حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ جَاءَ أَبُو بَكْرِ ـ رضى الله عنه ـ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَاضِعٌ رَأْسَهُ عَلَى فَخِذِي فَقَالَ حَبَسْتِ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالنَّاسَ، وَلَيْسُوا عَلَى مَاءٍ. فَعَاتَبَنِي، وَجَعَلَ يَطْعُنُ بِيَدِهِ فِي خَاصِرَتِي، وَلاَ يَمْنَعُنِي مِنَ التَّحَرُّكِ إِلاَّ مَكَانُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَنْزَلَ اللَّهُ آيَةَ التَّيَمُّمِ.
Oisha aytdi: Abu Bakr (roziyallahu anhu) keldi, Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) boshini sonimga qo'ygan edi. (Abu Bakr): "Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam)ni va odamlarni ushlab qolding — ular suvsiz (joyda)" dedi. U meni koyidi, qo'li bilan biqinimga sanchdi. Meni qimirlashdan faqat Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam)ning (boshi) o'rni to'sar edi. Shunda Allah tayammum oyatini nozil qildi.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سُلَيْمَانَ، حَدَّثَنِي ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي عَمْرٌو، أَنَّ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ الْقَاسِمِ، حَدَّثَهُ عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ أَقْبَلَ أَبُو بَكْرٍ فَلَكَزَنِي لَكْزَةً شَدِيدَةً وَقَالَ حَبَسْتِ النَّاسَ فِي قِلاَدَةٍ. فَبِي الْمَوْتُ لِمَكَانِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَدْ أَوْجَعَنِي. نَحْوَهُ. لَكَزَ وَوَكَزَ وَاحِدٌ
Oisha aytdi: Abu Bakr keldi, meni qattiq turtdi va: "Sen odamlarni bir munchoq (marvarid) sababli ushlab qolding" dedi. Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam)ning (boshi) o'rni sababli menga o'lim (kabi og'riq) bo'ldi — u meni og'ritgan edi. (Yuqorigiga o'xshash. «Lakaz» va «vakaz» bir xil ma'noda.)
حَدَّثَنَا مُوسَى، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ، عَنْ وَرَّادٍ، كَاتِبِ الْمُغِيرَةِ عَنِ الْمُغِيرَةِ، قَالَ قَالَ سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ لَوْ رَأَيْتُ رَجُلاً مَعَ امْرَأَتِي لَضَرَبْتُهُ بِالسَّيْفِ غَيْرَ مُصْفَحٍ. فَبَلَغَ ذَلِكَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " أَتَعْجَبُونَ مِنْ غَيْرَةِ سَعْدٍ، لأَنَا أَغْيَرُ مِنْهُ، وَاللَّهُ أَغْيَرُ مِنِّي ".
Mug'ira (rivoyat qildi): Sa'd ibn Uboda: "Agar xotinim bilan bir erkakni ko'rsam, uni qilichning yalpoq tomoni bilan emas (o'tkir tomoni bilan) urardim" dedi. Bu Nabiy (sollallahu alayhi vasallam)ga yetdi. Dedi: "Sa'dning g'ayratidan hayratlanyapsizmi? Vallahi, men undan g'ayratliroqman, Allah esa mendan g'ayratliroqdir."
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم جَاءَهُ أَعْرَابِيٌّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ امْرَأَتِي وَلَدَتْ غُلاَمًا أَسْوَدَ. فَقَالَ " هَلْ لَكَ مِنْ إِبِلٍ ". قَالَ نَعَمْ. قَالَ " مَا أَلْوَانُهَا ". قَالَ حُمْرٌ. قَالَ " فِيهَا مِنْ أَوْرَقَ ". قَالَ نَعَمْ. قَالَ " فَأَنَّى كَانَ ذَلِكَ ". قَالَ أُرَاهُ عِرْقٌ نَزَعَهُ. قَالَ " فَلَعَلَّ ابْنَكَ هَذَا نَزَعَهُ عِرْقٌ ".
Abu Hurayra (roziyallahu anhu) (rivoyat qildi): Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam)ga bir a'robiy kelib: "Ey Rasulullah, xotinim qora bola tug'di" dedi. Dedi: "Tuyalaring bormi?" U: "Ha" dedi. Dedi: "Ranglari qanday?" U: "Qizil" dedi. Dedi: "Ularda oqish (kulrang) bormi?" U: "Ha" dedi. Dedi: "U qaydan (keldi)?" U: "Uni bir tomir (irsiyat) tortgan bo'lsa kerak" dedi. Dedi: "Bas, balki bu o'g'lingni ham bir tomir tortgan bo'lsa kerak."
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ بُكَيْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " لاَ يُجْلَدُ فَوْقَ عَشْرِ جَلَدَاتٍ إِلاَّ فِي حَدٍّ مِنْ حُدُودِ اللَّهِ ".
Abu Burda (roziyallahu anhu) aytdi: Nabiy (sollallahu alayhi vasallam) der edi: "Allahning hadlaridan bir haddan boshqada o'n qamchidan ortiq urilmaydi."
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا فُضَيْلُ بْنُ سُلَيْمَانَ، حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ، حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ جَابِرٍ، عَمَّنْ سَمِعَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ عُقُوبَةَ فَوْقَ عَشْرِ ضَرَبَاتٍ إِلاَّ فِي حَدٍّ مِنْ حُدُودِ اللَّهِ ".
Abdurahmon ibn Jobir, Nabiy (sollallahu alayhi vasallam)ni eshitgan kishidan (rivoyat qildi): Dedi: "Allahning hadlaridan bir haddan boshqada o'n zarbadan ortiq jazo (uqubat) yo'q."
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سُلَيْمَانَ، حَدَّثَنِي ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي عَمْرٌو، أَنَّ بُكَيْرًا، حَدَّثَهُ قَالَ بَيْنَمَا أَنَا جَالِسٌ، عِنْدَ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ إِذْ جَاءَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ جَابِرٍ فَحَدَّثَ سُلَيْمَانَ بْنَ يَسَارٍ، ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَيْنَا سُلَيْمَانُ بْنُ يَسَارٍ فَقَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ جَابِرٍ، أَنَّ أَبَاهُ، حَدَّثَهُ أَنَّهُ، سَمِعَ أَبَا بُرْدَةَ الأَنْصَارِيَّ، قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " لاَ تَجْلِدُوا فَوْقَ عَشْرَةِ أَسْوَاطٍ إِلاَّ فِي حَدٍّ مِنْ حُدُودِ اللَّهِ ".
Abu Burda al-Ansoriy Nabiy (sollallahu alayhi vasallam)ning shunday deganlarini eshitdi: "Allahning hadlaridan bir haddan boshqada o'n qamchidan ortiq urmanglar."
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الْوِصَالِ فَقَالَ لَهُ رِجَالٌ مِنَ الْمُسْلِمِينَ فَإِنَّكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ تُوَاصِلُ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَيُّكُمْ مِثْلِي إِنِّي أَبِيتُ يُطْعِمُنِي رَبِّي وَيَسْقِينِ ". فَلَمَّا أَبَوْا أَنْ يَنْتَهُوا عَنِ الْوِصَالِ وَاصَلَ بِهِمْ يَوْمًا ثُمَّ يَوْمًا ثُمَّ رَأَوُا الْهِلاَلَ فَقَالَ " لَوْ تَأَخَّرَ لَزِدْتُكُمْ ". كَالْمُنَكِّلِ بِهِمْ حِينَ أَبَوْا. تَابَعَهُ شُعَيْبٌ وَيَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ وَيُونُسُ عَنِ الزُّهْرِيِّ. وَقَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ خَالِدٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم.
Abu Hurayra (roziyallahu anhu) aytdi: Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) visol (iftorsiz ketma-ket ro'za)dan qaytardi. Musulmonlardan ba'zi kishilar: "Ey Rasulullah, sen visol qilasan-ku" dedilar. Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam): "Qaysingiz men kabi? Men kechani, Robbim meni yedirib, sug'orib o'tkazaman" dedi. Ular visoldan to'xtashdan bosh tortganida, ularni bir kun, keyin (yana) bir kun (visol qilib) o'tkazdi, keyin hilolni ko'rdilar. Dedi: "Agar (oy) kechikkanida, men sizlarga ziyoda qilardim" — ular bosh tortganida, ularga (jazo) ko'rgazgandek.
حَدَّثَنِي عَيَّاشُ بْنُ الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى، حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّهُمْ كَانُوا يُضْرَبُونَ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا اشْتَرَوْا طَعَامًا جِزَافًا أَنْ يَبِيعُوهُ فِي مَكَانِهِمْ حَتَّى يُئْوُوهُ إِلَى رِحَالِهِمْ.
Abdulloh ibn Umar (rivoyat qildi): Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) zamonida ular — taomni chamalab (jizof) sotib olsalar — uni o'sha joyda (qabz qilmasdan) sotishdan, to uni o'z manzillariga ko'chirguncha, urilar edilar (jazolanar edi).
حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا يُونُسُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ مَا انْتَقَمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِنَفْسِهِ فِي شَىْءٍ يُؤْتَى إِلَيْهِ حَتَّى تُنْتَهَكَ مِنْ حُرُمَاتِ اللَّهِ فَيَنْتَقِمَ لِلَّهِ.
Oisha (roziyallahu anho) aytdi: Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) o'ziga qilingan biror narsada o'zi uchun qasos olmadi, to Allahning hurmatlaridan biror narsa buzilguncha — shunda Allah uchun qasos olar edi.
حَدَّثَنَا عَلِيٌّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ الزُّهْرِيُّ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ، قَالَ شَهِدْتُ الْمُتَلاَعِنَيْنِ وَأَنَا ابْنُ خَمْسَ، عَشْرَةَ، فَرَّقَ بَيْنَهُمَا فَقَالَ زَوْجُهَا كَذَبْتُ عَلَيْهَا إِنْ أَمْسَكْتُهَا. قَالَ فَحَفِظْتُ ذَاكَ مِنَ الزُّهْرِيِّ " إِنْ جَاءَتْ بِهِ كَذَا وَكَذَا فَهْوَ، وَإِنْ جَاءَتْ بِهِ كَذَا وَكَذَا كَأَنَّهُ وَحَرَةٌ فَهُوَ ". وَسَمِعْتُ الزُّهْرِيَّ يَقُولُ جَاءَتْ بِهِ لِلَّذِي يُكْرَهُ
Sahl ibn Sa'd aytdi: Li'an qiluvchi (ikki kishi)ga guvoh bo'ldim, men o'n besh yoshda edim. Ikkovi ajratildi. Uning eri: "Agar uni (xotinni) ushlab qolsam, men unga nisbatan yolg'on aytgan bo'laman" dedi. (Sufyon): Zuhriydan shuni yodda saqladim: "Agar uni shunday-shunday (rangda) tug'sa, u (er)niki; agar uni shunday-shunday (vahara — kaltakesakdek) tug'sa, u (zinokorniki)dir." Zuhriy: "U uni yomon ko'rilgan (zinokorga o'xshash) holda tug'di" dedi.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ، عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ، قَالَ ذَكَرَ ابْنُ عَبَّاسٍ الْمُتَلاَعِنَيْنِ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ شَدَّادٍ هِيَ الَّتِي قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَوْ كُنْتُ رَاجِمًا امْرَأَةً عَنْ غَيْرِ بَيِّنَةٍ ". قَالَ لاَ، تِلْكَ امْرَأَةٌ أَعْلَنَتْ.
Qosim ibn Muhammad aytdi: Ibn Abbos li'an qiluvchilarni zikr qildi. Abdulloh ibn Shaddod: "U — Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam): «Agar men biror ayolni bayyinasiz (dalilsiz) rajm qiladigan bo'lsam (uni rajm qilardim)» degan (ayol)mi?" dedi. (Ibn Abbos): "Yo'q, u — (zinoni) oshkor qilgan ayol edi" dedi.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمَ، عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ ذُكِرَ التَّلاَعُنُ عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ عَاصِمُ بْنُ عَدِيٍّ فِي ذَلِكَ قَوْلاً، ثُمَّ انْصَرَفَ وَأَتَاهُ رَجُلٌ مِنْ قَوْمِهِ يَشْكُو أَنَّهُ وَجَدَ مَعَ أَهْلِهِ فَقَالَ عَاصِمٌ مَا ابْتُلِيتُ بِهَذَا إِلاَّ لِقَوْلِي فَذَهَبَ بِهِ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرَهُ بِالَّذِي وَجَدَ عَلَيْهِ امْرَأَتَهُ، وَكَانَ ذَلِكَ الرَّجُلُ مُصْفَرًّا، قَلِيلَ اللَّحْمِ، سَبِطَ الشَّعَرِ، وَكَانَ الَّذِي ادَّعَى عَلَيْهِ أَنَّهُ وَجَدَهُ عِنْدَ أَهْلِهِ آدَمَ، خَدْلاً، كَثِيرَ اللَّحْمِ، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " اللَّهُمَّ بَيِّنْ ". فَوَضَعَتْ شَبِيهًا بِالرَّجُلِ الَّذِي ذَكَرَ زَوْجُهَا أَنَّهُ وَجَدَهُ عِنْدَهَا فَلاَعَنَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بَيْنَهُمَا فَقَالَ رَجُلٌ لاِبْنِ عَبَّاسٍ فِي الْمَجْلِسِ هِيَ الَّتِي قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " لَوْ رَجَمْتُ أَحَدًا بِغَيْرِ بَيِّنَةٍ رَجَمْتُ هَذِهِ ". فَقَالَ لاَ، تِلْكَ امْرَأَةٌ كَانَتْ تُظْهِرُ فِي الإِسْلاَمِ السُّوءَ.
Ibn Abbos (roziyallahu anhumo) (rivoyat qildi): Nabiy (sollallahu alayhi vasallam) huzurida li'an (talaun) zikr qilindi. Osim ibn Adiy bu haqda bir gap aytdi, keyin ketdi. Unga qavmidan bir kishi kelib, xotini bilan (birovni) topganidan shikoyat qildi. Osim: "Men bu (baloga) faqat gapim sababli yo'liqdim" dedi. Uni Nabiy (sollallahu alayhi vasallam)ga olib bordi, xotini ustida topgan (kishi)ni xabar qildi. U kishi sarg'ish, oz go'shtli, sochi silliq edi; xotini huzurida topdim deb da'vo qilingan (kishi) esa qora-bug'doy rang, semiz, ko'p go'shtli edi. Nabiy (sollallahu alayhi vasallam): "Allahumma, (haqiqatni) bayon qil" dedi. (Ayol) eri xotini huzurida topdim degan kishiga o'xshagan (bola) tug'di. Nabiy (sollallahu alayhi vasallam) ikkovi orasida li'an qildi. Majlisda bir kishi Ibn Abbosga: "U — Nabiy (sollallahu alayhi vasallam): «Agar men biror kimsani bayyinasiz rajm qilsam, buni rajm qilardim» degan ayolmi?" dedi. U: "Yo'q, u — Islomda yomonlik (fahshni) oshkor qilgan ayol edi" dedi.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ، عَنْ ثَوْرِ بْنِ زَيْدٍ، عَنْ أَبِي الْغَيْثِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " اجْتَنِبُوا السَّبْعَ الْمُوبِقَاتِ ". قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا هُنَّ قَالَ " الشِّرْكُ بِاللَّهِ، وَالسِّحْرُ، وَقَتْلُ النَّفْسِ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلاَّ بِالْحَقِّ، وَأَكْلُ الرِّبَا، وَأَكْلُ مَالِ الْيَتِيمِ، وَالتَّوَلِّي يَوْمَ الزَّحْفِ، وَقَذْفُ الْمُحْصَنَاتِ الْمُؤْمِنَاتِ الْغَافِلاَتِ ".
Abu Hurayra Nabiy (sollallahu alayhi vasallam)dan (rivoyat qildi): Dedi: "Yetti halok qiluvchi (gunoh)dan saqlaninglar." Ular: "Ey Rasulullah, ular nima?" dedilar. Dedi: "Allahga shirk keltirish, sehr, Allah harom qilgan jonni — haqsiz — o'ldirish, ribo (sudxo'rlik) yeyish, yetim molini yeyish, jang (saf to'qnashuvi) kuni qochish (orqaga o'girilish), va g'ofil (poklik haqida o'ylamagan) mo'mina muhsana ayollarni qazf qilish (zinoda ayblash)."
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ فُضَيْلِ بْنِ غَزْوَانَ، عَنِ ابْنِ أَبِي نُعْمٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الْقَاسِمِ، صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " مَنْ قَذَفَ مَمْلُوكَهُ وَهْوَ بَرِيءٌ مِمَّا قَالَ، جُلِدَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ، إِلاَّ أَنْ يَكُونَ كَمَا قَالَ ".
Abu Hurayra (roziyallahu anhu) Abulqosim (sollallahu alayhi vasallam)ning shunday deganlarini eshitdi: "Kim o'z qulini — u (qul) aytgan narsadan bero'na bo'lsa — qazf qilsa (ayblasa), qiyomat kunida (had) qamchilanadi, magar (qul) u aytgandek bo'lsa (boshqa gap)."
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ، قَالاَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ أَنْشُدُكَ اللَّهَ إِلاَّ قَضَيْتَ بَيْنَنَا بِكِتَابِ اللَّهِ. فَقَامَ خَصْمُهُ وَكَانَ أَفْقَهَ مِنْهُ فَقَالَ صَدَقَ، اقْضِ بَيْنَنَا بِكِتَابِ اللَّهِ، وَأْذَنْ لِي يَا رَسُولَ اللَّهِ. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " قُلْ ". فَقَالَ إِنَّ ابْنِي كَانَ عَسِيفًا فِي أَهْلِ، هَذَا فَزَنَى بِامْرَأَتِهِ، فَافْتَدَيْتُ مِنْهُ بِمِائَةِ شَاةٍ وَخَادِمٍ وَإِنِّي سَأَلْتُ رِجَالاً مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ فَأَخْبَرُونِي أَنَّ عَلَى ابْنِي جَلْدَ مِائَةٍ وَتَغْرِيبَ عَامٍ، وَأَنَّ عَلَى امْرَأَةِ هَذَا الرَّجْمَ. فَقَالَ " وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لأَقْضِيَنَّ بَيْنَكُمَا بِكِتَابِ اللَّهِ، الْمِائَةُ وَالْخَادِمُ رَدٌّ عَلَيْكَ، وَعَلَى ابْنِكَ جَلْدُ مِائَةٍ وَتَغْرِيبُ عَامٍ، وَيَا أُنَيْسُ اغْدُ عَلَى امْرَأَةِ هَذَا فَسَلْهَا، فَإِنِ اعْتَرَفَتْ فَارْجُمْهَا ". فَاعْتَرَفَتْ فَرَجَمَهَا.
Abu Hurayra va Zayd ibn Xolid al-Juhaniy aytdilar: Bir kishi Nabiy (sollallahu alayhi vasallam)ga kelib: "Allahni o'rtaga qo'yib so'rayman, faqat Allahning Kitobi bilan oramizda hukm qil" dedi. Uning xasmi turdi — undan faqihroq edi — va: "Rost aytdi, oramizda Allahning Kitobi bilan hukm qil va menga izn ber, ey Rasulullah" dedi. Nabiy (sollallahu alayhi vasallam): "Gapir" dedi. U: "Mening o'g'lim bu (kishi)ning oilasida asif (ishchi) edi, uning xotini bilan zino qildi, men undan yuz qo'y va bir xizmatchi bilan fidya berdim. Men ilm ahlidan so'radim, ular menga o'g'limga yuz qamchi va bir yil surgun, bu (kishi)ning xotiniga esa rajm (bor) deb aytdilar" dedi. Dedi: "Joni qo'limda bo'lgan Zotga qasamki, oraingizda albatta Allahning Kitobi bilan hukm qilaman: yuz (qo'y) va xizmatchi senga qaytarildi, o'g'lingga yuz qamchi va bir yil surgun; ey Unays, bu (kishi)ning xotiniga borib, undan so'ra, agar e'tirof qilsa, uni rajm qil" dedi. U e'tirof qildi, uni rajm qildi.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ، قَالاَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ أَنْشُدُكَ اللَّهَ إِلاَّ قَضَيْتَ بَيْنَنَا بِكِتَابِ اللَّهِ. فَقَامَ خَصْمُهُ وَكَانَ أَفْقَهَ مِنْهُ فَقَالَ صَدَقَ، اقْضِ بَيْنَنَا بِكِتَابِ اللَّهِ، وَأْذَنْ لِي يَا رَسُولَ اللَّهِ. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " قُلْ ". فَقَالَ إِنَّ ابْنِي كَانَ عَسِيفًا فِي أَهْلِ، هَذَا فَزَنَى بِامْرَأَتِهِ، فَافْتَدَيْتُ مِنْهُ بِمِائَةِ شَاةٍ وَخَادِمٍ وَإِنِّي سَأَلْتُ رِجَالاً مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ فَأَخْبَرُونِي أَنَّ عَلَى ابْنِي جَلْدَ مِائَةٍ وَتَغْرِيبَ عَامٍ، وَأَنَّ عَلَى امْرَأَةِ هَذَا الرَّجْمَ. فَقَالَ " وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لأَقْضِيَنَّ بَيْنَكُمَا بِكِتَابِ اللَّهِ، الْمِائَةُ وَالْخَادِمُ رَدٌّ عَلَيْكَ، وَعَلَى ابْنِكَ جَلْدُ مِائَةٍ وَتَغْرِيبُ عَامٍ، وَيَا أُنَيْسُ اغْدُ عَلَى امْرَأَةِ هَذَا فَسَلْهَا، فَإِنِ اعْتَرَفَتْ فَارْجُمْهَا ". فَاعْتَرَفَتْ فَرَجَمَهَا.
Abu Hurayra va Zayd ibn Xolid al-Juhaniy aytdilar: Bir kishi Nabiy (sollallahu alayhi vasallam)ga kelib: "Allahni o'rtaga qo'yib so'rayman, faqat Allahning Kitobi bilan oramizda hukm qil" dedi. Uning xasmi turdi — undan faqihroq edi — va: "Rost aytdi, oramizda Allahning Kitobi bilan hukm qil va menga izn ber, ey Rasulullah" dedi. Nabiy (sollallahu alayhi vasallam): "Gapir" dedi. U: "Mening o'g'lim bu (kishi)ning oilasida asif (ishchi) edi, uning xotini bilan zino qildi, men undan yuz qo'y va bir xizmatchi bilan fidya berdim. Men ilm ahlidan so'radim, ular menga o'g'limga yuz qamchi va bir yil surgun, bu (kishi)ning xotiniga esa rajm (bor) deb aytdilar" dedi. Dedi: "Joni qo'limda bo'lgan Zotga qasamki, oraingizda albatta Allahning Kitobi bilan hukm qilaman: yuz (qo'y) va xizmatchi senga qaytarildi, o'g'lingga yuz qamchi va bir yil surgun; ey Unays, bu (kishi)ning xotiniga borib, undan so'ra, agar e'tirof qilsa, uni rajm qil" dedi. U e'tirof qildi, uni rajm qildi.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ شُرَحْبِيلَ، قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ قَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَىُّ الذَّنْبِ أَكْبَرُ عِنْدَ اللَّهِ قَالَ " أَنْ تَدْعُوَ لِلَّهِ نِدًّا، وَهْوَ خَلَقَكَ ". قَالَ ثُمَّ أَىٌّ قَالَ " ثُمَّ أَنْ تَقْتُلَ وَلَدَكَ، أَنْ يَطْعَمَ مَعَكَ ". قَالَ ثُمَّ أَىٌّ قَالَ " ثُمَّ أَنْ تُزَانِيَ بِحَلِيلَةِ جَارِكَ ". فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ تَصْدِيقَهَا {وَالَّذِينَ لاَ يَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ وَلاَ يَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلاَّ بِالْحَقِّ وَلاَ يَزْنُونَ وَمَنْ يَفْعَلْ ذَلِكَ يَلْقَ أَثَامًا} الآيَةَ.
Abdulloh (ibn Mas'ud) aytdi: Bir kishi: "Ey Rasulullah, Allah huzurida qaysi gunoh eng katta?" dedi. Dedi: "Seni yaratgan Allahga tengdosh (nid) duo qilishing." "Keyin qaysi?" dedi. Dedi: "Keyin farzandingni — sen bilan birga yeydi deb (qo'rqib) o'ldirishing." "Keyin qaysi?" dedi. Dedi: "Keyin qo'shning xotini bilan zino qilishing." Allah (azza va jalla) buning tasdiqini nozil qildi: "Allah bilan birga boshqa ilohga duo qilmaydigan, Allah harom qilgan jonni — haqsiz — o'ldirmaydigan va zino qilmaydiganlar (haqiqiy bandalardir); kim shuni qilsa, jazoga yo'liqadi" (oyat).
حَدَّثَنَا عَلِيٌّ، حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَعِيدِ بْنِ الْعَاصِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَنْ يَزَالَ الْمُؤْمِنُ فِي فُسْحَةٍ مِنْ دِينِهِ، مَا لَمْ يُصِبْ دَمًا حَرَامًا ".
Ibn Umar (roziyallahu anhumo) aytdi: Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) dedi: "Mo'min — harom qonga (gunohiga) yo'liqmagunicha, o'z diynidan kenglikda (rohatda) bo'laveradi."
حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ يَعْقُوبَ، حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ، سَمِعْتُ أَبِي يُحَدِّثُ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، قَالَ إِنَّ مِنْ وَرْطَاتِ الأُمُورِ الَّتِي لاَ مَخْرَجَ لِمَنْ أَوْقَعَ نَفْسَهُ فِيهَا، سَفْكَ الدَّمِ الْحَرَامِ بِغَيْرِ حِلِّهِ.
Abdulloh ibn Umar aytdi: "O'zini ichiga solgan kishiga chiqish yo'li yo'q bo'lgan ishlardan biri — harom qonni nohaq to'kishdir."