حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنِي نَافِعٌ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا نَصَحَ الْعَبْدُ سَيِّدَهُ، وَأَحْسَنَ عِبَادَةَ رَبِّهِ، كَانَ لَهُ أَجْرُهُ مَرَّتَيْنِ ".
Бизга Мусаддад ривоят қилди, бизга Яҳё ривоят қилди, у Убайдуллаҳдан, менга Нофеъ ривоят қилди, у Абдуллаҳдан (розияллаҳу анҳу), у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан, у деди: «Қул ўз хўжайинига насиҳатгўй (содиқ) бўлиб, Роббига ибодатни чиройли қилса, унга ажри икки марта(ли) бўлади».
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ بُرَيْدٍ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَبِي مُوسَى ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " الْمَمْلُوكُ الَّذِي يُحْسِنُ عِبَادَةَ رَبِّهِ، وَيُؤَدِّي إِلَى سَيِّدِهِ الَّذِي لَهُ عَلَيْهِ مِنَ الْحَقِّ وَالنَّصِيحَةِ وَالطَّاعَةِ، لَهُ أَجْرَانِ ".
Бизга Муҳаммад ибн Алў ривоят қилди, бизга Абу Усома ривоят қилди, у Бурайддан, у Абу Бурдадан, у Абу Мусодан (розияллаҳу анҳу), у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан, у деди: «Роббига ибодатни чиройли қилиб, хўжайинига — унинг ўзига бўлган ҳақ, насиҳат ва итоатни — адо этадиган қул(мамлук)га икки ажр бор».
حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ يُحَدِّثُ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ " لاَ يَقُلْ أَحَدُكُمْ أَطْعِمْ رَبَّكَ، وَضِّئْ رَبَّكَ، اسْقِ رَبَّكَ. وَلْيَقُلْ سَيِّدِي مَوْلاَىَ. وَلاَ يَقُلْ أَحَدُكُمْ عَبْدِي أَمَتِي. وَلْيَقُلْ فَتَاىَ وَفَتَاتِي وَغُلاَمِي ".
Бизга Муҳаммад ривоят қилди, бизга Абдурраззоқ ривоят қилди, бизга Маъмар хабар берди, у Ҳаммом ибн Мунаббиҳдан: У Абу Ҳурайрани (розияллаҳу анҳу) Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан ривоят қилаётганини эшитди, у деди: «Бирортангиз: «Роббингни (хўжайингни) овқатлантир, Роббингга таҳорат олдир, Роббингни суғор« демасин, балки: «саййидим (хўжайим), мавлоям« десин. Бирортангиз: «менинг қулим, менинг чўрим« демасин, балки: «йигитим, қизим (жориям) ва ғуломим« десин».
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " مَنْ أَعْتَقَ نَصِيبًا لَهُ مِنَ الْعَبْدِ، فَكَانَ لَهُ مِنَ الْمَالِ مَا يَبْلُغُ قِيمَتَهُ، يُقَوَّمُ عَلَيْهِ قِيمَةَ عَدْلٍ، وَأُعْتِقَ مِنْ مَالِهِ، وَإِلاَّ فَقَدْ عَتَقَ مِنْهُ ".
Бизга Абу Нуъмон ривоят қилди, бизга Жарир ибн Ҳозим ривоят қилди, у Нофеъдан, у Ибн Умардан (розияллаҳу анҳумо), у деди: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) деди: «Ким қулдан ўз насибасини озод қилса ва унда унинг қийматига етадиган мол бўлса, (қул) унга адолатли баҳо билан баҳоланади ва унинг молидан озод қилинади. Акс ҳолда, ундан озод бўлгани озод бўлибди».
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنِي نَافِعٌ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " كُلُّكُمْ رَاعٍ فَمَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ، فَالأَمِيرُ الَّذِي عَلَى النَّاسِ رَاعٍ وَهْوَ مَسْئُولٌ عَنْهُمْ، وَالرَّجُلُ رَاعٍ عَلَى أَهْلِ بَيْتِهِ وَهْوَ مَسْئُولٌ عَنْهُمْ، وَالْمَرْأَةُ رَاعِيَةٌ عَلَى بَيْتِ بَعْلِهَا وَوَلَدِهِ وَهْىَ مَسْئُولَةٌ عَنْهُمْ، وَالْعَبْدُ رَاعٍ عَلَى مَالِ سَيِّدِهِ وَهْوَ مَسْئُولٌ عَنْهُ، أَلاَ فَكُلُّكُمْ رَاعٍ وَكُلُّكُمْ مَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ ".
Бизга Мусаддад ривоят қилди, бизга Яҳё ривоят қилди, у Убайдуллаҳдан, у деди: Менга Нофеъ ривоят қилди, у Абдуллаҳдан (розияллаҳу анҳу): Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) деди: «Ҳар бирингиз чўпондир ва ўз қўл остидагилар(раийят) ҳақида масъулдир. Одамлар устидаги амир чўпондир ва улар ҳақида масъулдир. Киши ўз уй аҳли устида чўпондир ва улар ҳақида масъулдир. Аёл эрининг уйи ва боласи устида чўпон(ҳомий)дир ва улар ҳақида масъулдир. Қул хўжайининг молида чўпондир ва у ҳақида масъулдир. Огоҳ бўлинглар, ҳар бирингиз чўпондир ва ҳар бирингиз ўз раийяти ҳақида масъулдир».
حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ، سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ، وَزَيْدَ بْنَ خَالِدٍ، رضى الله عنهما عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا زَنَتِ الأَمَةُ فَاجْلِدُوهَا، ثُمَّ إِذَا زَنَتْ فَاجْلِدُوهَا، ثُمَّ إِذَا زَنَتْ فَاجْلِدُوهَا، فِي الثَّالِثَةِ أَوِ الرَّابِعَةِ بِيعُوهَا وَلَوْ بِضَفِيرٍ ".
Бизга Малик ибн Исмоил ривоят қилди, бизга Суфён ривоят қилди, у Зуҳрийдан, менга Убайдуллаҳ ривоят қилди, мен Абу Ҳурайра ва Зайд ибн Холидни (розияллаҳу анҳумо) Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (ривоят қилиб) эшитдим, у деди: «Чўри зино қилса, уни дарраланглар; сўнг зино қилса, уни дарраланглар; сўнг зино қилса, учинчи ёки тўртинчида уни сотиб юборинглар, гарчи бир тасма (арзон нарсага) бўлса ҳам».
حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ، سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ، وَزَيْدَ بْنَ خَالِدٍ، رضى الله عنهما عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا زَنَتِ الأَمَةُ فَاجْلِدُوهَا، ثُمَّ إِذَا زَنَتْ فَاجْلِدُوهَا، ثُمَّ إِذَا زَنَتْ فَاجْلِدُوهَا، فِي الثَّالِثَةِ أَوِ الرَّابِعَةِ بِيعُوهَا وَلَوْ بِضَفِيرٍ ".
Бизга Молик ибн Исмоил ривоят қилди, бизга Суфён ривоят қилди, у Зуҳрийдан, менга Убайдуллаҳ ривоят қилди, мен Абу Ҳурайра ва Зайд ибн Холидни (розияллаҳу анҳумо) эшитдим, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан, у деди: «Чўри зино қилса, уни дарраланглар; сўнг зино қилса, уни дарраланглар; сўнг зино қилса, учинчи ёки тўртинчида уни сотиб юборинглар, гарчи бир тасма (арзон нарсага) бўлса ҳам».