حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ { لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ } قَالَ أَبُو طَلْحَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَى رَبَّنَا يَسْأَلُنَا مِنْ أَمْوَالِنَا فَإِنِّي أُشْهِدُكَ أَنِّي قَدْ جَعَلْتُ أَرْضِي بِأَرِيحَاءَ لَهُ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " اجْعَلْهَا فِي قَرَابَتِكَ " . فَقَسَمَهَا بَيْنَ حَسَّانَ بْنِ ثَابِتٍ وَأُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ بَلَغَنِي عَنِ الأَنْصَارِيِّ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ أَبُو طَلْحَةَ زَيْدُ بْنُ سَهْلِ بْنِ الأَسْوَدِ بْنِ حَرَامِ بْنِ عَمْرِو بْنِ زَيْدِ مَنَاةَ بْنِ عَدِيِّ بْنِ عَمْرِو بْنِ مَالِكِ بْنِ النَّجَّارِ وَحَسَّانُ بْنُ ثَابِتِ بْنِ الْمُنْذِرِ بْنِ حَرَامٍ يَجْتَمِعَانِ إِلَى حَرَامٍ وَهُوَ الأَبُ الثَّالِثُ وَأُبَىُّ بْنُ كَعْبِ بْنِ قَيْسِ بْنِ عَتِيكِ بْنِ زَيْدِ بْنِ مُعَاوِيَةَ بْنِ عَمْرِو بْنِ مَالِكِ بْنِ النَّجَّارِ فَعَمْرٌو يَجْمَعُ حَسَّانَ وَأَبَا طَلْحَةَ وَأُبَيًّا . قَالَ الأَنْصَارِيُّ بَيْنَ أُبَىٍّ وَأَبِي طَلْحَةَ سِتَّةُ آبَاءٍ .
Бизга Мусо ибн Исмоил ривоят қилди, бизга Ҳаммод Собитдан, у Анасдан ривоят қилди. У айтди: «Севган нарсаларингиздан инфоқ қилмагунингизча, яхшиликка эриша олмайсиз» (ояти) нозил бўлганида, Абу Талҳа: «Эй Аллаҳнинг Расули, Роббимиз биздан молларимиздан сўраётганини кўраман. Бас, мен сени гувоҳ қиламанки, Арийҳодаги еримни Аллаҳ йўлида бердим», деди. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам унга: «Уни қариндошларинг орасида (тақсим) қил», деди. Бас, у уни Ҳассон ибн Собит ва Убай ибн Каъб орасида тақсимлади. Абу Довуд айтди: Менга Ансорий Муҳаммад ибн Абдуллаҳдан етиб келишича, у айтди: Абу Талҳа — Зайд ибн Саҳл ибнул Асвад ибн Ҳаром ибн Амр ибн Зайд Манот ибн Адий ибн Амр ибн Молик ибнун Нажжордир; Ҳассон ибн Собит ибнул Мунзир ибн Ҳаром эса Ҳаромда бирлашадилар, у учинчи отадир; Убай ибн Каъб ибн Қайс ибн Атийк ибн Зайд ибн Муовия ибн Амр ибн Молик ибнун Нажжордир. Бас, Амр Ҳассон, Абу Талҳа ва Убайни жамлайди. Ансорий айтди: Убай билан Абу Талҳа орасида олти ота бор.
حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، عَنْ عَبْدَةَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ، عَنْ بُكَيْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الأَشَجِّ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ مَيْمُونَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ كَانَتْ لِي جَارِيَةٌ فَأَعْتَقْتُهَا فَدَخَلَ عَلَىَّ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ " آجَرَكِ اللَّهُ أَمَا إِنَّكِ لَوْ كُنْتِ أَعْطَيْتِهَا أَخْوَالَكِ كَانَ أَعْظَمَ لأَجْرِكِ " .
Бизга Ҳаннод ибнус Сарий ривоят қилди, у Абдадан, у Муҳаммад ибн Исъҳоқдан, у Букайр ибн Абдуллаҳ ибнул Ашажждан, у Сулаймон ибн Ясордан, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг хотини Маймунадан ривоят қилди. У айтди: Менинг бир чўрим бор эди, мен уни озод қилдим. Кейин Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам ҳузуримга кирди, мен унга буни хабар бердим. У: «Аллаҳ сенга ажр берсин. Аммо агар уни тоғаларингга берган бўлсанг эди, ажринг учун каттароқ бўларди», деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَجْلاَنَ، عَنِ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ أَمَرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِالصَّدَقَةِ فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ عِنْدِي دِينَارٌ . فَقَالَ " تَصَدَّقْ بِهِ عَلَى نَفْسِكَ " . قَالَ عِنْدِي آخَرُ . قَالَ " تَصَدَّقْ بِهِ عَلَى وَلَدِكَ " . قَالَ عِنْدِي آخَرُ . قَالَ " تَصَدَّقْ بِهِ عَلَى زَوْجَتِكَ " . أَوْ قَالَ " زَوْجِكَ " . قَالَ عِنْدِي آخَرُ . قَالَ " تَصَدَّقْ بِهِ عَلَى خَادِمِكَ " . قَالَ عِنْدِي آخَرُ . قَالَ " أَنْتَ أَبْصَرُ " .
Бизга Муҳаммад ибн Касийр ривоят қилди, бизга Суфён Муҳаммад ибн Ажлондан, у ал-Мақбурийдан, у Абу Ҳурайрадан хабар берди. У айтди: Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам садақага буюрди. Бир киши: «Эй Аллаҳнинг Расули, менинг бир динорим бор», деди. У: «Уни ўзингга садақа қил», деди. У: «Менинг яна биттаси бор», деди. У: «Уни болангга садақа қил», деди. У: «Менинг яна биттаси бор», деди. У: «Уни хотинингга садақа қил», деди — ёки «эринкга» деди. У: «Менинг яна биттаси бор», деди. У: «Уни хизматкорингга садақа қил», деди. У: «Менинг яна биттаси бор», деди. У: «Сен яхшироқ кўрасан (қаерга сарфлашни)», деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ، عَنْ وَهْبِ بْنِ جَابِرٍ الْخَيْوَانِيِّ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " كَفَى بِالْمَرْءِ إِثْمًا أَنْ يُضَيِّعَ مَنْ يَقُوتُ " .
Бизга Муҳаммад ибн Касийр ривоят қилди, бизга Суфён хабар берди, бизга Абу Исъҳоқ Ваҳб ибн Жобир ал-Хайвонийдан, у Абдуллаҳ ибн Амрдан ривоят қилди. У айтди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Кишига гуноҳ сифатида ўзи таъминлаши лозим бўлган кишини зое қилиши етарлидир», деди.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ، وَيَعْقُوبُ بْنُ كَعْبٍ، - وَهَذَا حَدِيثُهُ - قَالاَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ سَرَّهُ أَنْ يُبْسَطَ لَهُ فِي رِزْقِهِ وَيُنْسَأَ لَهُ فِي أَثَرِهِ فَلْيَصِلْ رَحِمَهُ " .
Бизга Аҳмад ибн Солиҳ ва Яъқуб ибн Каъб — бу унинг ҳадисидир — ривоят қилдилар, улар: бизга Ибн Ваҳб ривоят қилди, дедилар. У айтди: менга Юнус Зуҳрийдан, у Анасдан хабар берди. У айтди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Кимни ризқида кенгайтирилиши ва ажалида (умрида) чўзилиши хурсанд қилса, қариндошлик алоқасини уласин», деди.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " قَالَ اللَّهُ أَنَا الرَّحْمَنُ وَهِيَ الرَّحِمُ شَقَقْتُ لَهَا اسْمًا مِنَ اسْمِي مَنْ وَصَلَهَا وَصَلْتُهُ وَمَنْ قَطَعَهَا بَتَتُّهُ " .
Бизга Мусаддад ва Абу Бакр ибн Абу Шайба ривоят қилдилар, улар: бизга Суфён Зуҳрийдан, у Абу Саламадан, у Абдурроҳман ибн Авфдан ривоят қилди, дедилар. У айтди: Мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг шундай деганини эшитдим: «Аллаҳ айтди: Мен Раҳмонман, у эса Раҳимдир (қариндошликдир). Мен унга Ўз исмимдан исм ажратдим. Ким уни уласа, Мен уни улайман; ким уни узса, Мен уни узаман», деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُتَوَكِّلِ الْعَسْقَلاَنِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ، أَنَّ الرَّدَّادَ اللَّيْثِيَّ، أَخْبَرَهُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ، أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِمَعْنَاهُ .
Бизга Муҳаммад ибнул Мутаваккил ал-Асқалоний ривоят қилди, бизга Абдурраззоқ ривоят қилди, бизга Маъмар Зуҳрийдан хабар берди, менга Абу Салама ривоят қилдики, ар-Раддод ал-Лайсий унга Абдурроҳман ибн Авфдан хабар бердики, у Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламдан шу маънони эшитган.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، يَبْلُغُ بِهِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ يَدْخُلُ الْجَنَّةَ قَاطِعُ رَحِمٍ " .
Бизга Мусаддад ривоят қилди, бизга Суфён Зуҳрийдан, у Муҳаммад ибн Жубайр ибн Мутъимдан, у отасидан — уни Набий соллаллаҳу алайҳи васалламга етказиб — ривоят қилди. У: «Қариндошлик алоқасини узгувчи жаннатга кирмайди», деди.
حَدَّثَنَا ابْنُ كَثِيرٍ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الأَعْمَشِ، وَالْحَسَنِ بْنِ عَمْرٍو، وَفِطْرٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو، - قَالَ سُفْيَانُ وَلَمْ يَرْفَعْهُ سُلَيْمَانُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَرَفَعَهُ فِطْرٌ وَالْحَسَنُ - قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَيْسَ الْوَاصِلُ بِالْمُكَافِئِ وَلَكِنَّ الْوَاصِلَ هُوَ الَّذِي إِذَا قُطِعَتْ رَحِمُهُ وَصَلَهَا " .
Бизга Ибн Касийр ривоят қилди, бизга Суфён Аъмаш, Ҳасан ибн Амр ва Фитрдан, улар Мужоҳиддан, у Абдуллаҳ ибн Амрдан хабар берди — Суфён айтди: Сулаймон уни Набий соллаллаҳу алайҳи васалламга кўтармади (марфуъ қилмади), Фитр ва Ҳасан эса уни кўтардилар. У айтди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Уловчи (ҳақиқий қариндошликни сақловчи) қайтариб қилувчи эмас, балки уловчи шундай кишики, қариндошлик алоқаси узилганда, уни улайди», деди.