Haj kitobi

Sahihul Buxoriy · 247 hadis · 8/13-sahifa

كتاب الحج

1593-hadis

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ، عَنِ الْحَجَّاجِ بْنِ حَجَّاجٍ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي عُتْبَةَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ لَيُحَجَّنَّ الْبَيْتُ وَلَيُعْتَمَرَنَّ بَعْدَ خُرُوجِ يَأْجُوجَ وَمَأْجُوجَ ‏"‏‏.‏ تَابَعَهُ أَبَانُ وَعِمْرَانُ عَنْ قَتَادَةَ‏.‏ وَقَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ شُعْبَةَ قَالَ ‏"‏ لاَ تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى لاَ يُحَجَّ الْبَيْتُ ‏"‏‏.‏ وَالأَوَّلُ أَكْثَرُ، سَمِعَ قَتَادَةُ عَبْدَ اللَّهِ وَعَبْدُ اللَّهِ أَبَا سَعِيدٍ‏.‏

Ahmad bizga aytdi: Otam bizga aytdi: Ibrohim bizga aytdi, Hajjoj ibn Hajjojdan, u Qatodadan, u Abdulloh ibn Abu Utbadan, u Abu Sa'id Xudriy roziyallahu anhudan, u Nabiy sollallahu alayhi vasallamdan: U zot: «Yajuj va Majuj chiqganidan keyin ham, albatta Baytga haj qilinadi va albatta umra qilinadi» dedilar. Unga Abon va Imron Qatodadan (rivoyat qilib) mutobaat qildi. Abdurrahmon Shu'badan: U zot: «Baytga haj qilinmaydigan bo'lmaguncha Soat (qiyomat) qoim bo'lmaydi» dedi. Birinchisi (rivoyat) ko'proqdir, Qatoda Abdullohni, Abdulloh Abu Sa'idni eshitdi.

1594-hadis

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْوَهَّابِ، حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ الْحَارِثِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا وَاصِلٌ الأَحْدَبُ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، قَالَ جِئْتُ إِلَى شَيْبَةَ‏.‏ وَحَدَّثَنَا قَبِيصَةُ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ وَاصِلٍ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، قَالَ جَلَسْتُ مَعَ شَيْبَةَ عَلَى الْكُرْسِيِّ فِي الْكَعْبَةِ فَقَالَ لَقَدْ جَلَسَ هَذَا الْمَجْلِسَ عُمَرُ ـ رضى الله عنه ـ فَقَالَ لَقَدْ هَمَمْتُ أَنْ لاَ أَدَعَ فِيهَا صَفْرَاءَ وَلاَ بَيْضَاءَ إِلاَّ قَسَمْتُهُ‏.‏ قُلْتُ إِنَّ صَاحِبَيْكَ لَمْ يَفْعَلاَ‏.‏ قَالَ هُمَا الْمَرْآنِ أَقْتَدِي بِهِمَا‏.‏

Abdulloh ibn Abdulvahhob bizga aytdi: Xolid ibn Horis bizga aytdi: Sufyon bizga aytdi: Vosil Ahdab bizga aytdi, Abu Voildan: U dedi: Men Shaybaning oldiga keldim. Va Qabisa bizga aytdi: Sufyon bizga aytdi, Vosildan, u Abu Voildan: U dedi: Men Ka'bada Shayba bilan kursida o'tirdim. U: ‹Shu (o'tirgan) joyda Umar roziyallahu anhu o'tirgan edi. U: ‹Men unda (Ka'bada) sariq (oltin) ham, oq (kumush) ham qoldirmay, hammasini taqsimlab yuborishni qasd qildim› dedi. Men: ‹Albatta sening ikki sheriging (Nabiy va Abu Bakr) buni qilmadi-ku› dedim. U: ‹Ular ikkisi — men ergashadigan (namuna) kishilardir› dedi› dedi.

1595-hadis

حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ الأَخْنَسِ، حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ كَأَنِّي بِهِ أَسْوَدَ أَفْحَجَ، يَقْلَعُهَا حَجَرًا حَجَرًا ‏"‏‏.‏

Amr ibn Ali bizga aytdi: Yahyo ibn Sa'id bizga aytdi: Ubaydulloh ibnul-Axnas bizga aytdi: Ibn Abu Mulayka menga aytdi, Ibn Abbos roziyallahu anhumadan, u Nabiy sollallahu alayhi vasallamdan: U zot: «Go'yo men unga (qarab turibman) — qora, boldirlari yoyiq (kishi), uni (Ka'bani) tosh-toshlab ko'chirib (buzib) tashlayotir» dedilar.

1596-hadis

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ يُخَرِّبُ الْكَعْبَةَ ذُو السُّوَيْقَتَيْنِ مِنَ الْحَبَشَةِ ‏"‏‏.‏

Yahyo ibn Bukayr bizga aytdi: Lays bizga aytdi, Yunusdan, u Ibn Shihobdan, u Sa'id ibn Musayyabdan: Abu Hurayra roziyallahu anhu dedi: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam: «Habashistondan ‹Zus-Suvayqatayn› (ikki ingichka boldirli) (kishi) Ka'bani vayron qiladi» dedilar.

1597-hadis

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَابِسِ بْنِ رَبِيعَةَ، عَنْ عُمَرَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّهُ جَاءَ إِلَى الْحَجَرِ الأَسْوَدِ فَقَبَّلَهُ، فَقَالَ إِنِّي أَعْلَمُ أَنَّكَ حَجَرٌ لاَ تَضُرُّ وَلاَ تَنْفَعُ، وَلَوْلاَ أَنِّي رَأَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يُقَبِّلُكَ مَا قَبَّلْتُكَ‏.‏

Muhammad ibn Kasir bizga aytdi: Sufyon bizga xabar berdi, A'mashdan, u Ibrohimdan, u Obis ibn Robia'dan, u Umar roziyallahu anhudan: U Hajarul-Asvadning oldiga kelib, uni o'pdi va: ‹Men albatta bilaman-ki, sen bir toshsan, na zarar berasan, na foyda. Agar men Nabiy sollallahu alayhi vasallamni seni o'payotganini ko'rmaganimda, men seni o'pmas edim› dedi.

1598-hadis

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّهُ قَالَ دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْبَيْتَ هُوَ وَأُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ، وَبِلاَلٌ، وَعُثْمَانُ بْنُ طَلْحَةَ، فَأَغْلَقُوا عَلَيْهِمْ فَلَمَّا فَتَحُوا، كُنْتُ أَوَّلَ مَنْ وَلَجَ، فَلَقِيتُ بِلاَلاً فَسَأَلْتُهُ هَلْ صَلَّى فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ نَعَمْ، بَيْنَ الْعَمُودَيْنِ الْيَمَانِيَيْنِ‏.‏

Qutayba ibn Sa'id bizga aytdi: Lays bizga aytdi, Ibn Shihobdan, u Salimdan, u otasidan: U dedi: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam — u zot, Usoma ibn Zayd, Bilol va Usmon ibn Talha — Baytga kirdi va ustlaridan (eshikni) yopdi. Ular ochgach, men birinchi kirgan kishi bo'ldim. Bilolga yo'liqib, undan: ‹Rasulullah sollallahu alayhi vasallam unda (Baytda) namoz o'qidilarmi?› deb so'radi. U: ‹Ha, ikki yamaniy ustun orasida› dedi.

1599-hadis

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّهُ كَانَ إِذَا دَخَلَ الْكَعْبَةَ مَشَى قِبَلَ الْوَجْهِ حِينَ يَدْخُلُ، وَيَجْعَلُ الْبَابَ قِبَلَ الظَّهْرِ، يَمْشِي حَتَّى يَكُونَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْجِدَارِ الَّذِي قِبَلَ وَجْهِهِ قَرِيبًا مِنْ ثَلاَثِ أَذْرُعٍ، فَيُصَلِّي يَتَوَخَّى الْمَكَانَ الَّذِي أَخْبَرَهُ بِلاَلٌ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم صَلَّى فِيهِ، وَلَيْسَ عَلَى أَحَدٍ بَأْسٌ أَنْ يُصَلِّيَ فِي أَىِّ نَوَاحِي الْبَيْتِ شَاءَ‏.‏

Ahmad ibn Muhammad bizga aytdi: Abdulloh bizga xabar berdi: Muso ibn Uqba bizga xabar berdi, Nofi'dan, u Ibn Umar roziyallahu anhumadan: U Ka'baga kirsa, kirgan paytida yuziga qarab (oldinga) yurar, eshikni orqa tomoniga olar, yurar, hatto uning bilan yuzi qarshi(sida)gi devor orasida uch tirsakka yaqin (masofa) qolguncha (borar), so'ng namoz o'qir — Bilol unga Rasulullah sollallahu alayhi vasallam shunda namoz o'qidi deb xabar bergan joyni mo'ljallab. Baytning xohlagan tomonida namoz o'qishda hech kimga zarar (gunoh) yo'q.

1600-hadis

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي أَوْفَى، قَالَ اعْتَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَطَافَ بِالْبَيْتِ وَصَلَّى خَلْفَ الْمَقَامِ رَكْعَتَيْنِ، وَمَعَهُ مَنْ يَسْتُرُهُ مِنَ النَّاسِ فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ أَدَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْكَعْبَةَ قَالَ لاَ‏.‏

Musaddad bizga aytdi: Xolid ibn Abdulloh bizga aytdi: Ismoil ibn Abu Xolid bizga aytdi, Abdulloh ibn Abu Avfodan: U dedi: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam umra qildi, Baytni tavof qildi va Maqom (Ibrohim) ortida ikki rakaat o'qidi, u zot bilan birga uni odamlardan to'sib turgan (kishilar) bor edi. Bir kishi unga: ‹Rasulullah sollallahu alayhi vasallam Ka'baga kirdilarmi?› dedi. U: ‹Yo'q› dedi.

1601-hadis

حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَمَّا قَدِمَ أَبَى أَنْ يَدْخُلَ الْبَيْتَ وَفِيهِ الآلِهَةُ فَأَمَرَ بِهَا فَأُخْرِجَتْ فَأَخْرَجُوا صُورَةَ إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَاعِيلَ فِي أَيْدِيهِمَا الأَزْلاَمُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ قَاتَلَهُمُ اللَّهُ أَمَا وَاللَّهِ قَدْ عَلِمُوا أَنَّهُمَا لَمْ يَسْتَقْسِمَا بِهَا قَطُّ ‏"‏‏.‏ فَدَخَلَ الْبَيْتَ، فَكَبَّرَ فِي نَوَاحِيهِ، وَلَمْ يُصَلِّ فِيهِ‏.‏

Abu Ma'mar bizga aytdi: Abdulvoris bizga aytdi: Ayyub bizga aytdi: Ikrima bizga aytdi, Ibn Abbos roziyallahu anhumadan: U dedi: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam (Makkaga) kelganida, Baytga — unda butlar bo'lgani holda — kirishdan bosh tortdi. U zot ular haqida (amr) buyurdi, ular chiqarildi. Ular Ibrohim va Ismoilning — qo'llarida (fol) o'qlari bo'lgan — suratini chiqardi. Rasulullah sollallahu alayhi vasallam: «Allah ularni halok qilsin! Allahga qasamki, ular u ikkisi (Ibrohim va Ismoil) bu (o'qlar) bilan hech qachon fol ochmaganini bilishar edi-ku» dedilar. So'ng Baytga kirdi, uning tomonlarida takbir aytdi, lekin unda namoz o'qimadi.

1602-hadis

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ ـ هُوَ ابْنُ زَيْدٍ ـ عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَصْحَابُهُ فَقَالَ الْمُشْرِكُونَ إِنَّهُ يَقْدَمُ عَلَيْكُمْ، وَقَدْ وَهَنَهُمْ حُمَّى يَثْرِبَ‏.‏ فَأَمَرَهُمُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَرْمُلُوا الأَشْوَاطَ الثَّلاَثَةَ، وَأَنْ يَمْشُوا مَا بَيْنَ الرُّكْنَيْنِ، وَلَمْ يَمْنَعْهُ أَنْ يَأْمُرَهُمْ أَنْ يَرْمُلُوا الأَشْوَاطَ كُلَّهَا إِلاَّ الإِبْقَاءُ عَلَيْهِمْ‏.‏

Sulaymon ibn Harb bizga aytdi: Hammod — u Ibn Zayd — bizga aytdi, Ayyubdan, u Sa'id ibn Jubayrdan, u Ibn Abbos roziyallahu anhumadan: U dedi: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam va ashoblari (Makkaga) keldi. Mushriklar: ‹Sizlarga — Yasrib (Madina) isitmasi zaiflashtirgan (kishilar) kelyapti› dedi. Nabiy sollallahu alayhi vasallam ularni (tavofda) uch shavtni (aylanishni) ramal qilishga (yelkani silkitib tez yurishga) va ikki rukn orasida (oddiy) yurishga buyurdi. U zotni ularga barcha shavtlarni ramal qilishni buyurishdan faqat ularga rahm qilish (charchatmaslik) to'sdi.

1603-hadis

حَدَّثَنَا أَصْبَغُ بْنُ الْفَرَجِ، أَخْبَرَنِي ابْنُ وَهْبٍ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ يَقْدَمُ مَكَّةَ، إِذَا اسْتَلَمَ الرُّكْنَ الأَسْوَدَ أَوَّلَ مَا يَطُوفُ يَخُبُّ ثَلاَثَةَ أَطْوَافٍ مِنَ السَّبْعِ‏.‏

Asbag' ibn Faraj bizga aytdi: Ibn Vahb menga xabar berdi, Yunusdan, u Ibn Shihobdan, u Salimdan, u otasi roziyallahu anhudan: U dedi: Men Rasulullah sollallahu alayhi vasallamni — Makkaga kelganida, tavofni boshlaganda Rukni Asvadni istilom qilsa — yettidan uch tavofni (shavtni) yugurib (yurganini) ko'rdim.

1604-hadis

حَدَّثَنِي مُحَمَّدٌ، حَدَّثَنَا سُرَيْجُ بْنُ النُّعْمَانِ، حَدَّثَنَا فُلَيْحٌ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ سَعَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ثَلاَثَةَ أَشْوَاطٍ وَمَشَى أَرْبَعَةً فِي الْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ‏.‏ تَابَعَهُ اللَّيْثُ قَالَ حَدَّثَنِي كَثِيرُ بْنُ فَرْقَدٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏

Muhammad menga aytdi: Surayj ibn Nu'mon bizga aytdi: Fulayh bizga aytdi, Nofi'dan, u Ibn Umar roziyallahu anhumadan: U dedi: Nabiy sollallahu alayhi vasallam haj va umrada uch shavtni sa'y qildi (yugurdi) va to'rt(shavtni) (oddiy) yurdi. Unga Lays mutobaat qildi: U dedi: Kasir ibn Farqad menga aytdi, Nofi'dan, u Ibn Umar roziyallahu anhumadan, u Nabiy sollallahu alayhi vasallamdan.

1605-hadis

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ، أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي زَيْدُ بْنُ أَسْلَمَ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ لِلرُّكْنِ أَمَا وَاللَّهِ إِنِّي لأَعْلَمُ أَنَّكَ حَجَرٌ لاَ تَضُرُّ وَلاَ تَنْفَعُ، وَلَوْلاَ أَنِّي رَأَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم اسْتَلَمَكَ مَا اسْتَلَمْتُكَ‏.‏ فَاسْتَلَمَهُ، ثُمَّ قَالَ فَمَا لَنَا وَلِلرَّمَلِ إِنَّمَا كُنَّا رَاءَيْنَا بِهِ الْمُشْرِكِينَ، وَقَدْ أَهْلَكَهُمُ اللَّهُ‏.‏ ثُمَّ قَالَ شَىْءٌ صَنَعَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَلاَ نُحِبُّ أَنْ نَتْرُكَهُ‏.‏

Sa'id ibn Abu Maryam bizga aytdi: Muhammad ibn Ja'far bizga xabar berdi: Zayd ibn Aslam menga xabar berdi, otasidan: Umar ibn Xattob roziyallahu anhu Rukn(Hajarul-Asvad)ga: ‹Allahga qasamki, men albatta bilaman-ki, sen bir toshsan, na zarar berasan, na foyda. Agar men Nabiy sollallahu alayhi vasallamni seni istilom qilayotganini ko'rmaganimda, men seni istilom qilmas edim› dedi. So'ng uni istilom qildi, so'ng: ‹Bizga ramaldan nima (foyda)? Biz uni faqat mushriklarga (kuch) ko'rsatish uchun qilgan edik, Allah esa ularni halok qildi› dedi. So'ng: ‹(Lekin u) Nabiy sollallahu alayhi vasallam qilgan bir narsa, biz uni tark qilishni yoqtirmaymiz› dedi.

1606-hadis

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ مَا تَرَكْتُ اسْتِلاَمَ هَذَيْنِ الرُّكْنَيْنِ فِي شِدَّةٍ وَلاَ رَخَاءٍ، مُنْذُ رَأَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَسْتَلِمُهُمَا‏.‏ قُلْتُ لِنَافِعٍ أَكَانَ ابْنُ عُمَرَ يَمْشِي بَيْنَ الرُّكْنَيْنِ قَالَ إِنَّمَا كَانَ يَمْشِي لِيَكُونَ أَيْسَرَ لاِسْتِلاَمِهِ‏.‏

Musaddad bizga aytdi: Yahyo bizga aytdi, Ubaydullohdan, u Nofi'dan, u Ibn Umar roziyallahu anhumadan: U dedi: Men Nabiy sollallahu alayhi vasallamni bu ikki ruknni istilom qilayotganini ko'rgandan beri, qiyinchilikda ham, osoyishtalikda ham ularni istilom qilishni tark qilmadim. Men Nofi'ga: ‹Ibn Umar ikki rukn orasida (oddiy) yurar edimi?› dedim. U: ‹U faqat — istilom qilishi osonroq bo'lishi uchun — (sekin) yurar edi› dedi.

1607-hadis

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ، وَيَحْيَى بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالاَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ طَافَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ عَلَى بَعِيرٍ، يَسْتَلِمُ الرُّكْنَ بِمِحْجَنٍ‏.‏ تَابَعَهُ الدَّرَاوَرْدِيُّ عَنِ ابْنِ أَخِي الزُّهْرِيِّ عَنْ عَمِّهِ‏.‏

Ahmad ibn Solih va Yahyo ibn Sulaymon bizga aytdi: Ikkalasi: Ibn Vahb bizga aytdi: Yunus menga xabar berdi, Ibn Shihobdan, u Ubaydulloh ibn Abdullohdan, u Ibn Abbos roziyallahu anhumadan: U dedi: Nabiy sollallahu alayhi vasallam Vidolashuv hajida bir tuya ustida tavof qildi, Ruknni egri (uchli) tayoq (mihjan) bilan istilom qildi. Unga Darovardiy Zuhriyning jiyanidan, u amakisidan (rivoyat qilib) mutobaat qildi.

1608-hadis

وَقَالَ مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ، عَنْ أَبِي الشَّعْثَاءِ، أَنَّهُ قَالَ وَمَنْ يَتَّقِي شَيْئًا مِنَ الْبَيْتِ، وَكَانَ مُعَاوِيَةُ يَسْتَلِمُ الأَرْكَانَ، فَقَالَ لَهُ ابْنُ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ إِنَّهُ لاَ يُسْتَلَمُ هَذَانِ الرُّكْنَانِ‏.‏ فَقَالَ لَيْسَ شَىْءٌ مِنَ الْبَيْتِ مَهْجُورًا، وَكَانَ ابْنُ الزُّبَيْرِ ـ رضى الله عنهما ـ يَسْتَلِمُهُنَّ كُلَّهُنَّ‏.‏

Muhammad ibn Bakr dedi: Ibn Jurayj bizga xabar berdi: Amr ibn Dinor menga xabar berdi, Abush-Sha'sodan: U dedi: ‹Kim Baytning biror (qism)idan o'zini tiyadi (istilom qilmaydi)?› Muoviya (barcha) ruknlarni istilom qilar edi. Ibn Abbos roziyallahu anhuma unga: ‹Bu ikki rukn istilom qilinmaydi-ku› dedi. U: ‹Baytning hech bir (qism)i tashlab qo'yilgan (mahjur) emas› dedi. Ibn Zubayr roziyallahu anhuma esa ularning hammasini istilom qilar edi.

1609-hadis

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِيهِ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ لَمْ أَرَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَسْتَلِمُ مِنَ الْبَيْتِ إِلاَّ الرُّكْنَيْنِ الْيَمَانِيَيْنِ‏.‏

Abul-Valid bizga aytdi: Lays bizga aytdi, Ibn Shihobdan, u Salim ibn Abdullohdan, u otasi roziyallahu anhumadan: U dedi: Men Nabiy sollallahu alayhi vasallamni Baytdan faqat ikki yamaniy ruknni istilom qilayotganini ko'rdim.

1610-hadis

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ سِنَانٍ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، أَخْبَرَنَا وَرْقَاءُ، أَخْبَرَنَا زَيْدُ بْنُ أَسْلَمَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ رَأَيْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ ـ رضى الله عنه ـ قَبَّلَ الْحَجَرَ وَقَالَ لَوْلاَ أَنِّي رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَبَّلَكَ مَا قَبَّلْتُكَ‏.‏

Ahmad ibn Sinon bizga aytdi: Yazid ibn Horun bizga aytdi: Varqo bizga xabar berdi: Zayd ibn Aslam bizga xabar berdi, otasidan: U dedi: Men Umar ibn Xattob roziyallahu anhuni Hajarni (Hajarul-Asvad) o'pganini ko'rdim va u: ‹Agar men Rasulullah sollallahu alayhi vasallamni seni o'payotganini ko'rmaganimda, men seni o'pmas edim› dedi.

1611-hadis

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنِ الزُّبَيْرِ بْنِ عَرَبِيٍّ، قَالَ سَأَلَ رَجُلٌ ابْنَ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ عَنِ اسْتِلاَمِ الْحَجَرِ،‏.‏ فَقَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَسْتَلِمُهُ وَيُقَبِّلُهُ‏.‏ قَالَ قُلْتُ أَرَأَيْتَ إِنْ زُحِمْتُ أَرَأَيْتَ إِنْ غُلِبْتُ قَالَ اجْعَلْ أَرَأَيْتَ بِالْيَمَنِ، رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَسْتَلِمُهُ وَيُقَبِّلُهُ‏.‏

Musaddad bizga aytdi: Hammod bizga aytdi, Zubayr ibn Arabiydan: U dedi: Bir kishi Ibn Umar roziyallahu anhumadan Hajarni istilom qilish haqida so'radi. U: ‹Men Rasulullah sollallahu alayhi vasallamni uni istilom qilayotganini va o'payotganini ko'rdim› dedi. U dedi: Men: ‹Agar tiqilib qolsam-chi? Agar (olomonga) yengilsam-chi?› dedim. U: ‹‹Agar...-chi›ni Yamanda qoldir (qo'y), men Rasulullah sollallahu alayhi vasallamni uni istilom qilayotganini va o'payotganini ko'rdim› dedi.

1612-hadis

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، حَدَّثَنَا خَالِدٌ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ طَافَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِالْبَيْتِ عَلَى بَعِيرٍ، كُلَّمَا أَتَى عَلَى الرُّكْنِ أَشَارَ إِلَيْهِ‏.‏

Muhammad ibn Musanno bizga aytdi: Abdulvahhob bizga aytdi: Xolid bizga aytdi, Ikrimadan, u Ibn Abbos roziyallahu anhumadan: U dedi: Nabiy sollallahu alayhi vasallam Baytni bir tuya ustida tavof qildi, har Ruknga kelganida unga ishora qildi.