بَابُ مَنْ قُضِيَ لَهُ بِحَقِّ أَخِيهِ فَلاَ يَأْخُذْهُ، فَإِنَّ قَضَاءَ الْحَاكِمِ لاَ يُحِلُّ حَرَامًا وَلاَ يُحَرِّمُ حَلاَلاً
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّ زَيْنَبَ ابْنَةَ أَبِي سَلَمَةَ، أَخْبَرَتْهُ أَنَّ أُمَّ سَلَمَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَخْبَرَتْهَا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ سَمِعَ خُصُومَةً بِبَابِ حُجْرَتِهِ فَخَرَجَ إِلَيْهِمْ فَقَالَ " إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ، وَإِنَّهُ يَأْتِينِي الْخَصْمُ، فَلَعَلَّ بَعْضَكُمْ أَنْ يَكُونَ أَبْلَغَ مِنْ بَعْضٍ، فَأَحْسِبُ أَنَّهُ صَادِقٌ فَأَقْضِي لَهُ بِذَلِكَ، فَمَنْ قَضَيْتُ لَهُ بِحَقِّ مُسْلِمٍ، فَإِنَّمَا هِيَ قِطْعَةٌ مِنَ النَّارِ، فَلْيَأْخُذْهَا أَوْ لِيَتْرُكْهَا ".
Умму Салама — Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг завжаси — Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (ривоят қилди): У ўз ҳужраси эшиги олдида бир жанжал (даъво) эшитди ва уларнинг олдига чиқиб: "Албатта мен бир инсонман. Менга даъвогар келади, эҳтимол бирингиз бошқасидан кўра (сўзга) устароқ (равонроқ) бўлар, мен уни ростгўй деб ўйлаб, шунга биноан унга ҳукм қиларман. Кимга бир мусулмоннинг ҳақини ҳукм қилиб берсам — у фақат дўзахдан бир бўлакдир; (хоҳласа) уни олсин ёки ташласин" деди.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهَا قَالَتْ كَانَ عُتْبَةُ بْنُ أَبِي وَقَّاصٍ عَهِدَ إِلَى أَخِيهِ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ أَنَّ ابْنَ وَلِيدَةِ زَمْعَةَ مِنِّي فَاقْبِضْهُ إِلَيْكَ. فَلَمَّا كَانَ عَامُ الْفَتْحِ أَخَذَهُ سَعْدٌ فَقَالَ ابْنُ أَخِي، قَدْ كَانَ عَهِدَ إِلَىَّ فِيهِ، فَقَامَ إِلَيْهِ عَبْدُ بْنُ زَمْعَةَ فَقَالَ أَخِي وَابْنُ وَلِيدَةِ أَبِي، وُلِدَ عَلَى فِرَاشِهِ. فَتَسَاوَقَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ سَعْدٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ ابْنُ أَخِي، كَانَ عَهِدَ إِلَىَّ فِيهِ. وَقَالَ عَبْدُ بْنُ زَمْعَةَ أَخِي وَابْنُ وَلِيدَةِ أَبِي، وُلِدَ عَلَى فِرَاشِهِ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " هُوَ لَكَ يَا عَبْدُ بْنَ زَمْعَةَ ". ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " الْوَلَدُ لِلْفِرَاشِ، وَلِلْعَاهِرِ الْحَجَرُ ". ثُمَّ قَالَ لِسَوْدَةَ بِنْتِ زَمْعَةَ " احْتَجِبِي مِنْهُ "، لِمَا رَأَى مِنْ شَبَهِهِ بِعُتْبَةَ، فَمَا رَآهَا حَتَّى لَقِيَ اللَّهَ تَعَالَى.
Оиша — Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг завжаси — айтди: Утба ибн Абу Ваққос акаси Саъд ибн Абу Ваққосга: "Замъанинг чўри(дан туғилган)нинг ўғли мендандир, уни ўзингга ол (эгала)" деб васият қилди. Фатх (Макка) йили Саъд уни олди ва: "(Бу) жияним, (отам) бу ҳақда менга васият қилган" деди. Абд ибн Замъа унга қарши туриб: "(Бу) менинг акам ва отамнинг чўри(дан туғилган)нинг ўғли, отамнинг тўшагида туғилган" деди. Улар Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдига бордилар. Саъд: "Эй Расулуллаҳ, (бу) жияним, (отам) бу ҳақда менга васият қилган" деди. Абд ибн Замъа: "(Бу) менинг акам ва отамнинг чўри(дан туғилган)нинг ўғли, отамнинг тўшагида туғилган" деди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): "У сеники, эй Абд ибн Замъа" деди. Кейин Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): "Бола — тўшак (эгаси)ники, зинокорга эса тош (маҳрумлик)" деди. Кейин Савда бинти Замъага: "Ундан (парда қилиб) яширин" деди — унинг Утбага ўхшашини кўргани учун. (Бола) уни — Аллаҳ таолога йўлиқгунча — кўрмади.