dedilar.
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الْمَهْرِيُّ، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، حَدَّثَنِي عُمَرُ بْنُ مَالِكٍ، وَحَيْوَةُ، عَنِ ابْنِ الْهَادِ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ الْحَارِثِ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَا أَذِنَ اللَّهُ لِشَىْءٍ مَا أَذِنَ لِنَبِيٍّ حَسَنِ الصَّوْتِ يَتَغَنَّى بِالْقُرْآنِ يَجْهَرُ بِهِ " .
Bizga Sulaymon ibn Dovud al-Mahriy rivoyat qildi, bizga ibn Vahb xabar berdi, menga Umar ibn Molik va Hayva ibn al-Hoddan, u Muhammad ibn Ibrohim ibn al-Horisdan, u Abu Salama ibn Abdurrahmondan, u Abu Hurayradan rivoyat qildiki, Rasulullah sollallahu alayhi vasallam dedilar: «Allah hech bir narsaga, chiroyli ovozli, Qur'anni (chiroyli ovoz bilan) kuylab, ovoz chiqarib o'qiydigan payg'ambarga quloq solganchalik (rozilik bilan) quloq solmagan».
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي زِيَادٍ، عَنْ عِيسَى بْنِ فَائِدٍ، عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَا مِنِ امْرِئٍ يَقْرَأُ الْقُرْآنَ يَنْسَاهُ إِلاَّ لَقِيَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَجْذَمَ " .
Bizga Muhammad ibn al-Alo rivoyat qildi, bizga ibn Idris Yazid ibn Abu Ziyoddan, u Iyso ibn Foiddan, u Sa'd ibn Ubodadan xabar berib dedi: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam dedilar: «Qur'anni o'qib, so'ngra uni unutgan har bir kishi qiyomat kunida Allah azza va jallaga (qo'li) kesilgan holda (ajzam) yo'liqadi».
حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ، عَنْ مَالِكٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدٍ الْقَارِيِّ، قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، يَقُولُ سَمِعْتُ هِشَامَ بْنَ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ، يَقْرَأُ سُورَةَ الْفُرْقَانِ عَلَى غَيْرِ مَا أَقْرَؤُهَا وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَقْرَأَنِيهَا فَكِدْتُ أَنْ أَعْجَلَ عَلَيْهِ ثُمَّ أَمْهَلْتُهُ حَتَّى انْصَرَفَ ثُمَّ لَبَّبْتُهُ بِرِدَائِهِ فَجِئْتُ بِهِ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي سَمِعْتُ هَذَا يَقْرَأُ سُورَةَ الْفُرْقَانِ عَلَى غَيْرِ مَا أَقْرَأْتَنِيهَا . فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " اقْرَأْ " . فَقَرَأَ الْقِرَاءَةَ الَّتِي سَمِعْتُهُ يَقْرَأُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " هَكَذَا أُنْزِلَتْ " . ثُمَّ قَالَ لِي " اقْرَأْ " . فَقَرَأْتُ فَقَالَ " هَكَذَا أُنْزِلَتْ " . ثُمَّ قَالَ " إِنَّ هَذَا الْقُرْآنَ أُنْزِلَ عَلَى سَبْعَةِ أَحْرُفٍ فَاقْرَءُوا مَا تَيَسَّرَ مِنْهُ " .
Bizga Qa'nabiy Molikdan, u ibn Shihobdan, u Urva ibn az-Zubayrdan, u Abdurrahmon ibn Abd al-Qoriydan rivoyat qilib dedi: men Umar ibn al-Xattobning shunday deyayotganini eshitdim: men Hishom ibn Hakim ibn Hizomning Furqon surasini men o'qiganimdan boshqacha o'qiyotganini eshitdim. Holbuki uni menga Rasulullah sollallahu alayhi vasallam o'qitgan edilar. Men unga (zudlik bilan) tashlanay deb edim, so'ngra unga (namozini tugatishga) muhlat berdim, toki u (namozdan) bo'shaguncha. So'ngra uning ridosidan (yoqasidan) tutdim va uni Rasulullah sollallahu alayhi vasallamning oldilariga olib keldim. Men: «Ey Rasulullah, men buning Furqon surasini siz menga o'qitganingizdan boshqacha o'qiyotganini eshitdim» dedim. Shunda Rasulullah sollallahu alayhi vasallam unga: «O'qi» dedilar. U men eshitgan qiroatni o'qidi. Rasulullah sollallahu alayhi vasallam: «Shunday nozil qilingan» dedilar. So'ngra menga: «O'qi» dedilar. Men o'qidim. U: «Shunday nozil qilingan» dedilar. So'ngra: «Albatta bu Qur'an yetti harf (qiroat) ustiga nozil qilingan, bas undan oson bo'lganini o'qinglar» dedilar.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ فَارِسٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، قَالَ قَالَ الزُّهْرِيُّ إِنَّمَا هَذِهِ الأَحْرُفُ فِي الأَمْرِ الْوَاحِدِ لَيْسَ تَخْتَلِفُ فِي حَلاَلٍ وَلاَ حَرَامٍ .
Bizga Muhammad ibn Yahyo ibn Foris rivoyat qildi, bizga Abdurrazzoq rivoyat qildi, bizga Ma'mar xabar berib dedi: Zuhriy dedi: «Bu harflar (qiroatlar) faqat bir ishda (ma'noda) bo'lib, halol va haromda ixtilof qilmaydi».