Haj kitobi

Sahihul Buxoriy · 247 hadis · 5/13-sahifa

كتاب الحج

1533-hadis

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ، حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ عِيَاضٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَخْرُجُ مِنْ طَرِيقِ الشَّجَرَةِ، وَيَدْخُلُ مِنْ طَرِيقِ الْمُعَرَّسِ، وَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ إِذَا خَرَجَ إِلَى مَكَّةَ يُصَلِّي فِي مَسْجِدِ الشَّجَرَةِ، وَإِذَا رَجَعَ صَلَّى بِذِي الْحُلَيْفَةِ بِبَطْنِ الْوَادِي، وَبَاتَ حَتَّى يُصْبِحَ‏.‏

Ibrohim ibn Munzir bizga aytdi: Anas ibn Iyoz bizga aytdi, Ubaydullohdan, u Nofi'dan, u Abdulloh ibn Umar roziyallahu anhumadan: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam Shajara yo'lidan chiqar va Mu'arras yo'lidan kirar edi. Va Rasulullah sollallahu alayhi vasallam Makkaga chiqsa, Shajara masjidida namoz o'qir, qaytsa, Zul-Hulayfada — vodiy o'rtasida (botgida) — namoz o'qir va tong otguncha tunar edi.

1534-hadis

حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ، وَبِشْرُ بْنُ بَكْرٍ التِّنِّيسِيُّ، قَالاَ حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، قَالَ حَدَّثَنِي يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنِي عِكْرِمَةُ، أَنَّهُ سَمِعَ ابْنَ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ يَقُولُ إِنَّهُ سَمِعَ عُمَرَ ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم بِوَادِي الْعَقِيقِ يَقُولُ ‏ "‏ أَتَانِي اللَّيْلَةَ آتٍ مِنْ رَبِّي فَقَالَ صَلِّ فِي هَذَا الْوَادِي الْمُبَارَكِ وَقُلْ عُمْرَةً فِي حَجَّةٍ ‏"‏‏.‏

Humaydiy bizga aytdi: Valid va Bishr ibn Bakr Tinnisiy bizga aytdi: Ikkalasi: Avzoiy bizga aytdi: Yahyo menga aytdi: Ikrima menga aytdi: U Ibn Abbos roziyallahu anhumani shunday deganini eshitdi: U Umar roziyallahu anhuni shunday deganini eshitdi: Men Nabiy sollallahu alayhi vasallamni Aqiq vodiysida shunday deganini eshitdi: «Bu kecha menga Robbimdan keluvchi (farishta) kelib: ‹Bu muborak vodiyda namoz o'qi va: ‹Hajda umra (qildim)› deb ayt› dedi».

1535-hadis

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ، حَدَّثَنَا فُضَيْلُ بْنُ سُلَيْمَانَ، حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ، قَالَ حَدَّثَنِي سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِيهِ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ رُئِيَ وَهُوَ فِي مُعَرَّسٍ بِذِي الْحُلَيْفَةِ بِبَطْنِ الْوَادِي قِيلَ لَهُ إِنَّكَ بِبَطْحَاءَ مُبَارَكَةٍ‏.‏ وَقَدْ أَنَاخَ بِنَا سَالِمٌ، يَتَوَخَّى بِالْمُنَاخِ الَّذِي كَانَ عَبْدُ اللَّهِ يُنِيخُ، يَتَحَرَّى مُعَرَّسَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ أَسْفَلُ مِنَ الْمَسْجِدِ الَّذِي بِبَطْنِ الْوَادِي، بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ الطَّرِيقِ وَسَطٌ مِنْ ذَلِكَ‏.‏

Muhammad ibn Abu Bakr bizga aytdi: Fuzayl ibn Sulaymon bizga aytdi: Muso ibn Uqba bizga aytdi: Salim ibn Abdulloh menga aytdi, otasi roziyallahu anhudan, u Nabiy sollallahu alayhi vasallamdan: U zot Zul-Hulayfadagi Mu'arrasda — vodiy o'rtasida — bo'lganida, u zotga (tushida): ‹Sen muborak Bathoda(san)› deyildi. Salim bizga (tuyani) cho'ktirdi, Abdulloh cho'ktirar edigan cho'ktirish joyini mo'ljallab, Rasulullah sollallahu alayhi vasallamning Mu'arras(joyi)ni izlab (turdi). U vodiy o'rtasidagi masjiddan past(roq)da, ular bilan yo'l orasida o'rta(masofa)da edi.

1536-hadis

قَالَ أَبُو عَاصِمٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ، أَنَّ صَفْوَانَ بْنَ يَعْلَى، أَخْبَرَهُ أَنَّ يَعْلَى قَالَ لِعُمَرَ ـ رضى الله عنه ـ أَرِنِي النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم حِينَ يُوحَى إِلَيْهِ قَالَ فَبَيْنَمَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِالْجِعْرَانَةِ، وَمَعَهُ نَفَرٌ مِنْ أَصْحَابِهِ، جَاءَهُ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ تَرَى فِي رَجُلٍ أَحْرَمَ بِعُمْرَةٍ، وَهْوَ مُتَضَمِّخٌ بِطِيبٍ فَسَكَتَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم سَاعَةً فَجَاءَهُ الْوَحْىُ، فَأَشَارَ عُمَرُ ـ رضى الله عنه ـ إِلَى يَعْلَى، فَجَاءَ يَعْلَى، وَعَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثَوْبٌ قَدْ أُظِلَّ بِهِ فَأَدْخَلَ رَأْسَهُ، فَإِذَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مُحْمَرُّ الْوَجْهِ، وَهُوَ يَغِطُّ ثُمَّ سُرِّيَ عَنْهُ فَقَالَ ‏"‏ أَيْنَ الَّذِي سَأَلَ عَنِ الْعُمْرَةِ ‏"‏ فَأُتِيَ بِرَجُلٍ فَقَالَ ‏"‏ اغْسِلِ الطِّيبَ الَّذِي بِكَ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ، وَانْزِعْ عَنْكَ الْجُبَّةَ، وَاصْنَعْ فِي عُمْرَتِكَ كَمَا تَصْنَعُ فِي حَجَّتِكَ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ لِعَطَاءٍ أَرَادَ الإِنْقَاءَ حِينَ أَمَرَهُ أَنْ يَغْسِلَ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ قَالَ نَعَمْ‏.‏

Abu Osim dedi: Ibn Jurayj bizga xabar berdi: Ato menga xabar berdi: Safvon ibn Ya'lo unga xabar berdi: Ya'lo Umar roziyallahu anhuga: ‹Menga Nabiy sollallahu alayhi vasallamni unga vahiy nozil bo'layotgan paytda ko'rsat› dedi. U dedi: Nabiy sollallahu alayhi vasallam Ji'ronada — u zot bilan ashoblaridan bir necha kishi (birga) — bo'lganida, u zotga bir kishi kelib: ‹Yo Rasulullah, umraga ihrom bog'lab, xushbo'y (atir) bilan bo'yangan kishi haqida nima deysiz?› dedi. Nabiy sollallahu alayhi vasallam bir soat (vaqt) jim turdilar, so'ng u zotga vahiy keldi. Umar roziyallahu anhu Ya'loga ishora qildi, Ya'lo keldi, Rasulullah sollallahu alayhi vasallamning ustida soyalab turgan kiyim bor edi. U boshini (kiyim ostiga) kiritdi, qarasa Rasulullah sollallahu alayhi vasallamning yuzi qizargan, u zot xirillab nafas olmoqda. So'ng u zotdan (vahiy holati) ko'tarildi. U zot: «Umra haqida so'ragan (kishi) qani?» dedilar. Bir kishi keltirildi. U zot: «Sendagi xushbo'yni uch marta yuvib (tashla), jubbani ustingdan yech, umrangda hajingda qiladiganingdek qil» dedilar. Men Atoga: ‹U (Nabiy) uch marta yuvishni buyurganida, (atirni) tozalab (ketkazib) tashlashni nazarda tutdimi?› dedim. U: ‹Ha› dedi.

1537-hadis

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، قَالَ كَانَ ابْنُ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ يَدَّهِنُ بِالزَّيْتِ‏.‏ فَذَكَرْتُهُ لإِبْرَاهِيمَ قَالَ مَا تَصْنَعُ بِقَوْلِهِ حَدَّثَنِي الأَسْوَدُ عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى وَبِيصِ الطِّيبِ فِي مَفَارِقِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ مُحْرِمٌ‏.‏

Muhammad ibn Yusuf bizga aytdi: Sufyon bizga aytdi, Mansurdan, u Sa'id ibn Jubayrdan: U dedi: Ibn Umar roziyallahu anhuma (ihromda) zaytun yog'i surtar edi. Men buni Ibrohimga zikr qildim. U: ‹Uning so'zini nima qilasan? Menga Asvad aytdi, Oisha roziyallahu anhodan: U dedi: ‹Go'yo men Rasulullah sollallahu alayhi vasallamning soch ayrilgan joylaridagi xushbo'yning yaltirashiga qarab turgandekman, holbuki u zot muhrim (ihromda) edi›› dedi.

1538-hadis

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، قَالَ كَانَ ابْنُ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ يَدَّهِنُ بِالزَّيْتِ‏.‏ فَذَكَرْتُهُ لإِبْرَاهِيمَ قَالَ مَا تَصْنَعُ بِقَوْلِهِ حَدَّثَنِي الأَسْوَدُ عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى وَبِيصِ الطِّيبِ فِي مَفَارِقِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ مُحْرِمٌ‏.‏

Muhammad ibn Yusuf bizga aytdi: Sufyon bizga aytdi, Mansurdan, u Sa'id ibn Jubayrdan: U dedi: Ibn Umar roziyallahu anhuma (ihromda) zaytun yog'i surtar edi. Men buni Ibrohimga zikr qildim. U: ‹Uning so'zini nima qilasan? Menga Asvad aytdi, Oisha roziyallahu anhodan: U dedi: ‹Go'yo men Rasulullah sollallahu alayhi vasallamning soch ayrilgan joylaridagi xushbo'yning yaltirashiga qarab turgandekman, holbuki u zot muhrim (ihromda) edi›› dedi.

1539-hadis

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ كُنْتُ أُطَيِّبُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لإِحْرَامِهِ حِينَ يُحْرِمُ، وَلِحِلِّهِ قَبْلَ أَنْ يَطُوفَ بِالْبَيْتِ‏.‏

Abdulloh ibn Yusuf bizga aytdi: Molik bizga xabar berdi, Abdurrahmon ibn Qosimdan, u otasidan, u Nabiy sollallahu alayhi vasallamning zavjasi Oisha roziyallahu anhodan: U dedi: Men Rasulullah sollallahu alayhi vasallamga ihromga kirgan paytlarida ihromlari uchun, va Baytni tavof qilishdan oldin ihromdan chiqar paytlarida (halol bo'lishlari uchun) xushbo'y (atir) surtar edim.

1540-hadis

حَدَّثَنَا أَصْبَغُ، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُهِلُّ مُلَبِّدًا‏.‏

Asbag' bizga aytdi: Ibn Vahb bizga xabar berdi, Yunusdan, u Ibn Shihobdan, u Salimdan, u otasi roziyallahu anhudan: U dedi: Men Rasulullah sollallahu alayhi vasallamni — sochini (yelimli narsa bilan) yopishtirgan holda — talbiya aytganini (ihromga kirganini) eshitdi.

1541-hadis

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ، سَمِعْتُ سَالِمَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ‏.‏ وَحَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ، عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَاهُ، يَقُولُ مَا أَهَلَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلاَّ مِنْ عِنْدِ الْمَسْجِدِ يَعْنِي مَسْجِدَ ذِي الْحُلَيْفَةِ‏.‏

Ali ibn Abdulloh bizga aytdi: Sufyon bizga aytdi: Muso ibn Uqba bizga aytdi: Men Salim ibn Abdullohni eshitdi: U dedi: Men Ibn Umar roziyallahu anhumani (eshitdi). Va Abdulloh ibn Maslama bizga aytdi, Molikdan, u Muso ibn Uqbadan, u Salim ibn Abdullohdan: U otasini shunday deganini eshitdi: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam faqat masjid — ya'ni Zul-Hulayfa masjidi — yonidan talbiya aytdi (ihromga kirdi).

1542-hadis

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ رَجُلاً، قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا يَلْبَسُ الْمُحْرِمُ مِنَ الثِّيَابِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ لاَ يَلْبَسُ الْقُمُصَ وَلاَ الْعَمَائِمَ وَلاَ السَّرَاوِيلاَتِ وَلاَ الْبَرَانِسَ وَلاَ الْخِفَافَ، إِلاَّ أَحَدٌ لاَ يَجِدُ نَعْلَيْنِ فَلْيَلْبَسْ خُفَّيْنِ، وَلْيَقْطَعْهُمَا أَسْفَلَ مِنَ الْكَعْبَيْنِ، وَلاَ تَلْبَسُوا مِنَ الثِّيَابِ شَيْئًا مَسَّهُ الزَّعْفَرَانُ أَوْ وَرْسٌ ‏"‏‏.‏

Abdulloh ibn Yusuf bizga aytdi: Molik bizga xabar berdi, Nofi'dan, u Abdulloh ibn Umar roziyallahu anhumadan: Bir kishi: ‹Yo Rasulullah, muhrim (ihromda)gi kishi qanday kiyimlardan kiyadi?› dedi. Rasulullah sollallahu alayhi vasallam: «Ko'ylaklarni, sallalarni, ishtonlarni, bosh kiyimli (qalpoqli) choponlarni va maxsilarni kiymasin, faqat bir kishi (oyog'iga) na'layn (kovush) topmasa, ikki maxsi kiysin va ularni ikki to'piqdan past(roq)dan kessin. Za'faron yoki vars (sariq bo'yoq) teggan biror kiyimni kiymasin» dedilar.

1543-hadis

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ يُونُسَ الأَيْلِيِّ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ أُسَامَةَ ـ رضى الله عنه ـ كَانَ رِدْفَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِنْ عَرَفَةَ إِلَى الْمُزْدَلِفَةِ، ثُمَّ أَرْدَفَ الْفَضْلَ مِنَ الْمُزْدَلِفَةِ إِلَى مِنًى‏.‏ قَالَ فَكِلاَهُمَا قَالَ لَمْ يَزَلِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُلَبِّي، حَتَّى رَمَى جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ‏.‏

Abdulloh ibn Muhammad bizga aytdi: Vahb ibn Jarir bizga aytdi: Otam bizga aytdi, Yunus Ayliydan, u Zuhriydan, u Ubaydulloh ibn Abdullohdan, u Ibn Abbos roziyallahu anhumadan: Usoma roziyallahu anhu Arafadan Muzdalifagacha Nabiy sollallahu alayhi vasallamning ortidagi hamrohi (mingashgani) edi, so'ng Muzdalifadan Minogacha Fazlni ortiga mingashtirdi. U dedi: Ikkalasi ham: ‹Nabiy sollallahu alayhi vasallam — Jamratul-Aqabaga tosh otguncha — talbiya aytishda davom etdi› dedi.

1544-hadis

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ يُونُسَ الأَيْلِيِّ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ أُسَامَةَ ـ رضى الله عنه ـ كَانَ رِدْفَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِنْ عَرَفَةَ إِلَى الْمُزْدَلِفَةِ، ثُمَّ أَرْدَفَ الْفَضْلَ مِنَ الْمُزْدَلِفَةِ إِلَى مِنًى‏.‏ قَالَ فَكِلاَهُمَا قَالَ لَمْ يَزَلِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُلَبِّي، حَتَّى رَمَى جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ‏.‏

Abdulloh ibn Muhammad bizga aytdi: Vahb ibn Jarir bizga aytdi: Otam bizga aytdi, Yunus Ayliydan, u Zuhriydan, u Ubaydulloh ibn Abdullohdan, u Ibn Abbos roziyallahu anhumadan: Usoma roziyallahu anhu Arafadan Muzdalifagacha Nabiy sollallahu alayhi vasallamning ortidagi hamrohi (mingashgani) edi, so'ng Muzdalifadan Minogacha Fazlni ortiga mingashtirdi. U dedi: Ikkalasi ham: ‹Nabiy sollallahu alayhi vasallam — Jamratul-Aqabaga tosh otguncha — talbiya aytishda davom etdi› dedi.

1545-hadis

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْمُقَدَّمِيُّ، حَدَّثَنَا فُضَيْلُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنِي مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ، قَالَ أَخْبَرَنِي كُرَيْبٌ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ انْطَلَقَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مِنَ الْمَدِينَةِ، بَعْدَ مَا تَرَجَّلَ وَادَّهَنَ وَلَبِسَ إِزَارَهُ وَرِدَاءَهُ، هُوَ وَأَصْحَابُهُ، فَلَمْ يَنْهَ عَنْ شَىْءٍ مِنَ الأَرْدِيَةِ وَالأُزْرِ تُلْبَسُ إِلاَّ الْمُزَعْفَرَةَ الَّتِي تَرْدَعُ عَلَى الْجِلْدِ، فَأَصْبَحَ بِذِي الْحُلَيْفَةِ، رَكِبَ رَاحِلَتَهُ حَتَّى اسْتَوَى عَلَى الْبَيْدَاءِ، أَهَلَّ هُوَ وَأَصْحَابُهُ وَقَلَّدَ بَدَنَتَهُ، وَذَلِكَ لِخَمْسٍ بَقِينَ مِنْ ذِي الْقَعْدَةِ، فَقَدِمَ مَكَّةَ لأَرْبَعِ لَيَالٍ خَلَوْنَ مِنْ ذِي الْحَجَّةِ، فَطَافَ بِالْبَيْتِ وَسَعَى بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ، وَلَمْ يَحِلَّ مِنْ أَجْلِ بُدْنِهِ لأَنَّهُ قَلَّدَهَا، ثُمَّ نَزَلَ بِأَعْلَى مَكَّةَ عِنْدَ الْحَجُونِ، وَهْوَ مُهِلٌّ بِالْحَجِّ، وَلَمْ يَقْرَبِ الْكَعْبَةَ بَعْدَ طَوَافِهِ بِهَا حَتَّى رَجَعَ مِنْ عَرَفَةَ، وَأَمَرَ أَصْحَابَهُ أَنْ يَطَّوَّفُوا بِالْبَيْتِ وَبَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ، ثُمَّ يُقَصِّرُوا مِنْ رُءُوسِهِمْ ثُمَّ يَحِلُّوا، وَذَلِكَ لِمَنْ لَمْ يَكُنْ مَعَهُ بَدَنَةٌ قَلَّدَهَا، وَمَنْ كَانَتْ مَعَهُ امْرَأَتُهُ فَهِيَ لَهُ حَلاَلٌ، وَالطِّيبُ وَالثِّيَابُ‏.‏

Muhammad ibn Abu Bakr Muqaddamiy bizga aytdi: Fuzayl ibn Sulaymon bizga aytdi: Muso ibn Uqba menga aytdi: Kurayb menga xabar berdi, Abdulloh ibn Abbos roziyallahu anhumadan: U dedi: Nabiy sollallahu alayhi vasallam — sochini tarab, yog' surtib, izor va ridosini kiygach — u zot va ashoblari Madinadan (yo'lga) chiqdi. U zot ridolar va izorlardan — teriga dog' qoldiradigan za'faronli (kiyim)dan boshqa — biror narsani kiyishdan qaytarmadi. U zot Zul-Hulayfada tongga chiqdi, uloviga mindi, hatto Baydoda (uni ulov) tik ko'targach, u zot va ashoblari talbiya aytdi (ihromga kirdi) va u zot o'z (qurbonlik) tuyasiga (belgi) taqdi. Bu Zul-Qa'dadan besh (kun) qolganida (bo'ldi). U zot Zul-Hijjadan to'rt kecha o'tganida Makkaga keldi, Baytni tavof qildi va Safo bilan Marva orasida sa'y qildi, va o'z (qurbonlik) tuyasi sababli ihromdan chiqmadi, chunki unga (belgi) taqgan edi. So'ng Makkaning yuqori(qism)ida, Hajun yonida (manzilga) tushdi, u zot haj bilan ihromda (muhrim) edi. U zot Baytni tavof qilganidan keyin — Arafadan qaytguncha — Ka'baga yaqinlashmadi. U zot ashoblariga Baytni va Safo bilan Marva orasida tavof (sa'y) qilishni, so'ng boshlarini qisqartirishni, so'ng ihromdan chiqishni buyurdi. Bu — yonida (belgi) taqgan (qurbonlik) tuyasi bo'lmagan kishi uchundir. Kimning yonida xotini bo'lsa, u unga halol (bo'ldi), xushbo'y va kiyimlar ham.

1546-hadis

حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُنْكَدِرِ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ صَلَّى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِالْمَدِينَةِ أَرْبَعًا، وَبِذِي الْحُلَيْفَةِ رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ بَاتَ حَتَّى أَصْبَحَ بِذِي الْحُلَيْفَةِ، فَلَمَّا رَكِبَ رَاحِلَتَهُ وَاسْتَوَتْ بِهِ أَهَلَّ‏.‏

Abdulloh ibn Muhammad menga aytdi: Hishom ibn Yusuf bizga aytdi: Ibn Jurayj bizga xabar berdi: Muhammad ibn Munkadir bizga aytdi, Anas ibn Molik roziyallahu anhudan: U dedi: Nabiy sollallahu alayhi vasallam Madinada to'rt (rakaat), Zul-Hulayfada ikki rakaat o'qidi, so'ng Zul-Hulayfada tong otguncha tundi. Uloviga minib, u (ulov) u zot bilan tik turgach, talbiya aytdi (ihromga kirdi).

1547-hadis

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم صَلَّى الظُّهْرَ بِالْمَدِينَةِ أَرْبَعًا، وَصَلَّى الْعَصْرَ بِذِي الْحُلَيْفَةِ رَكْعَتَيْنِ، قَالَ وَأَحْسِبُهُ بَاتَ بِهَا حَتَّى أَصْبَحَ‏.‏

Qutayba bizga aytdi: Abdulvahhob bizga aytdi: Ayyub bizga aytdi, Abu Qilobadan, u Anas ibn Molik roziyallahu anhudan: Nabiy sollallahu alayhi vasallam Madinada peshinni to'rt (rakaat), Zul-Hulayfada asrni ikki rakaat o'qidi. U dedi: Men u zot u yerda tong otguncha tundi deb o'ylayman.

1548-hadis

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ صَلَّى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِالْمَدِينَةِ الظُّهْرَ أَرْبَعًا، وَالْعَصْرَ بِذِي الْحُلَيْفَةِ رَكْعَتَيْنِ، وَسَمِعْتُهُمْ يَصْرُخُونَ بِهِمَا جَمِيعًا‏.‏

Sulaymon ibn Harb bizga aytdi: Hammod ibn Zayd bizga aytdi, Ayyubdan, u Abu Qilobadan, u Anas roziyallahu anhudan: U dedi: Nabiy sollallahu alayhi vasallam Madinada peshinni to'rt (rakaat), Zul-Hulayfada asrni ikki rakaat o'qidi, men ularning ikkalasiga (peshin va asrga) ham (talbiyani) baland ovozda aytganini eshitdi.

1549-hadis

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ تَلْبِيَةَ، رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ، لَبَّيْكَ لاَ شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ، إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ، لاَ شَرِيكَ لَكَ‏.‏

Abdulloh ibn Yusuf bizga aytdi: Molik bizga xabar berdi, Nofi'dan, u Abdulloh ibn Umar roziyallahu anhumadan: Rasulullah sollallahu alayhi vasallamning talbiyasi: ‹Labbayk, Allahim, labbayk. Labbayk, Sening sheriking yo'q, labbayk. Albatta hamd va ne'mat Senga xosdir, mulk ham. Sening sheriking yo'q› (edi).

1550-hadis

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ عُمَارَةَ، عَنْ أَبِي عَطِيَّةَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ إِنِّي لأَعْلَمُ كَيْفَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُلَبِّي لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ، لَبَّيْكَ لاَ شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ، إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ‏.‏ تَابَعَهُ أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنِ الأَعْمَشِ‏.‏ وَقَالَ شُعْبَةُ أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ، سَمِعْتُ خَيْثَمَةَ، عَنْ أَبِي عَطِيَّةَ، سَمِعْتُ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ‏.‏

Muhammad ibn Yusuf bizga aytdi: Sufyon bizga aytdi, A'mashdan, u Umoradan, u Abu Atiyyadan, u Oisha roziyallahu anhodan: U dedi: Albatta men Nabiy sollallahu alayhi vasallam qanday talbiya aytganini bilaman: ‹Labbayk, Allahim, labbayk. Labbayk, Sening sheriking yo'q, labbayk. Albatta hamd va ne'mat Senga xosdir›. Unga Abu Muoviya A'mashdan (rivoyat qilib) mutobaat qildi. Shu'ba dedi: Sulaymon bizga xabar berdi: Men Xaysamani eshitdi, u Abu Atiyyadan: Men Oisha roziyallahu anhoni eshitdi.

1551-hadis

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَنَحْنُ مَعَهُ بِالْمَدِينَةِ الظُّهْرَ أَرْبَعًا، وَالْعَصْرَ بِذِي الْحُلَيْفَةِ رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ بَاتَ بِهَا حَتَّى أَصْبَحَ، ثُمَّ رَكِبَ حَتَّى اسْتَوَتْ بِهِ عَلَى الْبَيْدَاءِ، حَمِدَ اللَّهَ وَسَبَّحَ وَكَبَّرَ، ثُمَّ أَهَلَّ بِحَجٍّ وَعُمْرَةٍ، وَأَهَلَّ النَّاسُ بِهِمَا، فَلَمَّا قَدِمْنَا أَمَرَ النَّاسَ فَحَلُّوا، حَتَّى كَانَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ أَهَلُّوا بِالْحَجِّ قَالَ وَنَحَرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بَدَنَاتٍ بِيَدِهِ قِيَامًا، وَذَبَحَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالْمَدِينَةِ كَبْشَيْنِ أَمْلَحَيْنِ‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ قَالَ بَعْضُهُمْ هَذَا عَنْ أَيُّوبَ عَنْ رَجُلٍ عَنْ أَنَسٍ‏.‏

Muso ibn Ismoil bizga aytdi: Vuhayb bizga aytdi: Ayyub bizga aytdi, Abu Qilobadan, u Anas roziyallahu anhudan: U dedi: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam — biz u zot bilan birga — Madinada peshinni to'rt (rakaat), Zul-Hulayfada asrni ikki rakaat o'qidi, so'ng u yerda tong otguncha tundi, so'ng mindi, hatto u (ulov) u zot bilan Baydoda tik turgach, Allahga hamd aytdi, tasbeh (subhanallah) aytdi va takbir aytdi, so'ng haj va umra bilan talbiya aytdi, odamlar ham u ikkisi bilan talbiya aytdi. Biz (Makkaga) yetib borganimizda, u zot odamlarga buyurdi, ular (ihromdan) chiqdi (halol bo'ldi), hatto Tarviya kuni bo'lganida, ular haj bilan talbiya aytdi. U dedi: Nabiy sollallahu alayhi vasallam o'z qo'li bilan (qurbonlik) tuyalarini tik (turg'azib) so'ydi, Rasulullah sollallahu alayhi vasallam Madinada ikki oqishroq qo'chqorni so'ydi. Abu Abdulloh (Buxoriy) dedi: Ba'zilar buni Ayyubdan, u bir kishidan, u Anasdan (rivoyat qildi) dedi.

1552-hadis

حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي صَالِحُ بْنُ كَيْسَانَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ أَهَلَّ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم حِينَ اسْتَوَتْ بِهِ رَاحِلَتُهُ قَائِمَةً‏.‏

Abu Osim bizga aytdi: Ibn Jurayj bizga xabar berdi: Solih ibn Kayson menga xabar berdi, Nofi'dan, u Ibn Umar roziyallahu anhumadan: U dedi: Nabiy sollallahu alayhi vasallam uni (ulovi) tik turgach, talbiya aytdi.