Ҳасан икки гуруҳни яраштириши ҳақида

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ أَبُو مُوسَى، وَلَقِيتُهُ، بِالْكُوفَةِ جَاءَ إِلَى ابْنِ شُبْرُمَةَ فَقَالَ أَدْخِلْنِي عَلَى عِيسَى فَأَعِظَهُ‏.‏ فَكَأَنَّ ابْنَ شُبْرُمَةَ خَافَ عَلَيْهِ فَلَمْ يَفْعَلْ‏.‏ قَالَ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ قَالَ لَمَّا سَارَ الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ ـ رضى الله عنهما ـ إِلَى مُعَاوِيَةَ بِالْكَتَائِبِ‏.‏ قَالَ عَمْرُو بْنُ الْعَاصِ لِمُعَاوِيَةَ أَرَى كَتِيبَةً لاَ تُوَلِّي حَتَّى تُدْبِرَ أُخْرَاهَا‏.‏ قَالَ مُعَاوِيَةُ مَنْ لِذَرَارِيِّ الْمُسْلِمِينَ‏.‏ فَقَالَ أَنَا‏.‏ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَامِرٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَمُرَةَ نَلْقَاهُ فَنَقُولُ لَهُ الصُّلْحَ‏.‏ قَالَ الْحَسَنُ وَلَقَدْ سَمِعْتُ أَبَا بَكْرَةَ قَالَ بَيْنَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَخْطُبُ جَاءَ الْحَسَنُ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ ابْنِي هَذَا سَيِّدٌ وَلَعَلَّ اللَّهَ أَنْ يُصْلِحَ بِهِ بَيْنَ فِئَتَيْنِ مِنَ الْمُسْلِمِينَ ‏"‏‏.‏

Ҳасан айтди: Ҳасан ибн Али (розияллаҳу анҳумо) қўшинлар билан Муовияга қарши юрганида, Амр ибн ал-Ос Муовияга: "Мен бир қўшинни кўряпман — орқаси қайтмасдан (йўқ бўлмасдан) қайтмайди (жанг тўхтамайди)" деди. Муовия: "Мусулмонларнинг бола-чақасини ким (боқади)?" деди. (Амр): "Мен" деди. Абдуллаҳ ибн Омир ва Абдураҳмон ибн Самура: "Биз уни (Ҳасанни) учратиб, унга сулҳни айтамиз" дедилар. Ҳасан айтди: Мен Абу Бакрани: "Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) хутба қилаётганида, Ҳасан келди, Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Менинг бу ўғлим саййиддир, шояд Аллаҳ у билан мусулмонлардан икки гуруҳ орасини ислоҳ қилса» деди" деганини эшитдим.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ قَالَ عَمْرٌو أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيٍّ، أَنَّ حَرْمَلَةَ، مَوْلَى أُسَامَةَ أَخْبَرَهُ قَالَ عَمْرٌو وَقَدْ رَأَيْتُ حَرْمَلَةَ قَالَ أَرْسَلَنِي أُسَامَةُ إِلَى عَلِيٍّ وَقَالَ إِنَّهُ سَيَسْأَلُكَ الآنَ فَيَقُولُ مَا خَلَّفَ صَاحِبَكَ فَقُلْ لَهُ يَقُولُ لَكَ لَوْ كُنْتَ فِي شِدْقِ الأَسَدِ لأَحْبَبْتُ أَنْ أَكُونَ مَعَكَ فِيهِ، وَلَكِنَّ هَذَا أَمْرٌ لَمْ أَرَهُ، فَلَمْ يُعْطِنِي شَيْئًا، فَذَهَبْتُ إِلَى حَسَنٍ وَحُسَيْنٍ وَابْنِ جَعْفَرٍ فَأَوْقَرُوا لِي رَاحِلَتِي‏.‏

Ҳармала — Усоманинг мавлоси — айтди: Усома мени Алининг олдига юборди ва: "У ҳозир сендан сўрайди: ‹Сенинг соҳибинг (Усома) нега (жангда) қолди (келмади)?› дейди. Унга айт: ‹Сенга айтадики, агар сен арслоннинг оғзида бўлганингда ҳам, мен сен билан бирга бўлишни яхши кўрар эдим, лекин бу — мен (тўғри) деб кўрмаган бир ишдир›" деди. У менга ҳеч нарса бермади. Мен Ҳасан, Ҳусайн ва Ибн Жаъфарнинг олдига бордим, улар мен учун туямни (юк билан) тўлдириб бердилар.