Намозда ишора қилиш

Namozdagi unutish (sahv sajdasi) · 3 ҳадис

باب الإِشَارَةِ فِي الصَّلاَةِ

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَلَغَهُ أَنَّ بَنِي عَمْرِو بْنِ عَوْفٍ كَانَ بَيْنَهُمْ شَىْءٌ فَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُصْلِحُ بَيْنَهُمْ فِي أُنَاسٍ مَعَهُ، فَحُبِسَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَحَانَتِ الصَّلاَةُ فَجَاءَ بِلاَلٌ إِلَى أَبِي بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ فَقَالَ يَا أَبَا بَكْرٍ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَدْ حُبِسَ وَقَدْ حَانَتِ الصَّلاَةُ فَهَلْ لَكَ أَنْ تَؤُمَّ النَّاسَ قَالَ نَعَمْ إِنْ شِئْتَ‏.‏ فَأَقَامَ بِلاَلٌ وَتَقَدَّمَ أَبُو بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ فَكَبَّرَ لِلنَّاسِ وَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَمْشِي فِي الصُّفُوفِ حَتَّى قَامَ فِي الصَّفِّ، فَأَخَذَ النَّاسُ فِي التَّصْفِيقِ، وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ لاَ يَلْتَفِتُ فِي صَلاَتِهِ، فَلَمَّا أَكْثَرَ النَّاسُ الْتَفَتَ فَإِذَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَشَارَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَأْمُرُهُ أَنْ يُصَلِّيَ، فَرَفَعَ أَبُو بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ يَدَيْهِ فَحَمِدَ اللَّهَ وَرَجَعَ الْقَهْقَرَى وَرَاءَهُ حَتَّى قَامَ فِي الصَّفِّ، فَتَقَدَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَصَلَّى لِلنَّاسِ فَلَمَّا فَرَغَ أَقْبَلَ عَلَى النَّاسِ فَقَالَ ‏ "‏ يَا أَيُّهَا النَّاسُ مَا لَكُمْ حِينَ نَابَكُمْ شَىْءٌ فِي الصَّلاَةِ أَخَذْتُمْ فِي التَّصْفِيقِ، إِنَّمَا التَّصْفِيقُ لِلنِّسَاءِ، مَنْ نَابَهُ شَىْءٌ فِي صَلاَتِهِ فَلْيَقُلْ سُبْحَانَ اللَّهِ‏.‏ فَإِنَّهُ لاَ يَسْمَعُهُ أَحَدٌ حِينَ يَقُولُ سُبْحَانَ اللَّهِ إِلاَّ الْتَفَتَ، يَا أَبَا بَكْرٍ مَا مَنَعَكَ أَنْ تُصَلِّيَ لِلنَّاسِ حِينَ أَشَرْتُ إِلَيْكَ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ مَا كَانَ يَنْبَغِي لاِبْنِ أَبِي قُحَافَةَ أَنْ يُصَلِّيَ بَيْنَ يَدَىْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏

Қутайба ибн Саъид бизга айтди: Яъқуб ибн Абдурраҳмон бизга айтди, Абу Ҳозимдан, у Саҳл ибн Саъд Соидий розияллаҳу анҳудан: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламга — Бану Амр ибн Авф орасида бирор (низо) бўлгани — етди. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам ўзлари билан бир неча киши (бирга) уларнинг орасини ислоҳ қилишга чиқдилар. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам ушланиб қолдилар, намоз вақти бўлди. Билол Абу Бакр розияллаҳу анҳунинг олдига келиб: ‹Эй Абу Бакр, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам ушланиб қолдилар, намоз вақти бўлди, одамларга имом бўласизми?› деди. У: ‹Ҳа, истасанг› деди. Билол иқомат айтди, Абу Бакр розияллаҳу анҳу олдинга ўтиб одамларга такбир айтди. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам сафлар ичида юриб келдилар, ҳатто сафда турдилар. Одамлар чапак чала бошлади. Абу Бакр розияллаҳу анҳу намозида (атрофга) ўгирилмас эди. Одамлар (чапакни) кўпайтирганида, у ўгирилди, қараса Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам (турибдилар). Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам унга — намоз ўқишни буюриб — ишора қилдилар. Абу Бакр розияллаҳу анҳу қўлларини кўтариб Аллаҳга ҳамд айтди ва орқага тисариб чекинди, ҳатто сафда турди. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам олдинга ўтиб одамларга намоз ўқиди. (Намозни) тугатгач, одамларга юзланиб: «Эй одамлар, сизларга нима бўлдики, намозда бирор нарса юз берса, чапакга (ўтиб) олдингиз? Чапак фақат аёллар учундир. Кимнинг намозида бирор нарса юз берса, ‹Субҳаналлаҳ› десин, чунки у ‹Субҳаналлаҳ› деганида уни ҳеч ким эшитмас эдики, (унга эътибор билан) ўгирилмаса. Эй Абу Бакр, мен сенга ишора қилганимда, одамларга намоз ўқишдан сени нима тўсди?» дедилар. Абу Бакр розияллаҳу анҳу: ‹Ибн Абу Қуҳофага Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг олдиларида намоз ўқиш лойиқ эмас эди› деди.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ وَهْبٍ، حَدَّثَنَا الثَّوْرِيُّ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ فَاطِمَةَ، عَنْ أَسْمَاءَ، قَالَتْ دَخَلْتُ عَلَى عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ وَهِيَ تُصَلِّي قَائِمَةً وَالنَّاسُ قِيَامٌ فَقُلْتُ مَا شَأْنُ النَّاسِ فَأَشَارَتْ بِرَأْسِهَا إِلَى السَّمَاءِ‏.‏ فَقُلْتُ آيَةٌ‏.‏ فَقَالَتْ بِرَأْسِهَا أَىْ نَعَمْ‏.‏

Яҳё ибн Сулаймон бизга айтди: Ибн Ваҳб менга айтди: Саврий бизга айтди, Ҳишомдан, у Фотимадан, у Асмодан: У деди: Мен Оиша розияллаҳунинг олдига кирдим, у тик туриб намоз ўқияётган, одамлар (ҳам) тик турган эди. Мен: ‹Одамларга нима бўлди?› дедим. У боши билан осмонга ишора қилди. Мен: ‹(Қуёш тутилиши) белгисими?› дедим. У боши билан ‹ҳа› деб (ишора қилди).

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهَا قَالَتْ صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي بَيْتِهِ وَهُوَ شَاكٍ جَالِسًا، وَصَلَّى وَرَاءَهُ قَوْمٌ قِيَامًا فَأَشَارَ إِلَيْهِمْ أَنِ اجْلِسُوا فَلَمَّا انْصَرَفَ قَالَ ‏ "‏ إِنَّمَا جُعِلَ الإِمَامُ لِيُؤْتَمَّ بِهِ، فَإِذَا رَكَعَ فَارْكَعُوا وَإِذَا رَفَعَ فَارْفَعُوا ‏"‏‏.‏

Исмоил бизга айтди: Молик менга айтди, Ҳишомдан, у отасидан, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг завжаси Оиша розияллаҳу анҳодан: У деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам уйларида — касал ҳолда — ўтирган ҳолда намоз ўқиди, ортларида бир қавм тик туриб ўқиди. У зот уларга: ‹Ўтиринглар› деб ишора қилди. (Намоздан) қайтганида: «Албатта имом унга эргашилиш учун (тайинлангандир). У руку қилса, сиз ҳам руку қилинглар; у (бошини) кўтарса, сиз ҳам кўтаринглар», дедилар.