Чегараси белгиланмаган ерни вақф қилиш

Vasiyat kitobi · 2 ҳадис

باب إِذَا وَقَفَ أَرْضًا وَلَمْ يُبَيِّنِ الْحُدُودَ فَهْوَ جَائِزٌ، وَكَذَلِكَ الصَّدَقَةُ

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ، أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ كَانَ أَبُو طَلْحَةَ أَكْثَرَ أَنْصَارِيٍّ بِالْمَدِينَةِ مَالاً مِنْ نَخْلٍ، وَكَانَ أَحَبُّ مَالِهِ إِلَيْهِ بَيْرَحَاءَ مُسْتَقْبِلَةَ الْمَسْجِدِ، وَكَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَدْخُلُهَا وَيَشْرَبُ مِنْ مَاءٍ فِيهَا طَيِّبٍ‏.‏ قَالَ أَنَسٌ فَلَمَّا نَزَلَتْ ‏{‏لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ‏}‏ قَامَ أَبُو طَلْحَةَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يَقُولُ ‏{‏لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ‏}‏ وَإِنَّ أَحَبَّ أَمْوَالِي إِلَىَّ بِيرُحَاءَ، وَإِنَّهَا صَدَقَةٌ لِلَّهِ أَرْجُو بِرَّهَا وَذُخْرَهَا عِنْدَ اللَّهِ، فَضَعْهَا حَيْثُ أَرَاكَ اللَّهُ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ بَخْ، ذَلِكَ مَالٌ رَابِحٌ ـ أَوْ رَايِحٌ ـ شَكَّ ابْنُ مَسْلَمَةَ وَقَدْ سَمِعْتُ مَا قُلْتَ، وَإِنِّي أَرَى أَنْ تَجْعَلَهَا فِي الأَقْرَبِينَ ‏"‏‏.‏ قَالَ أَبُو طَلْحَةَ أَفْعَلُ ذَلِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ فَقَسَمَهَا أَبُو طَلْحَةَ فِي أَقَارِبِهِ وَفِي بَنِي عَمِّهِ‏.‏ وَقَالَ إِسْمَاعِيلُ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ وَيَحْيَى بْنُ يَحْيَى عَنْ مَالِكٍ ‏"‏ رَايِحٌ ‏"‏‏.‏

Бизга Абдуллаҳ ибн Маслама ривоят қилди, у Моликдан, у Ишоқ ибн Абдуллаҳ ибн Абу Талҳадан: У Анас ибн Моликни (розияллаҳу анҳу) шундай деяётганини эшитди: Абу Талҳа Мадинада Ансорнинг хурмодан энг кўп моллиси эди. Унга молларининг энг суюкли — масжиднинг рўпарасидаги Байруҳў эди. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) унга кириб, ундаги тоза (яхши) сувдан ичар эди. Анас деди: «Севган нарсаларингиздан инфоқ қилмагунингизча, асло яхшиликка (биррга) эришмайсиз» (ояти) нозил бўлганда, Абу Талҳа туриб: Ё Расулуллаҳ, Аллаҳ: «Севган нарсаларингиздан инфоқ қилмагунингизча, асло яхшиликка эришмайсиз», дейди. Менинг молларимнинг энг суюкли — Байруҳў, у Аллаҳ учун садақадир, мен унинг биррини ва Аллаҳ ҳузурида захирасини умид қиламан. Уни Аллаҳ сенга кўрсатган жойга қўй, деди. У: «Баҳ, бу фойдали — ёки: кетувчи (савобли) — мол», деди — Ибн Маслама шубҳа қилди — «мен айтганингни эшитдим, мен уни яқин қариндошларга қилишингни кўраман», деди. Абу Талҳа: Шундай қиламан, ё Расулуллаҳ, деди. Абу Талҳа уни ўз қариндошлари ва амаки болаларига тақсимлади. Исмоил, Абдуллаҳ ибн Юсуф ва Яҳё ибн Яҳё Моликдан: «ройиҳ (кетувчи)», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحِيمِ، أَخْبَرَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ، حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ بْنُ إِسْحَاقَ، قَالَ حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما أَنَّ رَجُلاً، قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِنَّ أُمَّهُ تُوُفِّيَتْ أَيَنْفَعُهَا إِنْ تَصَدَّقْتُ عَنْهَا قَالَ ‏ "‏ نَعَمْ ‏"‏‏.‏ قَالَ فَإِنَّ لِي مِخْرَافًا وَأُشْهِدُكَ أَنِّي قَدْ تَصَدَّقْتُ عَنْهَا‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн Абдурроҳим ривоят қилди, бизга Равҳ ибн Убада хабар берди, бизга Закариё ибн Ишоқ ривоят қилди, у деди: Менга Амр ибн Динор ривоят қилди, у Икримадан, у Ибн Аббосдан (розияллаҳу анҳумо): Бир киши Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га: Менинг онам вафот этди, агар мен у учун садақа қилса м, унга фойда берадими? деди. У: «Ҳа», деди. У: Унда менинг Михроф (деган боғ)им бор, мен сени гувоҳ қиламанки, мен уни у учун садақа қилдим, деди.