باب الْحُكْمِ فِي الْبِئْرِ وَنَحْوِهَا
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ نَصْرٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، عَنْ مَنْصُورٍ، وَالأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " لاَ يَحْلِفُ عَلَى يَمِينِ صَبْرٍ، يَقْتَطِعُ مَالاً وَهْوَ فِيهَا فَاجِرٌ، إِلاَّ لَقِيَ اللَّهَ وَهْوَ عَلَيْهِ غَضْبَانُ ". فَأَنْزَلَ اللَّهُ {إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ} الآيَةَ. فَجَاءَ الأَشْعَثُ وَعَبْدُ اللَّهِ يُحَدِّثُهُمْ فَقَالَ فِيَّ نَزَلَتْ وَفِي رَجُلٍ خَاصَمْتُهُ فِي بِئْرٍ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " أَلَكَ بَيِّنَةٌ ". قُلْتُ لاَ. قَالَ " فَلْيَحْلِفْ ". قُلْتُ إِذًا يَحْلِفُ. فَنَزَلَتْ {إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ} الآيَةَ.
Абдуллаҳ (ибн Масъуд) айтди: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам): "Ким бир мол(ни ноҳақ) кесиб олиш учун ёлғон (сабр) қасами ичса — у (қасамда) фожир (ёлғончи) бўла туриб — Аллаҳга, У ундан ғазабли ҳолда, йўлиқади" деди. Шунда Аллаҳ: «Албатта Аллаҳнинг аҳди ва ўз қасамларини оз баҳога сотадиганлар...» (оят) нозил қилди. Ашъас келди — Абдуллаҳ уларга (ҳадис) сўзлаётган эди — ва: "Бу (оят) мен ҳақимда ва мен қудуқ (ҳақида) тортишган бир киши ҳақида нозил бўлган. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам): ‹Сенда баййина (далил) борми?› деди. Мен: ‹Йўқ› дедим. У: ‹Унда (ўша) қасам ичсин› деди. Мен: ‹У ҳолда у (ёлғон) қасам ичади› дедим. Шунда «Албатта Аллаҳнинг аҳди... сотадиганлар» (оят) нозил бўлди" деди.
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ نَصْرٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، عَنْ مَنْصُورٍ، وَالأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " لاَ يَحْلِفُ عَلَى يَمِينِ صَبْرٍ، يَقْتَطِعُ مَالاً وَهْوَ فِيهَا فَاجِرٌ، إِلاَّ لَقِيَ اللَّهَ وَهْوَ عَلَيْهِ غَضْبَانُ ". فَأَنْزَلَ اللَّهُ {إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ} الآيَةَ. فَجَاءَ الأَشْعَثُ وَعَبْدُ اللَّهِ يُحَدِّثُهُمْ فَقَالَ فِيَّ نَزَلَتْ وَفِي رَجُلٍ خَاصَمْتُهُ فِي بِئْرٍ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " أَلَكَ بَيِّنَةٌ ". قُلْتُ لاَ. قَالَ " فَلْيَحْلِفْ ". قُلْتُ إِذًا يَحْلِفُ. فَنَزَلَتْ {إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ} الآيَةَ.
Абдуллаҳ (ибн Масъуд) айтди: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам): "Ким бир мол(ни ноҳақ) кесиб олиш учун ёлғон (сабр) қасами ичса — у (қасамда) фожир (ёлғончи) бўла туриб — Аллаҳга, У ундан ғазабли ҳолда, йўлиқади" деди. Шунда Аллаҳ: «Албатта Аллаҳнинг аҳди ва ўз қасамларини оз баҳога сотадиганлар...» (оят) нозил қилди. Ашъас келди — Абдуллаҳ уларга (ҳадис) сўзлаётган эди — ва: "Бу (оят) мен ҳақимда ва мен қудуқ (ҳақида) тортишган бир киши ҳақида нозил бўлган. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам): ‹Сенда баййина (далил) борми?› деди. Мен: ‹Йўқ› дедим. У: ‹Унда (ўша) қасам ичсин› деди. Мен: ‹У ҳолда у (ёлғон) қасам ичади› дедим. Шунда «Албатта Аллаҳнинг аҳди... сотадиганлар» (оят) нозил бўлди" деди.