Сотиб олган нарсани дарҳол ҳадя қилиш ёки қулни озод қилиш

Savdo-sotiq kitobi · 2 ҳадис

بَابُ إِذَا اشْتَرَى شَيْئًا فَوَهَبَ مِنْ سَاعَتِهِ قَبْلَ أَنْ يَتَفَرَّقَا وَلَمْ يُنْكِرِ الْبَائِعُ عَلَى الْمُشْتَرِي، أَوِ اشْتَرَى عَبْدًا فَأَعْتَقَهُ

وَقَالَ الْحُمَيْدِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا عَمْرٌو، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي سَفَرٍ فَكُنْتُ عَلَى بَكْرٍ صَعْبٍ لِعُمَرَ، فَكَانَ يَغْلِبُنِي فَيَتَقَدَّمُ أَمَامَ الْقَوْمِ، فَيَزْجُرُهُ عُمَرُ وَيَرُدُّهُ، ثُمَّ يَتَقَدَّمُ فَيَزْجُرُهُ عُمَرُ وَيَرُدُّهُ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لِعُمَرَ ‏"‏ بِعْنِيهِ ‏"‏‏.‏ قَالَ هُوَ لَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ قَالَ ‏"‏ بِعْنِيهِ ‏"‏‏.‏ فَبَاعَهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ هُوَ لَكَ يَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ تَصْنَعُ بِهِ مَا شِئْتَ ‏"‏‏.‏

Ҳумайдий деди: Суфён бизга айтди: Амр бизга айтди, Ибн Умар розияллаҳу анҳумадан: У деди: Биз Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам билан сафарда эдик, мен Умарнинг бир қайсар (асов) ёш туяси устида эдим. У (туя) мени енгар (ғолиб келар), қавмнинг олдига ўтиб кетар эди. Умар уни қайтарар (жеркар) ва орқага қайтарар эди, сўнг (туя) яна олдинга ўтар, Умар уни қайтарар ва орқага қайтарар эди. Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам Умарга: «Уни менга сот» дедилар. У: ‹У сеники, ё Расулуллаҳ› деди. У зот: «Уни менга сот» дедилар. У уни Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламга сотди. Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам: «У сеники, эй Абдуллаҳ ибн Умар, у билан хоҳлаган ишни қил» дедилар.

قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ وَقَالَ اللَّيْثُ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ خَالِدٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ بِعْتُ مِنْ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ عُثْمَانَ مَالاً بِالْوَادِي بِمَالٍ لَهُ بِخَيْبَرَ، فَلَمَّا تَبَايَعْنَا رَجَعْتُ عَلَى عَقِبِي حَتَّى خَرَجْتُ مِنْ بَيْتِهِ، خَشْيَةَ أَنْ يُرَادَّنِي الْبَيْعَ، وَكَانَتِ السُّنَّةُ أَنَّ الْمُتَبَايِعَيْنِ بِالْخِيَارِ حَتَّى يَتَفَرَّقَا، قَالَ عَبْدُ اللَّهِ فَلَمَّا وَجَبَ بَيْعِي وَبَيْعُهُ رَأَيْتُ أَنِّي قَدْ غَبَنْتُهُ بِأَنِّي سُقْتُهُ إِلَى أَرْضِ ثَمُودٍ بِثَلاَثِ لَيَالٍ وَسَاقَنِي إِلَى الْمَدِينَةِ بِثَلاَثِ لَيَالٍ‏.‏

Абу Абдуллаҳ айтди: Лайс менга айтди: менга Абдурроҳман ибн Холид, Ибн Шиҳобдан, у Солим ибн Абдуллаҳдан, у Абдуллаҳ ибн Умардан (розияллаҳу анҳумо) ривоят қилди: У деди: Мен Амирул мўминин Усмонга Водийдаги бир молни унинг Хайбардаги молига сотдим. Сотишни тугатганимизда, у савдони қайтариб олишидан қўрқиб, ортимга қайтиб унинг уйидан чиқиб кетдим. Суннат шу эди: икки савдолашувчи бир-биридан айрилмагунча ихтиёрда бўлади. Абдуллаҳ деди: Менинг савдом ҳам, унинг савдоси ҳам вожиб бўлганда, мен уни алдаган эканман деб ўйладим, чунки мен уни Самуд ерига уч кунлик йўлга олиб бордим, у эса мени Мадинага уч кунлик йўлга олиб борди.