Савдода маҳаллий одат ва ниятга амал қилиш

Savdo-sotiq kitobi · 3 ҳадис

بَابُ مَنْ أَجْرَى أَمْرَ الأَمْصَارِ عَلَى مَا يَتَعَارَفُونَ بَيْنَهُمْ فِي الْبُيُوعِ وَالإِجَارَةِ وَالْمِكْيَالِ، وَالْوَزْنِ، وَسُنَنِهِمْ عَلَى نِيَّاتِهِمْ وَمَذَاهِبِهِمِ الْمَشْهُورَةِ

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ حُمَيْدٍ الطَّوِيلِ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ حَجَمَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَبُو طَيْبَةَ، فَأَمَرَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِصَاعٍ مِنْ تَمْرٍ، وَأَمَرَ أَهْلَهُ أَنْ يُخَفِّفُوا عَنْهُ مِنْ خَرَاجِهِ‏.‏

Бизга Абдуллаҳ ибн Юсуф ривоят қилди, бизга Молик хабар берди, у Ҳумайд Тавиилдан, у Анас ибн Моликдан (розияллаҳу анҳу), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га Абу Тайба ҳижома (қон олиш) қилди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) унга бир сў хурмо (беришни) буюрди ва хўжайинларига унинг хирожини (тўловини) енгиллатишни буюрди.

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ هِنْدٌ أُمُّ مُعَاوِيَةَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِنَّ أَبَا سُفْيَانَ رَجُلٌ شَحِيحٌ، فَهَلْ عَلَىَّ جُنَاحٌ أَنْ آخُذَ مِنْ مَالِهِ سِرًّا قَالَ ‏ "‏ خُذِي أَنْتِ وَبَنُوكِ مَا يَكْفِيكِ بِالْمَعْرُوفِ ‏"‏‏.‏

Бизга Абу Нуайм ривоят қилди, бизга Суфён ривоят қилди, у Ҳишомдан, у Урвадан, у Оишадан (розияллаҳу анҳо), у деди: Ҳинд — Муовиянинг онаси — Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га: Абу Суфён бахил киши, унинг молидан яширинча олсам, менга гуноҳ бўладими? деди. У деди: «Сен ва болаларинг урунка (қоидага мувофиқ) ўзингга етадиган миқдорда ол».

حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ، حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ، أَخْبَرَنَا هِشَامٌ، وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدٌ، قَالَ سَمِعْتُ عُثْمَانَ بْنَ فَرْقَدٍ، قَالَ سَمِعْتُ هِشَامَ بْنَ عُرْوَةَ، يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ، أَنَّهُ سَمِعَ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ تَقُولُ ‏{‏وَمَنْ كَانَ غَنِيًّا فَلْيَسْتَعْفِفْ وَمَنْ كَانَ فَقِيرًا فَلْيَأْكُلْ بِالْمَعْرُوفِ‏}‏ أُنْزِلَتْ فِي وَالِي الْيَتِيمِ الَّذِي يُقِيمُ عَلَيْهِ، وَيُصْلِحُ فِي مَالِهِ، إِنْ كَانَ فَقِيرًا أَكَلَ مِنْهُ بِالْمَعْرُوفِ‏.‏

Менга Ишоқ ривоят қилди, бизга Ибн Нумайр ривоят қилди, бизга Ҳишом хабар берди; ва менга Муҳаммад ривоят қилди, у деди: Мен Усмон ибн Фарқадни эшитдим, у деди: Мен Ҳишом ибн Урвани отасидан ривоят қилаётганини эшитдим: У Оишани (розияллаҳу анҳо) шундай деяётганини эшитди: «Ким бой бўлса, (етим молини олишдан) ўзини тийсин; ким фақир бўлса, урунка (қоидага мувофиқ) есин» (ояти) — етимнинг, уни боқиб, молига ғамхўрлик қилувчи васийси ҳақида нозил бўлди; агар у фақир бўлса, ундан урунка (қоидага мувофиқ) ер эди.