Амаллар охирига қараб баҳоланади

حَدَّثَنَا حِبَّانُ بْنُ مُوسَى، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ شَهِدْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَيْبَرَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِرَجُلٍ مِمَّنْ مَعَهُ يَدَّعِي الإِسْلاَمَ ‏"‏ هَذَا مِنْ أَهْلِ النَّارِ ‏"‏‏.‏ فَلَمَّا حَضَرَ الْقِتَالُ قَاتَلَ الرَّجُلُ مِنْ أَشَدِّ الْقِتَالِ، وَكَثُرَتْ بِهِ الْجِرَاحُ فَأَثْبَتَتْهُ، فَجَاءَ رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ الَّذِي تَحَدَّثْتَ أَنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ قَدْ قَاتَلَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ مِنْ أَشَدِّ الْقِتَالِ، فَكَثُرَتْ بِهِ الْجِرَاحُ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَمَا إِنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ ‏"‏‏.‏ فَكَادَ بَعْضُ الْمُسْلِمِينَ يَرْتَابُ فَبَيْنَمَا هُوَ عَلَى ذَلِكَ إِذْ وَجَدَ الرَّجُلُ أَلَمَ الْجِرَاحِ فَأَهْوَى بِيَدِهِ إِلَى كِنَانَتِهِ، فَانْتَزَعَ مِنْهَا سَهْمًا فَانْتَحَرَ بِهَا، فَاشْتَدَّ رِجَالٌ مِنَ الْمُسْلِمِينَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ صَدَّقَ اللَّهُ حَدِيثَكَ، قَدِ انْتَحَرَ فُلاَنٌ فَقَتَلَ نَفْسَهُ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ يَا بِلاَلُ قُمْ فَأَذِّنْ، لاَ يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلاَّ مُؤْمِنٌ، وَإِنَّ اللَّهَ لَيُؤَيِّدُ هَذَا الدِّينَ بِالرَّجُلِ الْفَاجِرِ ‏"‏‏.‏

Абу Ҳурайра (розияллаҳу анҳу) айтди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) билан Хайбарда эдик. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ўзи билан бирга бўлган, Исломни даъво қиладиган бир киши ҳақида: "Бу — дўзах аҳлидан" деди. Жанг бошланганда, у киши энг қаттиқ жанг қилди, унга кўп жароҳат етди — (жароҳат) уни маҳкамлади (йиқитди). Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг ашобларидан бир киши: "Эй Расулуллаҳ, сен дўзах аҳлидан деганингни кўрдингми — у Аллаҳ йўлида энг қаттиқ жанг қилди, унга кўп жароҳат етди" деди. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам): "Аммо у — дўзах аҳлидандир" деди. Баъзи мусулмонлар шубҳага тушай деди. У шу ҳолда турганда, бирдан ўша киши жароҳат оғриғини сезди, қўлини садоғига чўзди, ундан бир ўқ олиб ўзини (ўша ўқ билан) ўлдирди. Мусулмонлардан бир неча киши Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га югуриб бориб: "Эй Расулуллаҳ, Аллаҳ сенинг ҳадисингни рост қилди, фалончи ўзини ўлдирди" деди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): "Эй Билол, тур ва эълон қил: жаннатга фақат мўмин киради, ва албатта Аллаҳ бу дийнни фожир киши билан ҳам қувватлайди" деди.

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ، حَدَّثَنَا أَبُو غَسَّانَ، حَدَّثَنِي أَبُو حَازِمٍ، عَنْ سَهْلٍ، أَنَّ رَجُلاً، مِنْ أَعْظَمِ الْمُسْلِمِينَ غَنَاءً عَنِ الْمُسْلِمِينَ فِي غَزْوَةٍ غَزَاهَا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَنَظَرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ مَنْ أَحَبَّ أَنْ يَنْظُرَ إِلَى الرَّجُلِ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَلْيَنْظُرْ إِلَى هَذَا ‏"‏‏.‏ فَاتَّبَعَهُ رَجُلٌ مِنَ الْقَوْمِ، وَهْوَ عَلَى تِلْكَ الْحَالِ مِنْ أَشَدِّ النَّاسِ عَلَى الْمُشْرِكِينَ، حَتَّى جُرِحَ فَاسْتَعْجَلَ الْمَوْتَ، فَجَعَلَ ذُبَابَةَ سَيْفِهِ بَيْنَ ثَدْيَيْهِ حَتَّى خَرَجَ مِنْ بَيْنِ كَتِفَيْهِ فَأَقْبَلَ الرَّجُلُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مُسْرِعًا فَقَالَ أَشْهَدُ أَنَّكَ رَسُولُ اللَّهِ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ وَمَا ذَاكَ ‏"‏‏.‏ قَالَ قُلْتَ لِفُلاَنٍ ‏"‏ مَنْ أَحَبَّ أَنْ يَنْظُرَ إِلَى رَجُلٍ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَلْيَنْظُرْ إِلَيْهِ ‏"‏‏.‏ وَكَانَ مِنْ أَعْظَمِنَا غَنَاءً عَنِ الْمُسْلِمِينَ، فَعَرَفْتُ أَنَّهُ لاَ يَمُوتُ عَلَى ذَلِكَ فَلَمَّا جُرِحَ اسْتَعْجَلَ الْمَوْتَ فَقَتَلَ نَفْسَهُ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عِنْدَ ذَلِكَ ‏"‏ إِنَّ الْعَبْدَ لَيَعْمَلُ عَمَلَ أَهْلِ النَّارِ، وَإِنَّهُ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ، وَيَعْمَلُ عَمَلَ أَهْلِ الْجَنَّةِ، وَإِنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ، وَإِنَّمَا الأَعْمَالُ بِالْخَوَاتِيمِ ‏"‏‏.‏

Саҳл (ривоят қилди): Мусулмонларга (душмандан) энг катта фойда етказадиган бир киши, Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) билан бирга жанг қилган бир ғазотда (бор эди). Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) (унга) қаради ва: "Ким дўзах аҳлидан бир кишига қарашни истаса, мана шунга қарасин" деди. Қавмдан бир киши унга эргашди — у эса мушрикларга энг қаттиқ (курашувчи) ҳолда эди, то яралангунча. Сўнг ўлимни тезлатмоқчи бўлиб, қиличининг учини икки кўкраги орасига қўйди, то икки елкаси орасидан чиққунча. У киши Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га тез келиб: "Гувоҳлик бераманки, сен — Аллаҳнинг Расулисан" деди. Деди: "У нима (сабаб)?" У: "Сен фалончига: «Ким дўзах аҳлидан бир кишига қарашни истаса, унга қарасин» деган эдинг, ҳолбуки у бизнинг (душманга) энг катта фойда етказадиганимиз эди — мен уни шу ҳолда ўлмайди деб билдим. Яраланганда ўлимни тезлатди, ўзини ўлдирди" деди. Шунда Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам): "Албатта банда дўзах аҳлининг амалини қилади, ҳолбуки у жаннат аҳлидандир; ва жаннат аҳлининг амалини қилади, ҳолбуки у дўзах аҳлидандир. Албатта амаллар хотималар биландир" деди.