Қасамда иншааллаҳ деб истисно қилиш

Qasam kafforasi · 3 ҳадис

باب الاِسْتِثْنَاءِ فِي الأَيْمَانِ

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ غَيْلاَنَ بْنِ جَرِيرٍ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ بْنِ أَبِي مُوسَى، عَنْ أَبِي مُوسَى الأَشْعَرِيِّ، قَالَ أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي رَهْطٍ مِنَ الأَشْعَرِيِّينَ أَسْتَحْمِلُهُ فَقَالَ ‏"‏ وَاللَّهِ لاَ أَحْمِلُكُمْ، مَا عِنْدِي مَا أَحْمِلُكُمْ ‏"‏‏.‏ ثُمَّ لَبِثْنَا مَا شَاءَ اللَّهُ، فَأُتِيَ بِإِبِلٍ فَأَمَرَ لَنَا بِثَلاَثَةِ ذَوْدٍ، فَلَمَّا انْطَلَقْنَا قَالَ بَعْضُنَا لِبَعْضٍ لاَ يُبَارِكُ اللَّهُ لَنَا، أَتَيْنَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَسْتَحْمِلُهُ فَحَلَفَ أَنْ لاَ يَحْمِلَنَا فَحَمَلَنَا‏.‏ فَقَالَ أَبُو مُوسَى فَأَتَيْنَا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرْنَا ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ ‏"‏ مَا أَنَا حَمَلْتُكُمْ بَلِ اللَّهُ حَمَلَكُمْ، إِنِّي وَاللَّهِ إِنْ شَاءَ اللَّهُ لاَ أَحْلِفُ عَلَى يَمِينٍ فَأَرَى غَيْرَهَا خَيْرًا مِنْهَا، إِلاَّ كَفَّرْتُ عَنْ يَمِينِي، وَأَتَيْتُ الَّذِي هُوَ خَيْرٌ وَكَفَّرْتُ ‏"‏‏.‏

Абу Мусо ал-Ашъарий айтди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га Ашъарийлардан бир гуруҳ билан келдим, ундан улов сўрашга (келдим). Деди: "Валлаҳи, сизларни уламайман, менда сизларни улайдиган нарса йўқ." Кейин Аллаҳ хоҳлаганича турдик, туялар келтирилди, бизга учта туяни буюрди. Йўлга чиққанимизда биз бир-биримизга: "Аллаҳ бизга барака бермайди, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га улов сўраб келдик, у бизни уламасликка қасам ичди, кейин бизни улади" дедик. Абу Мусо: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га келиб, буни унга зикр қилдик. Деди: "Мен сизларни уламадим, балки Аллаҳ сизларни улади. Валлаҳи, иншааллаҳ, мен бир қасамга қасам ичиб, ундан бошқасини яхшироқ кўрмайман, магар қасамим учун каффорат тўлаб, яхши бўлганини қилиб, каффорат бердим."

حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، وَقَالَ، ‏"‏ إِلاَّ كَفَّرْتُ يَمِينِي، وَأَتَيْتُ الَّذِي هُوَ خَيْرٌ ‏"‏‏.‏ أَوْ ‏"‏ أَتَيْتُ الَّذِي هُوَ خَيْرٌ، وَكَفَّرْتُ ‏"‏‏.‏

Абу Нуъмон, Ҳаммоддан (ривоят қилди), ва у (Ҳаммод): "магар қасамимни каффорат қилиб, яхши бўлганини қилдим — ёки: яхши бўлганини қилиб, каффорат бердим" деди.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ هِشَامِ بْنِ حُجَيْرٍ، عَنْ طَاوُسٍ، سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ سُلَيْمَانُ لأَطُوفَنَّ اللَّيْلَةَ عَلَى تِسْعِينَ امْرَأَةً، كُلٌّ تَلِدُ غُلاَمًا يُقَاتِلُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ‏.‏ فَقَالَ لَهُ صَاحِبُهُ ـ قَالَ سُفْيَانُ يَعْنِي الْمَلَكَ ـ قُلْ إِنْ شَاءَ اللَّهُ‏.‏ فَنَسِيَ، فَطَافَ بِهِنَّ، فَلَمْ تَأْتِ امْرَأَةٌ مِنْهُنَّ بِوَلَدٍ، إِلاَّ وَاحِدَةٌ بِشِقِّ غُلاَمٍ‏.‏ فَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ يَرْوِيهِ قَالَ ‏"‏ لَوْ قَالَ إِنْ شَاءَ اللَّهُ، لَمْ يَحْنَثْ وَكَانَ دَرَكًا فِي حَاجَتِهِ ‏"‏‏.‏ وَقَالَ مَرَّةً قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لَوِ اسْتَثْنَى ‏"‏‏.‏ وَحَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ عَنِ الأَعْرَجِ مِثْلَ حَدِيثِ أَبِي هُرَيْرَةَ‏.‏

Абу Ҳурайра айтди: Сулаймон: "Бу кеча тўқсон аёлни айланаман, ҳар бири Аллаҳ йўлида жанг қиладиган ўғил туғади" деди. Ҳамроҳи — Суфён: "яъни малоика" деди — унга: "Иншааллаҳ деб айт" деди. У унутди, уларни айланди, улардан ҳеч бир аёл фарзанд келтирмади, фақат биттаси ярим ўғил (чала) билан. Абу Ҳурайра уни ривоят қилиб: (Набий) деди: "Агар у «Иншааллаҳ» деганида, қасамини бузмаган ва ҳожатига етган бўлар эди." Бир мартда: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): "Агар истисно қилганида" деди.