Илмни қўлма-қўл ва ёзма етказиш

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ، أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعَثَ بِكِتَابِهِ رَجُلاً، وَأَمَرَهُ أَنْ يَدْفَعَهُ إِلَى عَظِيمِ الْبَحْرَيْنِ، فَدَفَعَهُ عَظِيمُ الْبَحْرَيْنِ إِلَى كِسْرَى، فَلَمَّا قَرَأَهُ مَزَّقَهُ‏.‏ فَحَسِبْتُ أَنَّ ابْنَ الْمُسَيَّبِ قَالَ فَدَعَا عَلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يُمَزَّقُوا كُلَّ مُمَزَّقٍ‏.‏

Бизга Исмоил ибн Абдуллаҳ ривоят қилди, у деди: менга Иброҳим ибн Саъд, Солиҳдан, у Ибн Шиҳобдан, у Убайдуллаҳ ибн Абдуллаҳ ибн Утба ибн Масъуддан ривоят қилдики, Абдуллаҳ ибн Аббос унга хабар берди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ўз мактубларини бир киши билан юбордилар ва унга уни Баҳрайн улуғига топширишни буюрдилар. Баҳрайн улуғи уни Кисрога топширди. (Кисро) уни ўқигач, йиртиб ташлади. Мен Ибн ал-Мусайябни шундай деган деб ўйлайман: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) уларнинг бутунлай парчаланиб кетишини (сўраб) дуо қилдилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُقَاتِلٍ أَبُو الْحَسَنِ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، قَالَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ كَتَبَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم كِتَابًا ـ أَوْ أَرَادَ أَنْ يَكْتُبَ ـ فَقِيلَ لَهُ إِنَّهُمْ لاَ يَقْرَءُونَ كِتَابًا إِلاَّ مَخْتُومًا‏.‏ فَاتَّخَذَ خَاتَمًا مِنْ فِضَّةٍ نَقْشُهُ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ‏.‏ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى بَيَاضِهِ فِي يَدِهِ‏.‏ فَقُلْتُ لِقَتَادَةَ مَنْ قَالَ نَقْشُهُ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ قَالَ أَنَسٌ‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн Муқотил Абул-Ҳасан ривоят қилди, бизга Абдуллаҳ хабар берди, у деди: бизга Шуъба, Қатодадан, у Анас ибн Моликдан хабар берди, у деди: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бир мактуб ёздилар — ёки ёзмоқчи бўлдилар. Шунда у кишига: «Улар муҳрланмаган мактубни ўқимайдилар,» дейилди. Шунда у киши кумушдан бир узук — нақши ‹Муҳаммад Расулуллаҳ› (бўлган) — ясаттирдилар. Гўё мен ҳозир ҳам унинг қўлларидаги оқлигига қараб тургандекман. Мен Қатодага: «Нақши ‹Муҳаммад Расулуллаҳ› деб ким айтди?» дедим. У: «Анас,» деди.