باب مَنْ لَمْ يَقْبَلِ الْهَدِيَّةَ لِعِلَّةٍ
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ، سَمِعَ الصَّعْبَ بْنَ جَثَّامَةَ اللَّيْثِيَّ،، وَكَانَ، مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم يُخْبِرُ أَنَّهُ أَهْدَى لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِمَارَ وَحْشٍ وَهْوَ بِالأَبْوَاءِ ـ أَوْ بِوَدَّانَ ـ وَهْوَ مُحْرِمٌ فَرَدَّهُ، قَالَ صَعْبٌ فَلَمَّا عَرَفَ فِي وَجْهِي رَدَّهُ هَدِيَّتِي قَالَ " لَيْسَ بِنَا رَدٌّ عَلَيْكَ، وَلَكِنَّا حُرُمٌ ".
Бизга Абулямон ривоят қилди, бизга Шуайб хабар берди, у Зуҳрийдан, у деди: Менга Убайдуллаҳ ибн Абдуллаҳ ибн Утба хабар берди, Абдуллаҳ ибн Аббос (розияллаҳу анҳумо) унга хабар берди: У Саъб ибн Жассома Лайсийни — у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг саҳобаларидан эди — эшитди, у хабар берди: У Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га — у Абвў ёки Ваддонда ва иҳромда бўлган пайтда — бир ёввойи эшак ҳадя қилди. У уни қайтарди. Саъб деди: У менинг юзимда ҳадямни қайтаргани(нинг асарини) билганда деди: «Бизда (рад қилишда) сенга қайтариш йўқ, лекин биз иҳромдамиз».
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ أَبِي حُمَيْدٍ السَّاعِدِيِّ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ اسْتَعْمَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم رَجُلاً مِنَ الأَزْدِ يُقَالُ لَهُ ابْنُ اللُّتْبِيَّةِ عَلَى الصَّدَقَةِ، فَلَمَّا قَدِمَ قَالَ هَذَا لَكُمْ، وَهَذَا أُهْدِيَ لِي. قَالَ " فَهَلاَّ جَلَسَ فِي بَيْتِ أَبِيهِ أَوْ بَيْتِ أُمِّهِ، فَيَنْظُرَ يُهْدَى لَهُ أَمْ لاَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لاَ يَأْخُذُ أَحَدٌ مِنْهُ شَيْئًا إِلاَّ جَاءَ بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ يَحْمِلُهُ عَلَى رَقَبَتِهِ، إِنْ كَانَ بَعِيرًا لَهُ رُغَاءٌ أَوْ بَقَرَةً لَهَا خُوَارٌ أَوْ شَاةً تَيْعَرُ ـ ثُمَّ رَفَعَ بِيَدِهِ، حَتَّى رَأَيْنَا عُفْرَةَ إِبْطَيْهِ ـ اللَّهُمَّ هَلْ بَلَّغْتُ اللَّهُمَّ هَلْ بَلَّغْتُ ثَلاَثًا ".
Бизга Абдуллаҳ ибн Муҳаммад ривоят қилди, бизга Суфён ривоят қилди, у Зуҳрийдан, у Урва ибн Зубайрдан, у Абу Ҳумайд Соидийдан (розияллаҳу анҳу), у деди: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Азддан Ибн Лутбийя деган бир кишини садақа (йиғишга) тайинлади. У (қайтиб) келганда: Бу сизга, бу эса менга ҳадя қилинди, деди. У (Набий) деди: «У отаси ёки онасининг уйида ўтирса-ю, унга ҳадя қилинадими ёки йўқми, қараб кўрса-чи? Жоним қўлида бўлган Зотга қасамки, сизлардан бирортангиз ундан бирор нарса олса, Қиёмат куни уни — бўйинга кўтариб — келтиради: агар (у нарса) бўралайдиган (ҳувиллайдиган) туя бўлса, ёки ҳўкирадиган сигир бўлса, ёки маърайдиган қўй бўлса». Сўнг қўлини кўтарди, ҳатто биз қўлтиғининг оқини кўрдик — «Аллаҳим, етказдимми? Аллаҳим, етказдимми?» — уч марта.