حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ، عَنْ عَمْرَةَ ابْنَةِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّ عَائِشَةَ، زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَخْبَرَتْهَا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ عِنْدَهَا، وَأَنَّهَا سَمِعَتْ صَوْتَ إِنْسَانٍ يَسْتَأْذِنُ فِي بَيْتِ حَفْصَةَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ، هَذَا رَجُلٌ يَسْتَأْذِنُ فِي بَيْتِكَ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أُرَاهُ فُلاَنًا، لِعَمِّ حَفْصَةَ مِنَ الرَّضَاعَةِ، الرَّضَاعَةُ تُحَرِّمُ مَا تُحَرِّمُ الْوِلاَدَةُ ".
Abdulloh ibn Yusuf bizga aytdi, Molik bizga xabar berdi, Abdulloh ibn Abu Bakrdan, Amra binti Abdurahmondan: Nabiy sollallahu alayhi vasallamning xotini Oisha unga xabar berdiki, Rasulullah sollallahu alayhi vasallam uning yonida edi, u (Oisha) bir insonning Hafsaning uyida (kirishga) izn so'rayotgan ovozini eshitdi. (Oisha) dedi: Men: «Ey Rasulullah, mana bu kishi sening uyingda (Hafsa uyida) izn so'rayapti», dedim. Rasulullah sollallahu alayhi vasallam: «Men uni falon kishi deb o'ylayman — Hafsaning emizishlik (rizoiy) amakisi. Emizish (rizoiylik) — tug'ish harom qiladigan narsani harom qiladi», dedi.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الأَنْصَارِيُّ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ ثُمَامَةَ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ أَبَا بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ لَمَّا اسْتُخْلِفَ بَعَثَهُ إِلَى الْبَحْرَيْنِ، وَكَتَبَ لَهُ هَذَا الْكِتَابَ وَخَتَمَهُ، وَكَانَ نَقْشُ الْخَاتَمِ ثَلاَثَةَ أَسْطُرٍ مُحَمَّدٌ سَطْرٌ، وَرَسُولُ سَطْرٌ، وَاللَّهِ سَطْرٌ.
Muhammad ibn Abdulloh Ansoriy bizga aytdi, u dedi: Otam menga aytdi, Sumomadan, Anasdan: Abu Bakr roziyallahu anhu xalifa qilinganida, uni (Anasni) Bahraynga jo'natdi va unga bu maktubni yozib, uni muhrladi. Muhrning naqshi uch satr edi: «Muhammad» — bir satr, «Rasul» — bir satr, «Allah» — bir satr.
حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الأَسَدِيُّ، حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ طَهْمَانَ، قَالَ أَخْرَجَ إِلَيْنَا أَنَسٌ نَعْلَيْنِ جَرْدَاوَيْنِ لَهُمَا قِبَالاَنِ، فَحَدَّثَنِي ثَابِتٌ الْبُنَانِيُّ بَعْدُ عَنْ أَنَسٍ أَنَّهُمَا نَعْلاَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم.
Abdulloh ibn Muhammad menga aytdi, Muhammad ibn Abdulloh Asadiy bizga aytdi, Iso ibn Tahmon bizga aytdi, u dedi: Anas bizga ikki tuksiz (eski) na'l (oyoq kiyim) chiqarib ko'rsatdi, ularning ikki tasmasi bor edi. Keyin menga Sobit Bunoniy Anasdan aytdiki, ular Nabiy sollallahu alayhi vasallamning ikki na'li edi.
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ هِلاَلٍ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ، قَالَ أَخْرَجَتْ إِلَيْنَا عَائِشَةُ ـ رضى الله عنها ـ كِسَاءً مُلَبَّدًا وَقَالَتْ فِي هَذَا نُزِعَ رُوحُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم. وَزَادَ سُلَيْمَانُ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ قَالَ أَخْرَجَتْ إِلَيْنَا عَائِشَةُ إِزَارًا غَلِيظًا مِمَّا يُصْنَعُ بِالْيَمَنِ، وَكِسَاءً مِنْ هَذِهِ الَّتِي يَدْعُونَهَا الْمُلَبَّدَةَ.
Muhammad ibn Bashshor menga aytdi, Abdulvahhob bizga aytdi, Ayyub bizga aytdi, Humayd ibn Hiloldan, Abu Burdadan, u dedi: Oisha roziyallahu anho bizga bir (yamab) qalinlatilgan kisoni (ridoni) chiqarib ko'rsatdi va: «Nabiy sollallahu alayhi vasallamning ruhi mana shunda (ust-boshda) olindi (vafot etdi)», dedi. Sulaymon Humayddan, Abu Burdadan ziyoda qildi: U dedi: Oisha bizga Yamanda to'qiladigan qalin izor (belbog')ni va ‹mulabbada› deb ataladigan kisolardan birini chiqarib ko'rsatdi.
حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، عَنْ أَبِي حَمْزَةَ، عَنْ عَاصِمٍ، عَنِ ابْنِ سِيرِينَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ قَدَحَ، النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم انْكَسَرَ، فَاتَّخَذَ مَكَانَ الشَّعْبِ سِلْسِلَةً مِنْ فِضَّةٍ. قَالَ عَاصِمٌ رَأَيْتُ الْقَدَحَ وَشَرِبْتُ فِيهِ.
Abdon bizga aytdi, Abu Hamzadan, Osimdan, Ibn Siyrindan, Anas ibn Molik roziyallahu anhudan: Nabiy sollallahu alayhi vasallamning piyolasi singan edi, u yoriq (singan) joyga kumushdan bir zanjir (band) qildi. Osim dedi: Men o'sha piyolani ko'rdim va undan (suv) ichdim.
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْجَرْمِيُّ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا أَبِي أَنَّ الْوَلِيدَ بْنَ كَثِيرٍ، حَدَّثَهُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ حَلْحَلَةَ الدُّؤَلِيِّ، حَدَّثَهُ أَنَّ ابْنَ شِهَابٍ حَدَّثَهُ أَنَّ عَلِيَّ بْنَ حُسَيْنٍ حَدَّثَهُ أَنَّهُمْ، حِينَ قَدِمُوا الْمَدِينَةَ مِنْ عِنْدِ يَزِيدَ بْنِ مُعَاوِيَةَ مَقْتَلَ حُسَيْنِ بْنِ عَلِيٍّ رَحْمَةُ اللَّهِ عَلَيْهِ لَقِيَهُ الْمِسْوَرُ بْنُ مَخْرَمَةَ فَقَالَ لَهُ هَلْ لَكَ إِلَىَّ مِنْ حَاجَةٍ تَأْمُرُنِي بِهَا فَقُلْتُ لَهُ لاَ. فَقَالَ لَهُ فَهَلْ أَنْتَ مُعْطِيَّ سَيْفَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَإِنِّي أَخَافُ أَنْ يَغْلِبَكَ الْقَوْمُ عَلَيْهِ، وَايْمُ اللَّهِ، لَئِنْ أَعْطَيْتَنِيهِ لاَ يُخْلَصُ إِلَيْهِمْ أَبَدًا حَتَّى تُبْلَغَ نَفْسِي، إِنَّ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ خَطَبَ ابْنَةَ أَبِي جَهْلٍ عَلَى فَاطِمَةَ ـ عَلَيْهَا السَّلاَمُ ـ فَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَخْطُبُ النَّاسَ فِي ذَلِكَ عَلَى مِنْبَرِهِ هَذَا وَأَنَا يَوْمَئِذٍ مُحْتَلِمٌ فَقَالَ " إِنَّ فَاطِمَةَ مِنِّي، وَأَنَا أَتَخَوَّفُ أَنْ تُفْتَنَ فِي دِينِهَا ". ثُمَّ ذَكَرَ صِهْرًا لَهُ مِنْ بَنِي عَبْدِ شَمْسٍ، فَأَثْنَى عَلَيْهِ فِي مُصَاهَرَتِهِ إِيَّاهُ قَالَ " حَدَّثَنِي فَصَدَقَنِي، وَوَعَدَنِي فَوَفَى لِي، وَإِنِّي لَسْتُ أُحَرِّمُ حَلاَلاً وَلاَ أُحِلُّ حَرَامًا، وَلَكِنْ وَاللَّهِ لاَ تَجْتَمِعُ بِنْتُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَبِنْتُ عَدُوِّ اللَّهِ أَبَدًا ".
Sa'id ibn Muhammad Jarmiy bizga aytdi, Ya'qub ibn Ibrohim bizga aytdi, otam bizga aytdi, Valid ibn Kasir unga aytdi, Muhammad ibn Amr ibn Halhala Duvaliydan, u unga aytdi, Ibn Shihob unga aytdi, Ali ibn Husayn unga aytdiki, ular Husayn ibn Ali rahmatullohi alayh o'ldirilganidan keyin Yazid ibn Muoviyaning oldidan Madinaga kelganlarida, ularni Misvar ibn Maxrama uchratib, unga: «Sening menga buyuradigan biror hojating bormi?», dedi. Men unga: «Yo'q», dedim. U unga: «Rasulullah sollallahu alayhi vasallamning qilichini menga berasanmi? Chunki men bu qavm (Yazid odamlari) seni undan g'olib (mahrum) qilishidan qo'rqaman. Allahga qasamki, agar uni menga bersang, u hech qachon ularga yetmaydi (men o'lmaguncha)», dedi. (So'ng dedi:) Albatta, Ali ibn Abu Tolib Fotima alayhassalom (ustiga, ya'ni uning ustiga kundosh qilib) Abu Jahlning qizini sovchi qo'ydi. Men Rasulullah sollallahu alayhi vasallamning bu haqda mana shu minbarida odamlarga xutba qilayotganini eshitdim — men o'sha kuni balog'atga yetgan edim — u: «Albatta, Fotima mendandir, men uning diyni borasida fitnaga tushishidan (sinalishidan) qo'rqaman», dedi. So'ng Banu Abdu Shamsdan bo'lgan bir kuyovini eslatib, unga (Nabiyga) kuyovlik qilganida uni maqtadi va: «U menga (gap) aytdi, rost aytdi; menga va'da berdi, va'dasiga vafo qildi. Men haqiqatan halolni harom qilmayman va haromni halol qilmayman; lekin Allahga qasamki, Rasulullah sollallahu alayhi vasallamning qizi va Allahning dushmanining qizi hech qachon (bir kishida) jamlanmaydi», dedi.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سُوقَةَ، عَنْ مُنْذِرٍ، عَنِ ابْنِ الْحَنَفِيَّةِ، قَالَ لَوْ كَانَ عَلِيٌّ ـ رضى الله عنه ـ ذَاكِرًا عُثْمَانَ ـ رضى الله عنه ـ ذَكَرَهُ يَوْمَ جَاءَهُ نَاسٌ فَشَكَوْا سُعَاةَ عُثْمَانَ، فَقَالَ لِي عَلِيٌّ اذْهَبْ إِلَى عُثْمَانَ فَأَخْبِرْهُ أَنَّهَا صَدَقَةُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، فَمُرْ سُعَاتَكَ يَعْمَلُونَ فِيهَا. فَأَتَيْتُهُ بِهَا فَقَالَ أَغْنِهَا عَنَّا. فَأَتَيْتُ بِهَا عَلِيًّا فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ ضَعْهَا حَيْثُ أَخَذْتَهَا.
Qutayba ibn Sa'id bizga aytdi, Sufyon bizga aytdi, Muhammad ibn Suqadan, Munzirdan, Ibnul-Hanafiyyadan, u dedi: Agar Ali roziyallahu anhu Usmon roziyallahu anhuni (yaxshilik bilan) eslaydigan bo'lsa, uni — bir kuni unga ba'zi odamlar kelib, Usmonning zakot yig'uvchilaridan shikoyat qilganlarida (eslagandek eslar edi). Ali menga: «Usmonning oldiga bor va unga bu (zakot maktubi) Rasulullah sollallahu alayhi vasallamning sadaqasi (haqidagi yo'riqnomasi) ekanini ayt, zakot yig'uvchilaringga unga (uning hukmiga) amal qilishni buyur», dedi. Men uni (maktubni) unga keltirdim. U: «Buni bizdan beri qil (kerak emas)», dedi. Men uni Aliga keltirib, unga xabar berdim. U: «Uni olgan joyingga qo'y», dedi.
قَالَ الْحُمَيْدِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سُوقَةَ، قَالَ سَمِعْتُ مُنْذِرًا الثَّوْرِيَّ، عَنِ ابْنِ الْحَنَفِيَّةِ، قَالَ أَرْسَلَنِي أَبِي، خُذْ هَذَا الْكِتَابَ فَاذْهَبْ بِهِ إِلَى عُثْمَانَ، فَإِنَّ فِيهِ أَمْرَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي الصَّدَقَةِ.
Humaydiy dedi: Sufyon bizga aytdi, Muhammad ibn Suqa bizga aytdi, u dedi: Munzir Savriydan eshitdim, Ibnul-Hanafiyyadan, u dedi: Otam meni: «Bu maktubni ol va uni Usmonga olib bor, chunki unda Nabiy sollallahu alayhi vasallamning sadaqa (zakot) haqidagi amri (yo'riqnomasi) bor», deb jo'natdi.
حَدَّثَنَا بَدَلُ بْنُ الْمُحَبَّرِ، أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ، قَالَ أَخْبَرَنِي الْحَكَمُ، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ أَبِي لَيْلَى، حَدَّثَنَا عَلِيٌّ، أَنَّ فَاطِمَةَ ـ عَلَيْهَا السَّلاَمُ ـ اشْتَكَتْ مَا تَلْقَى مِنَ الرَّحَى مِمَّا تَطْحَنُ، فَبَلَغَهَا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أُتِيَ بِسَبْىٍ، فَأَتَتْهُ تَسْأَلُهُ خَادِمًا فَلَمْ تُوَافِقْهُ، فَذَكَرَتْ لِعَائِشَةَ، فَجَاءَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرَتْ ذَلِكَ عَائِشَةُ لَهُ، فَأَتَانَا وَقَدْ دَخَلْنَا مَضَاجِعَنَا، فَذَهَبْنَا لِنَقُومَ فَقَالَ " عَلَى مَكَانِكُمَا " حَتَّى وَجَدْتُ بَرْدَ قَدَمَيْهِ عَلَى صَدْرِي فَقَالَ " أَلاَ أَدُلُّكُمَا عَلَى خَيْرٍ مِمَّا سَأَلْتُمَاهُ، إِذَا أَخَذْتُمَا مَضَاجِعَكُمَا فَكَبِّرَا اللَّهَ أَرْبَعًا وَثَلاَثِينَ، وَاحْمَدَا ثَلاَثًا وَثَلاَثِينَ، وَسَبِّحَا ثَلاَثًا وَثَلاَثِينَ، فَإِنَّ ذَلِكَ خَيْرٌ لَكُمَا مِمَّا سَأَلْتُمَاهُ ".
Badal ibnul-Muhabbar bizga aytdi, Shu'ba bizga xabar berdi, u dedi: Hakam menga xabar berdi, u dedi: Ibn Abu Laylodan eshitdim, Ali bizga aytdiki: Fotima alayhassalom tegirmonda un tortishdan (kelib chiqadigan mashaqqatdan) shikoyat qildi. Unga Rasulullah sollallahu alayhi vasallamga asirlar keltirilgani xabari yetdi. U (Fotima) undan bir xizmatchi so'ragani uning oldiga keldi, lekin uni topmadi (uchratmadi). U buni Oishaga aytdi. Nabiy sollallahu alayhi vasallam keldi, Oisha buni unga aytdi. U bizga keldi, biz to'shaklarimizga (yotishga) kirgan edik. Biz turishga (qo'zg'aldik), u: «Joyingizda (qoling)», dedi, toki men uning ikki oyog'ining sovuqligini ko'kragimda topdim (his qildim). U: «Sizlarga, so'ragan narsangizdan yaxshiroq (narsa)ni ko'rsataymi? Toshaklaringizga (yotishga) kirsangiz, Allahga o'ttiz to'rt marta takbir aytinglar, o'ttiz uch marta hamd aytinglar va o'ttiz uch marta tasbeh aytinglar. Albatta, bu sizlar uchun so'ragan narsangizdan yaxshiroqdir», dedi.
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ سُلَيْمَانَ، وَمَنْصُورٍ، وَقَتَادَةَ، سَمِعُوا سَالِمَ بْنَ أَبِي الْجَعْدِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ وُلِدَ لِرَجُلٍ مِنَّا مِنَ الأَنْصَارِ غُلاَمٌ، فَأَرَادَ أَنْ يُسَمِّيَهُ مُحَمَّدًا ـ قَالَ شُعْبَةُ فِي حَدِيثِ مَنْصُورٍ إِنَّ الأَنْصَارِيَّ قَالَ حَمَلْتُهُ عَلَى عُنُقِي فَأَتَيْتُ بِهِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم. وَفِي حَدِيثِ سُلَيْمَانَ وُلِدَ لَهُ غُلاَمٌ، فَأَرَادَ أَنْ يُسَمِّيَهُ مُحَمَّدًا ـ قَالَ " سَمُّوا بِاسْمِي، وَلاَ تَكَنَّوْا بِكُنْيَتِي، فَإِنِّي إِنَّمَا جُعِلْتُ قَاسِمًا أَقْسِمُ بَيْنَكُمْ ". وَقَالَ حُصَيْنٌ " بُعِثْتُ قَاسِمًا أَقْسِمُ بَيْنَكُمْ ". قَالَ عَمْرٌو أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ سَمِعْتُ سَالِمًا عَنْ جَابِرٍ أَرَادَ أَنْ يُسَمِّيَهُ الْقَاسِمَ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " سَمُّوا بِاسْمِي وَلاَ تَكْتَنُوا بِكُنْيَتِي ".
Abul-Valid bizga aytdi, Shu'ba bizga aytdi, Sulaymon, Mansur va Qatodadan, ular Solim ibn Abul-Ja'dni eshitdilar, Jobir ibn Abdulloh roziyallahu anhumodan, u dedi: Bizdan — ansorlardan — bir kishiga o'g'il tug'ildi, u uni Muhammad deb atamoqchi bo'ldi. — Shu'ba Mansurning hadisida (dedi): Ansoriy: «Men uni bo'ynimda ko'tarib Nabiy sollallahu alayhi vasallamga keltirdim», dedi. Sulaymonning hadisida: «Unga bir o'g'il tug'ildi, u uni Muhammad deb atamoqchi bo'ldi». — U: «Mening ismim bilan ataveringlar, lekin mening kunyam bilan kunyalanmanglar (Abul-Qosim demanglar), chunki men Qosim (taqsimlovchi) qilinganman, sizlar orasida taqsim qilaman», dedi. Husayn: «Qosim qilib yuborilganman, sizlar orasida taqsim qilaman» (dedi). Amr dedi: Shu'ba bizga xabar berdi, Qatodadan, u dedi: Solimni eshitdim, Jobirdan: U uni Qosim deb atamoqchi bo'ldi, Nabiy sollallahu alayhi vasallam: «Mening ismim bilan ataveringlar, lekin mening kunyam bilan kunyalanmanglar», dedi.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الأَنْصَارِيِّ، قَالَ وُلِدَ لِرَجُلٍ مِنَّا غُلاَمٌ فَسَمَّاهُ الْقَاسِمَ فَقَالَتِ الأَنْصَارُ لاَ نَكْنِيكَ أَبَا الْقَاسِمِ وَلاَ نُنْعِمُكَ عَيْنًا، فَأَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وُلِدَ لِي غُلاَمٌ، فَسَمَّيْتُهُ الْقَاسِمَ فَقَالَتِ الأَنْصَارُ لاَ نَكْنِيكَ أَبَا الْقَاسِمِ وَلاَ نُنْعِمُكَ عَيْنًا. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " أَحْسَنَتِ الأَنْصَارُ، سَمُّوا بِاسْمِي، وَلاَ تَكَنَّوْا بِكُنْيَتِي، فَإِنَّمَا أَنَا قَاسِمٌ ".
Muhammad ibn Yusuf bizga aytdi, Sufyon bizga aytdi, A'mashdan, Solim ibn Abul-Ja'ddan, Jobir ibn Abdulloh Ansoriydan, u dedi: Bizdan bir kishiga o'g'il tug'ildi, u uni Qosim deb atadi. Ansorlar: «Biz seni Abul-Qosim deb kunyalamaymiz va sening ko'zingni quvontirmaymiz (rozi qilmaymiz)», dedilar. U Nabiy sollallahu alayhi vasallamning oldiga kelib: «Ey Rasulullah, menga o'g'il tug'ildi, men uni Qosim deb atadim, ansorlar: ‹Biz seni Abul-Qosim deb kunyalamaymiz va ko'zingni quvontirmaymiz›, dedilar», dedi. Nabiy sollallahu alayhi vasallam: «Ansorlar yaxshi qildilar. Mening ismim bilan ataveringlar, lekin mening kunyam bilan kunyalanmanglar, chunki men (faqat) Qosimman», dedi.
حَدَّثَنَا حِبَّانُ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّهُ سَمِعَ مُعَاوِيَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ يُرِدِ اللَّهُ بِهِ خَيْرًا يُفَقِّهْهُ فِي الدِّينِ، وَاللَّهُ الْمُعْطِي وَأَنَا الْقَاسِمُ، وَلاَ تَزَالُ هَذِهِ الأُمَّةُ ظَاهِرِينَ عَلَى مَنْ خَالَفَهُمْ حَتَّى يَأْتِيَ أَمْرُ اللَّهِ وَهُمْ ظَاهِرُونَ ".
Hibbon bizga aytdi, Abdulloh bizga xabar berdi, Yunusdan, Zuhriydan, Humayd ibn Abdurahmondan, u Muoviyani eshitdi, u dedi: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam dedi: «Allah kimga yaxshilikni iroda qilsa, uni diynda faqih (chuqur bilimli) qiladi. Allah beruvchi, men esa taqsimlovchiman. Bu ummat o'zlariga muxolif bo'lganlar ustidan g'olib bo'lib qolaveradi, toki Allahning amri (qiyomat) kelguncha — ular g'olib (holatda)».
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سِنَانٍ، حَدَّثَنَا فُلَيْحٌ، حَدَّثَنَا هِلاَلٌ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي عَمْرَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَا أُعْطِيكُمْ وَلاَ أَمْنَعُكُمْ، أَنَا قَاسِمٌ أَضَعُ حَيْثُ أُمِرْتُ ".
Muhammad ibn Sinon bizga aytdi, Fulayh bizga aytdi, Hilol bizga aytdi, Abdurahmon ibn Abu Amradan, Abu Hurayra roziyallahu anhudan: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam dedi: «Men sizlarga (o'zimcha) bermayman va sizlardan (o'zimcha) man qilmayman, men faqat taqsimlovchiman — buyurilgan joyga qo'yaman».
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي أَيُّوبَ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو الأَسْوَدِ، عَنِ ابْنِ أَبِي عَيَّاشٍ ـ وَاسْمُهُ نُعْمَانُ ـ عَنْ خَوْلَةَ الأَنْصَارِيَّةِ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " إِنَّ رِجَالاً يَتَخَوَّضُونَ فِي مَالِ اللَّهِ بِغَيْرِ حَقٍّ، فَلَهُمُ النَّارُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ".
Abdulloh ibn Yazid bizga aytdi, Sa'id ibn Abu Ayyub bizga aytdi, u dedi: Abul-Asvad menga aytdi, Ibn Abu Ayyoshdan — uning ismi Nu'mon — Xavla Ansoriyya roziyallahu anhodan, u dedi: Men Nabiy sollallahu alayhi vasallamning shunday deganini eshitdim: «Albatta, ba'zi kishilar Allahning molida (bayt ul-molda) nohaq (yo'lda) sho'ng'iydilar; ularga qiyomat kuni do'zax bordir».
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا خَالِدٌ، حَدَّثَنَا حُصَيْنٌ، عَنْ عَامِرٍ، عَنْ عُرْوَةَ الْبَارِقِيِّ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " الْخَيْلُ مَعْقُودٌ فِي نَوَاصِيهَا الْخَيْرُ الأَجْرُ وَالْمَغْنَمُ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ ".
Musaddad bizga aytdi, Xolid bizga aytdi, Husayn bizga aytdi, Omirdan, Urva Boriqiy roziyallahu anhudan, Nabiy sollallahu alayhi vasallamdan, u dedi: «Otlarning peshonalarida yaxshilik bog'langandir — ajr va g'animat — qiyomat kunigacha».
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، حَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا هَلَكَ كِسْرَى فَلاَ كِسْرَى بَعْدَهُ، وَإِذَا هَلَكَ قَيْصَرُ فَلاَ قَيْصَرَ بَعْدَهُ، وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ، لَتُنْفِقُنَّ كُنُوزَهُمَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ ".
Abul-Yamon bizga aytdi, Shu'ayb bizga xabar berdi, Abuz-Zinod bizga aytdi, A'rajdan, Abu Hurayra roziyallahu anhudan: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam dedi: «Kisro halok bo'lsa, undan keyin Kisro yo'q; Qaysar halok bo'lsa, undan keyin Qaysar yo'q. Jonim qo'lida bo'lgan Zotga qasamki, ularning ikkisining xazinalarini albatta Allah yo'lida sarflaysizlar».
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ، سَمِعَ جَرِيرًا، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِذَا هَلَكَ كِسْرَى فَلاَ كِسْرَى بَعْدَهُ، وَإِذَا هَلَكَ قَيْصَرُ فَلاَ قَيْصَرَ بَعْدَهُ، وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ، لَتُنْفَقَنَّ كُنُوزُهُمَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ ".
Is'hoq bizga aytdi, u Jarirni eshitdi, Abdulmalikdan, Jobir ibn Samura roziyallahu anhudan, u dedi: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam dedi: «Kisro halok bo'lsa, undan keyin Kisro yo'q; Qaysar halok bo'lsa, undan keyin Qaysar yo'q. Jonim qo'lida bo'lgan Zotga qasamki, ularning ikkisining xazinalarini albatta Allah yo'lida sarflaysizlar».
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سِنَانٍ، حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، أَخْبَرَنَا سَيَّارٌ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ الْفَقِيرُ، حَدَّثَنَا جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أُحِلَّتْ لِي الْغَنَائِمُ ".
Muhammad ibn Sinon bizga aytdi, Hushaym bizga aytdi, Sayyor bizga xabar berdi, Yazid Faqir bizga aytdi, Jobir ibn Abdulloh roziyallahu anhumo bizga aytdi, u dedi: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam dedi: «Menga g'animatlar (o'ljalar) halol qilindi».
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " تَكَفَّلَ اللَّهُ لِمَنْ جَاهَدَ فِي سَبِيلِهِ، لاَ يُخْرِجُهُ إِلاَّ الْجِهَادُ فِي سَبِيلِهِ وَتَصْدِيقُ كَلِمَاتِهِ، بِأَنْ يُدْخِلَهُ الْجَنَّةَ، أَوْ يَرْجِعَهُ إِلَى مَسْكَنِهِ الَّذِي خَرَجَ مِنْهُ {مَعَ مَا نَالَ} مِنْ أَجْرٍ أَوْ غَنِيمَةٍ ".
Ismoil bizga aytdi, u dedi: Molik menga aytdi, Abuz-Zinoddan, A'rajdan, Abu Hurayra roziyallahu anhudan: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam dedi: «Allah O'z yo'lida jihod qiluvchi uchun zomin bo'ldi — uni faqat O'z yo'lida jihod va Uning so'zlarini tasdiqlash (uchun) chiqargan kishini — uni jannatga kiritishni, yoki uni chiqqan maskaniga — erishgan ajr yoki g'animat bilan birga — qaytarishni (zimmasiga oldi)».
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ، حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " غَزَا نَبِيٌّ مِنَ الأَنْبِيَاءِ فَقَالَ لِقَوْمِهِ لاَ يَتْبَعْنِي رَجُلٌ مَلَكَ بُضْعَ امْرَأَةٍ وَهْوَ يُرِيدُ أَنْ يَبْنِيَ بِهَا وَلَمَّا يَبْنِ بِهَا، وَلاَ أَحَدٌ بَنَى بُيُوتًا وَلَمْ يَرْفَعْ سُقُوفَهَا، وَلاَ أَحَدٌ اشْتَرَى غَنَمًا أَوْ خَلِفَاتٍ وَهْوَ يَنْتَظِرُ وِلاَدَهَا. فَغَزَا فَدَنَا مِنَ الْقَرْيَةِ صَلاَةَ الْعَصْرِ أَوْ قَرِيبًا مِنْ ذَلِكَ فَقَالَ لِلشَّمْسِ إِنَّكِ مَأْمُورَةٌ وَأَنَا مَأْمُورٌ، اللَّهُمَّ احْبِسْهَا عَلَيْنَا. فَحُبِسَتْ، حَتَّى فَتَحَ اللَّهُ عَلَيْهِ، فَجَمَعَ الْغَنَائِمَ، فَجَاءَتْ ـ يَعْنِي النَّارَ ـ لِتَأْكُلَهَا، فَلَمْ تَطْعَمْهَا، فَقَالَ إِنَّ فِيكُمْ غُلُولاً، فَلْيُبَايِعْنِي مِنْ كُلِّ قَبِيلَةٍ رَجُلٌ. فَلَزِقَتْ يَدُ رَجُلٍ بِيَدِهِ فَقَالَ فِيكُمُ الْغُلُولُ. فَلْتُبَايِعْنِي قَبِيلَتُكَ، فَلَزِقَتْ يَدُ رَجُلَيْنِ أَوْ ثَلاَثَةٍ بِيَدِهِ فَقَالَ فِيكُمُ الْغُلُولُ، فَجَاءُوا بِرَأْسٍ مِثْلِ رَأْسِ بَقَرَةٍ مِنَ الذَّهَبِ فَوَضَعُوهَا، فَجَاءَتِ النَّارُ فَأَكَلَتْهَا، ثُمَّ أَحَلَّ اللَّهُ لَنَا الْغَنَائِمَ، رَأَى ضَعْفَنَا وَعَجْزَنَا فَأَحَلَّهَا لَنَا ".
Muhammad ibnul-Alo bizga aytdi, Ibnul-Muborak bizga aytdi, Ma'mardan, Hammom ibn Munabbihdan, Abu Hurayra roziyallahu anhudan, u dedi: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam dedi: «Payg'ambarlardan bir payg'ambar g'azot qildi va qavmiga dedi: ‹Bir ayolni nikohlab, u bilan qovushmoqchi bo'lgan-u hali u bilan qovushmagan kishi menga ergashmasin; uylar qurib, hali tomlarini ko'tarmagan kishi ham; qo'y yoki bo'g'oz tuyalar sotib olib, ularning tug'ishini kutayotgan kishi ham (ergashmasin)›. So'ng u g'azot qildi va asr namozi (vaqti)da yoki shunga yaqin (vaqtda) qishloqqa yaqinlashdi. U quyoshga: ‹Sen ham buyurilgansan, men ham buyurilganman. Allahim, uni biz uchun to'xtatib tur›, dedi. Shunda u (quyosh) to'xtatildi, toki Allah unga (g'alaba) fath qildi. U g'animatlarni jamladi, shunda u (ya'ni olov) ularni yegani keldi, lekin ularni yemadi. U: ‹Sizlarda g'ulul (o'g'irlik) bor, har qabiladan bir kishi menga bay'at qilsin›, dedi. Bir kishining qo'li uning qo'liga yopishib qoldi. U: ‹Sizlarda g'ulul bor, sening qabilang menga bay'at qilsin›, dedi. Ikki yoki uch kishining qo'li uning qo'liga yopishib qoldi. U: ‹Sizlarda g'ulul bor›, dedi. Ular sigir boshidek oltindan bir bosh keltirib qo'ydilar. Shunda olov kelib uni yedi. So'ng Allah bizga g'animatlarni halol qildi — bizning zaifligimiz va ojizligimizni ko'rib, uni bizga halol qildi».