باب قَوْلِ اللَّهِ تَعَالَى {إِنَّمَا قَوْلُنَا لِشَىْءٍ إذا أردناه أن نقول له كن فيكون}
حَدَّثَنَا شِهَابُ بْنُ عَبَّادٍ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ حُمَيْدٍ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ، عَنْ قَيْسٍ، عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ، قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " لاَ يَزَالُ مِنْ أُمَّتِي قَوْمٌ ظَاهِرِينَ عَلَى النَّاسِ، حَتَّى يَأْتِيَهُمْ أَمْرُ اللَّهِ ".
Муғийра ибн Шуъба айтди: Мен Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)ни: "Менинг умматимдан бир қавм — одамлар узра ғолиб (ҳақ узра зоҳир) бўлиб — то уларга Аллаҳнинг амри (қиёмат) келгунча — тураверади" деганини эшитдим.
حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ جَابِرٍ، حَدَّثَنِي عُمَيْرُ بْنُ هَانِئٍ، أَنَّهُ سَمِعَ مُعَاوِيَةَ، قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " لاَ يَزَالُ مِنْ أُمَّتِي أُمَّةٌ قَائِمَةٌ بِأَمْرِ اللَّهِ، مَا يَضُرُّهُمْ مَنْ كَذَّبَهُمْ، وَلاَ مَنْ خَالَفَهُمْ، حَتَّى يَأْتِيَ أَمْرُ اللَّهِ وَهُمْ عَلَى ذَلِكَ ". فَقَالَ مَالِكُ بْنُ يُخَامِرَ سَمِعْتُ مُعَاذًا يَقُولُ وَهُمْ بِالشَّأْمِ. فَقَالَ مُعَاوِيَةُ هَذَا مَالِكٌ يَزْعُمُ أَنَّهُ سَمِعَ مُعَاذًا يَقُولُ وَهُمْ بِالشَّأْمِ.
Муовия айтди: Мен Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)ни: "Менинг умматимдан бир уммат (жамоа) — Аллаҳнинг амри (дийни) билан туриб — уларни ёлғонга чиқарган ҳам, уларга мухолиф бўлган ҳам зарар бермайди, то Аллаҳнинг амри келгунча — улар шу ҳолда — (тураверади)" деганини эшитдим. Молик ибн Юхомир: "Мен Муозни: ‹Улар Шомдадир› деганини эшитдим" деди. Муовия: "Мана бу Молик — Муозни: ‹Улар Шомдадир› деганини эшитдим, деб даъво қиляпти" деди.
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي حُسَيْنٍ، حَدَّثَنَا نَافِعُ بْنُ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ وَقَفَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَلَى مُسَيْلِمَةَ فِي أَصْحَابِهِ فَقَالَ " لَوْ سَأَلْتَنِي هَذِهِ الْقِطْعَةَ مَا أَعْطَيْتُكَهَا، وَلَنْ تَعْدُوَ أَمْرَ اللَّهِ فِيكَ، وَلَئِنْ أَدْبَرْتَ لَيَعْقِرَنَّكَ اللَّهُ ".
Ибн Аббос айтди: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Мусайлима(нинг) олдида — унинг ашоблари орасида — тўхтаб: "Агар сен мендан мана шу парчани (хурмо шохини) сўраган бўлганингда ҳам, мен уни сенга бермас эдим. Сен Аллаҳнинг сен ҳақиндаги амрини ўта (четлаб ўта) олмайсан; агар (ҳақдан) юз ўгирсанг, албатта Аллаҳ сени ҳалок қилади" деди.
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، عَنْ عَبْدِ الْوَاحِدِ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَلْقَمَةَ، عَنِ ابْنِ مَسْعُودٍ، قَالَ بَيْنَا أَنَا أَمْشِي، مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي بَعْضِ حَرْثِ الْمَدِينَةِ وَهْوَ يَتَوَكَّأُ عَلَى عَسِيبٍ مَعَهُ، فَمَرَرْنَا عَلَى نَفَرٍ مِنَ الْيَهُودِ فَقَالَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ سَلُوهُ عَنِ الرُّوحِ. فَقَالَ بَعْضُهُمْ لاَ تَسْأَلُوهُ أَنْ يَجِيءَ فِيهِ بِشَىْءٍ تَكْرَهُونَهُ. فَقَالَ بَعْضُهُمْ لَنَسْأَلَنَّهُ. فَقَامَ إِلَيْهِ رَجُلٌ مِنْهُمْ فَقَالَ يَا أَبَا الْقَاسِمِ مَا الرُّوحُ فَسَكَتَ عَنْهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَعَلِمْتُ أَنَّهُ يُوحَى إِلَيْهِ فَقَالَ {وَيَسْأَلُونَكَ عَنِ الرُّوحِ قُلِ الرُّوحُ مِنْ أَمْرِ رَبِّي وَمَا أُوتُوا مِنَ الْعِلْمِ إِلاَّ قَلِيلاً}. قَالَ الأَعْمَشُ هَكَذَا فِي قِرِاءَتِنَا.
Абдуллаҳ (ибн Масъуд) айтди: Мен Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) билан Мадинадаги бир экинзорда юрар эдим — у ўзи билан бирга хурмо шохига таяниб турар эди. Биз яҳудийлардан бир тўда янидан ўтдик. Улардан баъзилари бошқасига: "Ундан руҳ ҳақида сўранглар" деди, баъзилари: "Ундан сўраманглар — у бу ҳақда сиз ёқтирмайдиган бирор нарса келтирмасин" деди. Баъзилари: "Биз албатта ундан сўраймиз" деди. Улардан бир киши унга туриб: "Эй Абул Қосим, руҳ нима?" деди. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ундан (жавобни) жим қолди (сукут қилди), мен у ваҳий қабул қилаётганини билдим ва: «Сендан руҳ ҳақида сўрайдилар; айт: руҳ — Роббимнинг ишидир; сизларга илмдан фақат оз (нарса) берилган» (оятни) ўқиди. Аъмаш: "Бизнинг қироатимизда шундай" деди.