كتاب الأذان
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَدِيٍّ، قَالَ سَمِعْتُ الْبَرَاءَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ فِي سَفَرٍ فَقَرَأَ فِي الْعِشَاءِ فِي إِحْدَى الرَّكْعَتَيْنِ بِالتِّينِ وَالزَّيْتُونِ.
Abul-Valid bizga aytdi: Shu'ba bizga aytdi, Adiydan: Men Baro'ni eshitdim: Nabiy sollallahu alayhi vasallam bir safarda edilar, xuftonda ikki rakatdan birida ‹Vat-tini vaz-zaytun›ni o'qidilar.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، قَالَ حَدَّثَنِي التَّيْمِيُّ، عَنْ بَكْرٍ، عَنْ أَبِي رَافِعٍ، قَالَ صَلَّيْتُ مَعَ أَبِي هُرَيْرَةَ الْعَتَمَةَ فَقَرَأَ {إِذَا السَّمَاءُ انْشَقَّتْ} فَسَجَدَ فَقُلْتُ مَا هَذِهِ قَالَ سَجَدْتُ بِهَا خَلْفَ أَبِي الْقَاسِمِ صلى الله عليه وسلم فَلاَ أَزَالُ أَسْجُدُ بِهَا حَتَّى أَلْقَاهُ.
Musaddad bizga aytdi: Yazid ibn Zuray' bizga aytdi: Taymiy menga aytdi, Bakrdan, u Abu Rofi'dan: U dedi: Men Abu Hurayra bilan xufton (Atama)ni o'qidim, u ‹Izas-samou-nshaqqat›ni o'qib sajda qildi. Men: ‹Bu nima?› dedim. U: ‹Men Abul-Qosim sollallahu alayhi vasallamning ortida bunga sajda qilganman, shuning uchun u zotga yo'liqgunimcha bunda sajda qilaveraman›, dedi.
حَدَّثَنَا خَلاَّدُ بْنُ يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنَا مِسْعَرٌ، قَالَ حَدَّثَنَا عَدِيُّ بْنُ ثَابِتٍ، سَمِعَ الْبَرَاءَ، رضى الله عنه قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقْرَأُ {وَالتِّينِ وَالزَّيْتُونِ} فِي الْعِشَاءِ، وَمَا سَمِعْتُ أَحَدًا أَحْسَنَ صَوْتًا مِنْهُ أَوْ قِرَاءَةً.
Xollod ibn Yahyo bizga aytdi: Mis'ar bizga aytdi: Adiy ibn Sobit bizga aytdi, u Baro' roziyallahu anhuni eshitdi: U dedi: Men Nabiy sollallahu alayhi vasallamni xuftonda ‹Vat-tini vaz-zaytun›ni o'qiganini eshitdim. Men undan ko'ra ovozi yoki qiroati chiroyliroq biror kishini eshitmagandim.
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي عَوْنٍ، قَالَ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ سَمُرَةَ، قَالَ قَالَ عُمَرُ لِسَعْدٍ لَقَدْ شَكَوْكَ فِي كُلِّ شَىْءٍ حَتَّى الصَّلاَةِ. قَالَ أَمَّا أَنَا فَأَمُدُّ فِي الأُولَيَيْنِ، وَأَحْذِفُ فِي الأُخْرَيَيْنِ، وَلاَ آلُو مَا اقْتَدَيْتُ بِهِ مِنْ صَلاَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم. قَالَ صَدَقْتَ، ذَاكَ الظَّنُّ بِكَ، أَوْ ظَنِّي بِكَ.
Sulaymon ibn Harb bizga aytdi: Shu'ba bizga aytdi, Abu Avndan: Men Jobir ibn Samurani eshitdim: U dedi: Umar Sa'dga: ‹Ular sendan har narsada, hatto namozda ham shikoyat qildilar›, dedi. U: ‹Men dastlabki ikki (rakat)da (qiroatni) cho'zaman, oxirgi ikki (rakat)da qisqartiraman, va Rasulullah sollallahu alayhi vasallamning namozidan ergashgan narsamdan (men) kam qilmayman›, dedi. U (Umar): ‹Rost aytding, sen haqda gumon shu edi — yoki: sen haqdagi gumonim (shu edi)›, dedi.
حَدَّثَنَا آدَمُ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا سَيَّارُ بْنُ سَلاَمَةَ، قَالَ دَخَلْتُ أَنَا وَأَبِي، عَلَى أَبِي بَرْزَةَ الأَسْلَمِيِّ فَسَأَلْنَاهُ عَنْ وَقْتِ الصَّلَوَاتِ، فَقَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي الظُّهْرَ حِينَ تَزُولُ الشَّمْسُ، وَالْعَصْرَ وَيَرْجِعُ الرَّجُلُ إِلَى أَقْصَى الْمَدِينَةِ وَالشَّمْسُ حَيَّةٌ، وَنَسِيتُ مَا قَالَ فِي الْمَغْرِبِ، وَلاَ يُبَالِي بِتَأْخِيرِ الْعِشَاءِ إِلَى ثُلُثِ اللَّيْلِ وَلاَ يُحِبُّ النَّوْمَ قَبْلَهَا، وَلاَ الْحَدِيثَ بَعْدَهَا، وَيُصَلِّي الصُّبْحَ فَيَنْصَرِفُ الرَّجُلُ فَيَعْرِفُ جَلِيسَهُ، وَكَانَ يَقْرَأُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ أَوْ إِحْدَاهُمَا مَا بَيْنَ السِّتِّينَ إِلَى الْمِائَةِ.
Odam bizga aytdi: Shu'ba bizga aytdi: Sayyor ibn Salama bizga aytdi: U dedi: Men va otam Abu Barza Aslamiyning oldiga kirdik, undan namozlar vaqti haqida so'radik. U: ‹Nabiy sollallahu alayhi vasallam peshinni quyosh og'gan paytda o'qir, asrni (o'qir) — kishi Madinaning eng chekkasiga quyosh hali tirik (yorug')ligida qaytar edi. Shomda nima deganini unutdim. Xuftonni kechaning uchdan biri (gacha) kechiktirishni parvo qilmas, undan oldin uxlashni va undan keyin (behuda) gaplashishni yoqtirmas edilar. Subhni o'qir, kishi (namozdan) qaytsa yonidagi suhbatdoshini tanir edi. U zot (subhning) ikki rakatida yoki ulardan birida oltmishdan yuzgacha (oyat) o'qir edilar›, dedi.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ فِي كُلِّ صَلاَةٍ يُقْرَأُ، فَمَا أَسْمَعَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَسْمَعْنَاكُمْ، وَمَا أَخْفَى عَنَّا أَخْفَيْنَا عَنْكُمْ، وَإِنْ لَمْ تَزِدْ عَلَى أُمِّ الْقُرْآنِ أَجْزَأَتْ، وَإِنْ زِدْتَ فَهُوَ خَيْرٌ.
Musaddad bizga aytdi: Ismoil ibn Ibrohim bizga aytdi: Ibn Jurayj bizga xabar berdi: Ato menga xabar berdi, u Abu Hurayra roziyallahu anhuni shunday deganini eshitdi: Har bir namozda qiroat qilinadi. Rasulullah sollallahu alayhi vasallam bizga (ovoz bilan) eshittirgan (qiroat)ni biz ham sizlarga eshittiramiz, bizdan yashirgan (ich-ichidan o'qigan)ini biz ham sizdan yashiramiz. Agar Kitobning onasi (Fotiha)dan ziyoda qilmasang ham, kifoya qiladi, agar ziyoda qilsang, u yaxshiroqdir.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ أَبِي بِشْرٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ انْطَلَقَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي طَائِفَةٍ مِنْ أَصْحَابِهِ عَامِدِينَ إِلَى سُوقِ عُكَاظٍ، وَقَدْ حِيلَ بَيْنَ الشَّيَاطِينِ وَبَيْنَ خَبَرِ السَّمَاءِ، وَأُرْسِلَتْ عَلَيْهِمُ الشُّهُبُ، فَرَجَعَتِ الشَّيَاطِينُ إِلَى قَوْمِهِمْ. فَقَالُوا مَا لَكُمْ فَقَالُوا حِيلَ بَيْنَنَا وَبَيْنَ خَبَرِ السَّمَاءِ، وَأُرْسِلَتْ عَلَيْنَا الشُّهُبُ. قَالُوا مَا حَالَ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَ خَبَرِ السَّمَاءِ إِلاَّ شَىْءٌ حَدَثَ، فَاضْرِبُوا مَشَارِقَ الأَرْضِ وَمَغَارِبَهَا، فَانْظُرُوا مَا هَذَا الَّذِي حَالَ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَ خَبَرِ السَّمَاءِ فَانْصَرَفَ أُولَئِكَ الَّذِينَ تَوَجَّهُوا نَحْوَ تِهَامَةَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَهْوَ بِنَخْلَةَ، عَامِدِينَ إِلَى سُوقِ عُكَاظٍ وَهْوَ يُصَلِّي بِأَصْحَابِهِ صَلاَةَ الْفَجْرِ، فَلَمَّا سَمِعُوا الْقُرْآنَ اسْتَمَعُوا لَهُ فَقَالُوا هَذَا وَاللَّهِ الَّذِي حَالَ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَ خَبَرِ السَّمَاءِ. فَهُنَالِكَ حِينَ رَجَعُوا إِلَى قَوْمِهِمْ وَقَالُوا يَا قَوْمَنَا {إِنَّا سَمِعْنَا قُرْآنًا عَجَبًا * يَهْدِي إِلَى الرُّشْدِ فَآمَنَّا بِهِ وَلَنْ نُشْرِكَ بِرَبِّنَا أَحَدًا} فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَلَى نَبِيِّهِ صلى الله عليه وسلم {قُلْ أُوحِيَ إِلَىَّ} وَإِنَّمَا أُوحِيَ إِلَيْهِ قَوْلُ الْجِنِّ.
Musaddad bizga aytdi: Abu Avona bizga aytdi, Abu Bishrdan, u Sa'id ibn Jubayrdan, u Ibn Abbos roziyallahu anhumadan: U dedi: Nabiy sollallahu alayhi vasallam sahobalaridan bir guruh bilan Ukoz bozori tomonga qarab yo'lga chiqdilar. (O'sha paytda) shaytonlar bilan osmon xabari orasi to'sib qo'yilgan, ularga (otashin) yulduzlar (shihoblar) yuborilgan edi. Shaytonlar o'z qavmlariga qaytdilar. Ular: ‹Sizlarga nima bo'ldi?› dedilar. Ular: ‹Biz bilan osmon xabari orasi to'sib qo'yildi, bizga otashin yulduzlar yuborildi›, dedilar. Ular: ‹Siz bilan osmon xabari orasini biror yangi ish (hodisa) yuz bergandan boshqa narsa to'smadi. Yerning sharqlar va g'arblarini kezing, siz bilan osmon xabari orasini to'sgan bu nima ekanini ko'ringlar›, dedilar. Tihoma tomonga yo'l olgan o'shalar Nabiy sollallahu alayhi vasallamga — u zot Naxlada edilar — Ukoz bozoriga qarab ketayotganlarida (yo'liqdilar), u zot sahobalariga bomdod namozini o'qib turgan edilar. Ular Qur'anni eshitgach, unga quloq soldilar va: ‹Allahga qasamki, siz bilan osmon xabari orasini to'sgan mana shudir›, dedilar. O'sha yerda — qavmlariga qaytganlarida: ‹Ey qavmimiz, biz ajoyib bir Qur'anni eshitdik, u to'g'ri yo'lga boshlaydi, biz unga iymon keltirdik va Robbimizga hech kimni sherik qilmaymiz›, dedilar. Allah O'z Nabiysiga: ‹Ayt: Menga vahyi qilindiki...›ni nozil qildi. Unga faqat jinlarning so'zi vahyi qilingan edi.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ قَرَأَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِيمَا أُمِرَ، وَسَكَتَ فِيمَا أُمِرَ {وَمَا كَانَ رَبُّكَ نَسِيًّا} {لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ}.
Musaddad bizga aytdi: Ismoil bizga aytdi: Ayyub bizga aytdi, Ikrimadan, u Ibn Abbosdan: U dedi: Nabiy sollallahu alayhi vasallam buyurilgan joyda (ovoz bilan) qiroat qildilar va buyurilgan joyda (ich-ichidan o'qib) sukut qildilar. ‹Robbing unutuvchi emas›, ‹Sizlarga Rasulullahda go'zal namuna bordir›.
وَقَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ كَانَ رَجُلٌ مِنَ الأَنْصَارِ يَؤُمُّهُمْ فِي مَسْجِدِ قُبَاءٍ، وَكَانَ كُلَّمَا افْتَتَحَ سُورَةً يَقْرَأُ بِهَا لَهُمْ فِي الصَّلاَةِ مِمَّا يَقْرَأُ بِهِ افْتَتَحَ بِ ـ {قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ} حَتَّى يَفْرُغَ مِنْهَا، ثُمَّ يَقْرَأُ سُورَةً أُخْرَى مَعَهَا، وَكَانَ يَصْنَعُ ذَلِكَ فِي كُلِّ رَكْعَةٍ، فَكَلَّمَهُ أَصْحَابُهُ فَقَالُوا إِنَّكَ تَفْتَتِحُ بِهَذِهِ السُّورَةِ، ثُمَّ لاَ تَرَى أَنَّهَا تُجْزِئُكَ حَتَّى تَقْرَأَ بِأُخْرَى، فَإِمَّا أَنْ تَقْرَأَ بِهَا وَإِمَّا أَنْ تَدَعَهَا وَتَقْرَأَ بِأُخْرَى. فَقَالَ مَا أَنَا بِتَارِكِهَا، إِنْ أَحْبَبْتُمْ أَنْ أَؤُمَّكُمْ بِذَلِكَ فَعَلْتُ، وَإِنْ كَرِهْتُمْ تَرَكْتُكُمْ. وَكَانُوا يَرَوْنَ أَنَّهُ مِنْ أَفْضَلِهِمْ، وَكَرِهُوا أَنْ يَؤُمَّهُمْ غَيْرُهُ، فَلَمَّا أَتَاهُمُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَخْبَرُوهُ الْخَبَرَ فَقَالَ " يَا فُلاَنُ مَا يَمْنَعُكَ أَنْ تَفْعَلَ مَا يَأْمُرُكَ بِهِ أَصْحَابُكَ وَمَا يَحْمِلُكَ عَلَى لُزُومِ هَذِهِ السُّورَةِ فِي كُلِّ رَكْعَةٍ ". فَقَالَ إِنِّي أُحِبُّهَا. فَقَالَ " حُبُّكَ إِيَّاهَا أَدْخَلَكَ الْجَنَّةَ ".
Ubaydulloh Sobitdan, u Anas roziyallahu anhudan (aytdi): Ansordan bir kishi Qubo masjidida ularga imomlik qilar edi. U namozda ularga o'qiydigan suralardan har birini boshlaganida ‹Qul huvallahu ahad›ni o'qib, undan bo'shab, so'ng u bilan birga boshqa bir surani o'qir edi. Buni har bir rakatda qilar edi. Sheriklari unga gapirib: ‹Sen bu surani boshlaysan, so'ng uni senga kifoya qiladi deb (o'ylamay), boshqasini o'qiysan. Yo uni (yolg'iz) o'qi, yo uni tark qilib boshqasini o'qi›, dedilar. U: ‹Men uni tark qiluvchi emasman. Sizlarga shu (sura) bilan imomlik qilishimni istasangiz, qilaman, yoqtirmasangiz, sizlarni tark qilaman›, dedi. Ular uni o'zlaridan eng afzali deb bilar va boshqasi ularga imomlik qilishini yoqtirmas edilar. Nabiy sollallahu alayhi vasallam ularning oldiga kelganlarida, ular unga bu xabarni aytdilar. U zot: «Ey falon, sheriklaring senga buyurgan narsani qilishdan seni nima to'sdi? Va har bir rakatda bu surani (o'qishga) doim (rioya qilishingga) seni nima undadi?» dedilar. U: ‹Men uni sevaman›, dedi. U zot: «Uni sevgung seni jannatga kiritdi», dedilar.
حَدَّثَنَا آدَمُ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا وَائِلٍ، قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى ابْنِ مَسْعُودٍ فَقَالَ قَرَأْتُ الْمُفَصَّلَ اللَّيْلَةَ فِي رَكْعَةٍ. فَقَالَ هَذًّا كَهَذِّ الشِّعْرِ لَقَدْ عَرَفْتُ النَّظَائِرَ الَّتِي كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَقْرِنُ بَيْنَهُنَّ فَذَكَرَ عِشْرِينَ سُورَةً مِنَ الْمُفَصَّلِ سُورَتَيْنِ فِي كُلِّ رَكْعَةٍ.
Odam bizga aytdi: Shu'ba bizga aytdi, Amr ibn Murradan: Men Abu Voilni eshitdim: U dedi: Bir kishi Ibn Mas'udning oldiga kelib: ‹Men kechasi mufassal (suralar)ni bir rakatda o'qib chiqdim›, dedi. U: ‹She'rni (shoshib) o'qigandek (shoshib) o'qibsan-da! Men Nabiy sollallahu alayhi vasallam (namozda) bir-biriga juftlab o'qiydigan shu suralarni bilaman›, dedi va mufassaldan yigirma surani — har rakatda ikki suradan — zikr qildi.
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، قَالَ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَقْرَأُ فِي الظُّهْرِ فِي الأُولَيَيْنِ بِأُمِّ الْكِتَابِ وَسُورَتَيْنِ، وَفِي الرَّكْعَتَيْنِ الأُخْرَيَيْنِ بِأُمِّ الْكِتَابِ، وَيُسْمِعُنَا الآيَةَ، وَيُطَوِّلُ فِي الرَّكْعَةِ الأُولَى مَا لاَ يُطَوِّلُ فِي الرَّكْعَةِ الثَّانِيَةِ، وَهَكَذَا فِي الْعَصْرِ وَهَكَذَا فِي الصُّبْحِ.
Muso ibn Ismoil bizga aytdi: Hammom bizga aytdi, Yahyodan, u Abdulloh ibn Abu Qatodadan, u otasidan: Nabiy sollallahu alayhi vasallam peshinda dastlabki ikki (rakat)da Kitobning onasi (Fotiha) va ikki surani, oxirgi ikki rakatda Kitobning onasini o'qir, bizga (gohida) oyatni eshittirar edilar. Birinchi rakatda ikkinchi rakatda cho'zmagandek cho'zar edilar. Asrda ham shunday, subhda ham shunday.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ عُمَارَةَ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنْ أَبِي مَعْمَرٍ، قُلْتُ لِخَبَّابٍ أَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقْرَأُ فِي الظُّهْرِ وَالْعَصْرِ قَالَ نَعَمْ. قُلْنَا مِنْ أَيْنَ عَلِمْتَ قَالَ بِاضْطِرَابِ لِحْيَتِهِ.
Qutayba ibn Sa'id bizga aytdi: Jarir bizga aytdi, A'mashdan, u Umora ibn Umayrdan, u Abu Ma'mardan: Men Xabbobga: ‹Rasulullah sollallahu alayhi vasallam peshin va asrda qiroat qilarmidilar?› dedim. U: ‹Ha›, dedi. Biz: ‹Qayerdan bildingiz?› dedik. U: ‹Soqollarining tebranishidan›, dedi.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ، حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي قَتَادَةَ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَقْرَأُ بِأُمِّ الْكِتَابِ وَسُورَةٍ مَعَهَا فِي الرَّكْعَتَيْنِ الأُولَيَيْنِ مِنْ صَلاَةِ الظُّهْرِ وَصَلاَةِ الْعَصْرِ، وَيُسْمِعُنَا الآيَةَ أَحْيَانًا، وَكَانَ يُطِيلُ فِي الرَّكْعَةِ الأُولَى.
Muhammad ibn Yusuf bizga aytdi: Avzoiy bizga aytdi: Yahyo ibn Abu Kasir menga aytdi: Abdulloh ibn Abu Qatoda menga aytdi, otasidan: Nabiy sollallahu alayhi vasallam peshin namozi va asr namozining dastlabki ikki rakatida Kitobning onasi (Fotiha) va u bilan birga bir surani o'qir, gohida bizga oyatni eshittirar edilar. Birinchi rakatda (qiroatni) uzun qilar edilar.
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُطَوِّلُ فِي الرَّكْعَةِ الأُولَى مِنْ صَلاَةِ الظُّهْرِ، وَيُقَصِّرُ فِي الثَّانِيَةِ، وَيَفْعَلُ ذَلِكَ فِي صَلاَةِ الصُّبْحِ.
Abu Nu'aym bizga aytdi: Hishom bizga aytdi, Yahyo ibn Abu Kasirdan, u Abdulloh ibn Abu Qatodadan, u otasidan: Nabiy sollallahu alayhi vasallam peshin namozining birinchi rakatida (qiroatni) uzun qilar, ikkinchisida qisqartirar edilar, buni subh namozida ham qilar edilar.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، وَأَبِي، سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّهُمَا أَخْبَرَاهُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا أَمَّنَ الإِمَامُ فَأَمِّنُوا فَإِنَّهُ مَنْ وَافَقَ تَأْمِينُهُ تَأْمِينَ الْمَلاَئِكَةِ غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ ". وَقَالَ ابْنُ شِهَابٍ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " آمِينَ ".
Abdulloh ibn Yusuf bizga aytdi: Molik bizga xabar berdi, Ibn Shihobdan, u Sa'id ibn Musayyab va Abu Salama ibn Abdurrahmondan, ular unga Abu Hurayradan xabar berdilar: Nabiy sollallahu alayhi vasallam: «Imom ‹omin› desa, siz ham ‹omin› denglar, chunki kimning ‹omin›i farishtalarning ‹omin›iga to'g'ri kelsa, uning oldin (o'tgan) gunohi mag'firat qilinadi», dedilar. Ibn Shihob dedi: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam ‹omin› der edilar.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا قَالَ أَحَدُكُمْ آمِينَ. وَقَالَتِ الْمَلاَئِكَةُ فِي السَّمَاءِ آمِينَ. فَوَافَقَتْ إِحْدَاهُمَا الأُخْرَى، غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ ".
Abdulloh ibn Yusuf bizga aytdi: Molik bizga xabar berdi, Abuz-Zinoddan, u A'rajdan, u Abu Hurayra roziyallahu anhudan: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam: «Biringiz ‹omin› desa, osmonda farishtalar ham ‹omin› desa, biri ikkinchisiga to'g'ri kelsa, uning oldin (o'tgan) gunohi mag'firat qilinadi», dedilar.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ سُمَىٍّ، مَوْلَى أَبِي بَكْرٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا قَالَ الإِمَامُ {غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلاَ الضَّالِّينَ} فَقُولُوا آمِينَ. فَإِنَّهُ مَنْ وَافَقَ قَوْلُهُ قَوْلَ الْمَلاَئِكَةِ غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ ". تَابَعَهُ مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَنُعَيْمٌ الْمُجْمِرُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رضى الله عنه.
Abdulloh ibn Maslama bizga aytdi, Molikdan, u Abu Bakrning ozodi Sumaydan, u Abu Solihdan, u Abu Hurayradan: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam: «Imom ‹g'ayril-mag'zubi alayhim va laz-zollin› desa, siz ‹omin› denglar, chunki kimning so'zi farishtalarning so'ziga to'g'ri kelsa, uning oldin (o'tgan) gunohi mag'firat qilinadi», dedilar. Bunga Muhammad ibn Amr Abu Salamadan, u Abu Hurayradan, u Nabiy sollallahu alayhi vasallamdan; va Nu'aym Mujmir Abu Hurayra roziyallahu anhudan mutobaat qildi.
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، قَالَ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، عَنِ الأَعْلَمِ ـ وَهْوَ زِيَادٌ ـ عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ أَبِي بَكْرَةَ، أَنَّهُ انْتَهَى إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَهْوَ رَاكِعٌ، فَرَكَعَ قَبْلَ أَنْ يَصِلَ إِلَى الصَّفِّ، فَذَكَرَ ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " زَادَكَ اللَّهُ حِرْصًا وَلاَ تَعُدْ ".
Muso ibn Ismoil bizga aytdi: Hammom bizga aytdi, A'lam — u Ziyod — dan, u Hasandan, u Abu Bakradan: U Nabiy sollallahu alayhi vasallamga — u zot ruku holatida ekan — yetib keldi va safga yetib borishdan oldin (yolg'iz) ruku qildi. Buni Nabiy sollallahu alayhi vasallamga zikr qildi. U zot: «Allah sening harisligingni (xayrga intilishingni) ziyoda qilsin, ammo qayta qilma (bunday qilishni takrorlama)», dedilar.
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ الْوَاسِطِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، عَنِ الْجُرَيْرِيِّ، عَنْ أَبِي الْعَلاَءِ، عَنْ مُطَرِّفٍ، عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ، قَالَ صَلَّى مَعَ عَلِيٍّ ـ رضى الله عنه ـ بِالْبَصْرَةِ فَقَالَ ذَكَّرَنَا هَذَا الرَّجُلُ صَلاَةً كُنَّا نُصَلِّيهَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم. فَذَكَرَ أَنَّهُ كَانَ يُكَبِّرُ كُلَّمَا رَفَعَ وَكُلَّمَا وَضَعَ.
Ishoq Vositiy bizga aytdi: Xolid bizga aytdi, Jurayriydan, u Abul-Alo'dan, u Mutarrifdan, u Imron ibn Husayndan: U dedi: U (Imron) Ali roziyallahu anhu bilan Basrada namoz o'qidi va: ‹Mana bu kishi (Ali) bizga Rasulullah sollallahu alayhi vasallam bilan o'qiydigan namozimizni eslatdi›, dedi. U (Ali) har gal (boshni) ko'targanida va (sajdaga) qo'yganida takbir aytganini zikr qildi.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّهُ كَانَ يُصَلِّي بِهِمْ، فَيُكَبِّرُ كُلَّمَا خَفَضَ وَرَفَعَ، فَإِذَا انْصَرَفَ قَالَ إِنِّي لأَشْبَهُكُمْ صَلاَةً بِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم.
Abdulloh ibn Yusuf bizga aytdi: Molik bizga xabar berdi, Ibn Shihobdan, u Abu Salamadan, u Abu Hurayradan: U ularga namoz o'qib berar, har gal (rukuga) egilsya va (boshni) ko'tarsya takbir aytar edi. (Namozdan) qaytganida: ‹Men sizlar ichida namozi Rasulullah sollallahu alayhi vasallamga eng o'xshashingizman›, derdi.