Haj kitobi

Sahihi Muslim · 597 hadis · 15/30-sahifa

كتاب الحج

2956-hadis

وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَمْرٌو النَّاقِدُ، جَمِيعًا عَنِ ابْنِ عُيَيْنَةَ، - قَالَ عَمْرٌو حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، - عَنْ عَمْرٍو، سَمِعَ مُحَمَّدَ بْنَ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ، يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ، جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ قَالَ أَضْلَلْتُ بَعِيرًا لِي فَذَهَبْتُ أَطْلُبُهُ يَوْمَ عَرَفَةَ فَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَاقِفًا مَعَ النَّاسِ بِعَرَفَةَ فَقُلْتُ وَاللَّهِ إِنَّ هَذَا لَمِنَ الْحُمْسِ فَمَا شَأْنُهُ هَا هُنَا وَكَانَتْ قُرَيْشٌ تُعَدُّ مِنَ الْحُمْسِ ‏.‏

Jubayr ibn Mut'im aytdi: Mening bir tuyam yo'qoldi; bas men uni Arafa kuni qidirgani bordim. Bas men Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam)ni odamlar bilan Arafada (vuqufda) turgan holda ko'rdim. Men: «Allahga qasam, albatta bu — Humsdan-ku; uning bu yerda(gi) ishi nima?» dedim — Quraysh Humsdan sanalar edi.

2957-hadis

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ، بَشَّارٍ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ، عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي مُوسَى، قَالَ قَدِمْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ مُنِيخٌ بِالْبَطْحَاءِ فَقَالَ لِي ‏"‏ أَحَجَجْتَ ‏"‏ ‏.‏ فَقُلْتُ نَعَمْ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ بِمَ أَهْلَلْتَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ قُلْتُ لَبَّيْكَ بِإِهْلاَلٍ كَإِهْلاَلِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَقَدْ أَحْسَنْتَ طُفْ بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ وَأَحِلَّ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَطُفْتُ بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ ثُمَّ أَتَيْتُ امْرَأَةً مِنْ بَنِي قَيْسٍ فَفَلَتْ رَأْسِي ثُمَّ أَهْلَلْتُ بِالْحَجِّ ‏.‏ قَالَ فَكُنْتُ أُفْتِي بِهِ النَّاسَ حَتَّى كَانَ فِي خِلاَفَةِ عُمَرَ - رضى الله عنه - فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ يَا أَبَا مُوسَى - أَوْ يَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ قَيْسٍ - رُوَيْدَكَ بَعْضَ فُتْيَاكَ فَإِنَّكَ لاَ تَدْرِي مَا أَحْدَثَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ فِي النُّسُكِ بَعْدَكَ ‏.‏ فَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ مَنْ كُنَّا أَفْتَيْنَاهُ فُتْيَا فَلْيَتَّئِدْ فَإِنَّ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ قَادِمٌ عَلَيْكُمْ فَبِهِ فَائْتَمُّوا ‏.‏ قَالَ فَقَدِمَ عُمَرُ - رضى الله عنه - فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ إِنْ نَأْخُذْ بِكِتَابِ اللَّهِ فَإِنَّ كِتَابَ اللَّهِ يَأْمُرُ بِالتَّمَامِ وَإِنْ نَأْخُذْ بِسُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَمْ يَحِلَّ حَتَّى بَلَغَ الْهَدْىُ مَحِلَّهُ ‏.‏

Abu Muso aytdi: Men Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam)ga keldim — u Bathoda (tuyasini) cho'ktirib turgan edi. Bas u menga: «Haj qildingmi?» dedi. Men: «Ha» dedim. U: «Nima bilan ehlol qilding?» dedi. Men: «Labbayk — Nabiy (sollallahu alayhi vasallam)ning ehloli kabi ehlol bilan» dedim. U: «Yaxshi qilding; Baytni, Safo va Marvani tavof qil va (ehromdan) chiq» dedi. Bas men Baytni, Safo va Marvani tavof qildim, keyin Banu Qaysdan bir ayolning oldiga keldim, u boshimdan bitlar(ni tutdi) (tozaladi), keyin men haj bilan ehlol qildim. (Abu Muso:) Bas men buni odamlarga fatvo (qilib) aytar edim, to Umar (roziyallahu anhu)ning xalifaligida bo'lganida, bir kishi unga: «Ey Abu Muso — yoki: ey Abdulloh ibn Qays — fatvolaringning ba'zisida ohista bo'l (shoshilma); chunki sen mo'minlar amiri ibodat (manosik) borasida sendan keyin nima paydo qilganini bilmaysan» dedi. Bas u: «Ey odamlar, biz kimga bir fatvo bergan bo'lsak, ohista bo'lsin; chunki mo'minlar amiri sizlarga kelmoqda; bas unga iqtido qilinglar» dedi. (Abu Muso:) Bas Umar (roziyallahu anhu) keldi va men buni unga aytdim. U: «Agar Allahning Kitobini olsak, albatta Allahning Kitobi (haj va umrani) to'liq (ado) etishga buyuradi; agar Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam)ning sunnatini olsak, albatta Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) — hadya o'z joyiga (so'yilishga) yetguncha — (ehromdan) chiqmadi» dedi.

2958-hadis

وَحَدَّثَنَاهُ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، فِي هَذَا الإِسْنَادِ نَحْوَهُ ‏.‏

(Bu hadis) Shu'ba(dan) shu isnodda — unga o'xshash (rivoyat qilindi).

2959-hadis

وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، - يَعْنِي ابْنَ مَهْدِيٍّ - حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ قَيْسٍ، عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي مُوسَى، - رضى الله عنه - قَالَ قَدِمْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ مُنِيخٌ بِالْبَطْحَاءِ فَقَالَ ‏"‏ بِمَ أَهْلَلْتَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ قُلْتُ أَهْلَلْتُ بِإِهْلاَلِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ هَلْ سُقْتَ مِنْ هَدْىٍ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ لاَ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَطُفْ بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ ثُمَّ حِلَّ ‏"‏ ‏.‏ فَطُفْتُ بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ ثُمَّ أَتَيْتُ امْرَأَةً مِنْ قَوْمِي فَمَشَطَتْنِي وَغَسَلَتْ رَأْسِي فَكُنْتُ أُفْتِي النَّاسَ بِذَلِكَ فِي إِمَارَةِ أَبِي بَكْرٍ وَإِمَارَةِ عُمَرَ فَإِنِّي لَقَائِمٌ بِالْمَوْسِمِ إِذْ جَاءَنِي رَجُلٌ فَقَالَ إِنَّكَ لاَ تَدْرِي مَا أَحْدَثَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ فِي شَأْنِ النُّسُكِ ‏.‏ فَقُلْتُ أَيُّهَا النَّاسُ مَنْ كُنَّا أَفْتَيْنَاهُ بِشَىْءٍ فَلْيَتَّئِدْ فَهَذَا أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ قَادِمٌ عَلَيْكُمْ فَبِهِ فَائْتَمُّوا فَلَمَّا قَدِمَ قُلْتُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ مَا هَذَا الَّذِي أَحْدَثْتَ فِي شَأْنِ النُّسُكِ قَالَ إِنْ نَأْخُذْ بِكِتَابِ اللَّهِ فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ قَالَ ‏{‏ وَأَتِمُّوا الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ لِلَّهِ‏}‏ وَإِنْ نَأْخُذْ بِسُنَّةِ نَبِيِّنَا عَلَيْهِ الصَّلاَةُ وَالسَّلاَمُ فَإِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم لَمْ يَحِلَّ حَتَّى نَحَرَ الْهَدْىَ ‏.‏

Abu Muso (roziyallahu anhu) aytdi: Men Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam)ga keldim — u Bathoda (tuyasini) cho'ktirib turgan edi. U: «Nima bilan ehlol qilding?» dedi. Men: «Nabiy (sollallahu alayhi vasallam)ning ehloli bilan ehlol qildim» dedim. U: «Biror hadya haydadingmi?» dedi. Men: «Yo'q» dedim. U: «Unday bo'lsa, Baytni, Safo va Marvani tavof qil, keyin (ehromdan) chiq» dedi. Bas men Baytni, Safo va Marvani tavof qildim, keyin qavmimdan bir ayolning oldiga keldim, u meni taradi va boshimni yuvdi. Bas men buni — Abu Bakrning amirligida va Umarning amirligida — odamlarga fatvo (qilib) aytar edim. Men mavsumda (hajda) turgan paytimda, nogahon menga bir kishi keldi va: «Sen mo'minlar amiri ibodat borasida nima paydo qilganini bilmaysan» dedi. Bas men: «Ey odamlar, biz kimga bir narsa fatvo bergan bo'lsak, ohista bo'lsin; chunki mana mo'minlar amiri sizlarga kelmoqda; bas unga iqtido qilinglar» dedim. U (Umar) kelganida, men: «Ey mo'minlar amiri, ibodat borasida paydo qilgan bu narsa nima?» dedim. U: «Agar Allahning Kitobini olsak, albatta Allah azza va jalla {Haj va umrani Allah uchun to'ldiringlar} dedi; agar Nabiyimiz (alayhissalovotu vassalom)ning sunnatini olsak, albatta Nabiy (sollallahu alayhi vasallam) — hadyani so'yguncha — (ehromdan) chiqmadi» dedi.

2960-hadis

وَحَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، قَالاَ أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ، أَخْبَرَنَا أَبُو عُمَيْسٍ، عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ، عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي مُوسَى، - رضى الله عنه - قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعَثَنِي إِلَى الْيَمَنِ قَالَ فَوَافَقْتُهُ فِي الْعَامِ الَّذِي حَجَّ فِيهِ فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ يَا أَبَا مُوسَى كَيْفَ قُلْتَ حِينَ أَحْرَمْتَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ قُلْتُ لَبَّيْكَ إِهْلاَلاً كَإِهْلاَلِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ هَلْ سُقْتَ هَدْيًا ‏"‏ ‏.‏ فَقُلْتُ لاَ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَانْطَلِقْ فَطُفْ بِالْبَيْتِ وَبَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ ‏.‏ ثُمَّ أَحِلَّ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ سَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِ حَدِيثِ شُعْبَةَ وَسُفْيَانَ ‏.‏

Abu Muso (roziyallahu anhu) aytdi: Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) meni Yamanga jo'natgan edi. (Abu Muso:) Bas men unga u haj qilgan yili ro'para keldim. Bas Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) menga: «Ey Abu Muso, ehrom bog'laganingda nima deding?» dedi. Men: «Labbayk — Nabiy (sollallahu alayhi vasallam)ning ehloli kabi ehlol bilan» dedim. U: «Biror hadya haydadingmi?» dedi. Men: «Yo'q» dedim. U: «Unday bo'lsa, bor, Baytni va Safo hamda Marva orasini tavof qil, keyin (ehromdan) chiq» dedi — keyin (roviy) hadisni Shu'ba va Sufyonning hadisi misli(da) keltirdi.

2961-hadis

وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ، بَشَّارٍ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنْ عُمَارَةَ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ أَبِي مُوسَى، عَنْ أَبِي مُوسَى، أَنَّهُ كَانَ يُفْتِي بِالْمُتْعَةِ فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ رُوَيْدَكَ بِبَعْضِ فُتْيَاكَ فَإِنَّكَ لاَ تَدْرِي مَا أَحْدَثَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ فِي النُّسُكِ بَعْدُ حَتَّى لَقِيَهُ بَعْدُ فَسَأَلَهُ فَقَالَ عُمَرُ قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَدْ فَعَلَهُ وَأَصْحَابُهُ وَلَكِنْ كَرِهْتُ أَنْ يَظَلُّوا مُعْرِسِينَ بِهِنَّ فِي الأَرَاكِ ثُمَّ يَرُوحُونَ فِي الْحَجِّ تَقْطُرُ رُءُوسُهُمْ ‏.‏

Abu Muso (rivoyat qildi)ki: U mut'aga (tamattu'ga) fatvo berar edi. Bas unga bir kishi: «Fatvolaringning ba'zisida ohista bo'l; chunki sen mo'minlar amiri ibodat borasida keyin nima paydo qilganini bilmaysan» dedi, to keyin uni (Umarni) uchratguncha; bas undan so'radi. Umar: «Men bilamanki, Nabiy (sollallahu alayhi vasallam) ham, ashoblari ham buni qilgan; ammo men ularning Arokda (daraxtlar tagida) ayollari bilan jinsiy aloqada bo'lib, keyin — boshlaridan (suv/atir) tomib turgan holda — hajga borishlarini yoqtirmadim» dedi.

2962-hadis

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ، بَشَّارٍ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَتَادَةَ، قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ شَقِيقٍ كَانَ عُثْمَانُ يَنْهَى عَنِ الْمُتْعَةِ، وَكَانَ، عَلِيٌّ يَأْمُرُ بِهَا فَقَالَ عُثْمَانُ لِعَلِيٍّ كَلِمَةً ثُمَّ قَالَ عَلِيٌّ لَقَدْ عَلِمْتَ أَنَّا قَدْ تَمَتَّعْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ أَجَلْ وَلَكِنَّا كُنَّا خَائِفِينَ ‏.‏

Abdulloh ibn Shaqiq aytdi: Usmon mut'adan qaytarar, Ali esa unga buyurar edi. Bas Usmon Aliga bir so'z aytdi; keyin Ali: «Sen bilasanki, biz Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) bilan tamattu' qildik» dedi. U: «Ha, ammo biz qo'rquvda edik» dedi.

2963-hadis

وَحَدَّثَنِيهِ يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ الْحَارِثِيُّ، حَدَّثَنَا خَالِدٌ، - يَعْنِي ابْنَ الْحَارِثِ - أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ، بِهَذَا الإِسْنَادِ مِثْلَهُ ‏.‏

(Bu hadis) Shu'ba(dan) shu isnodda — uning misli(da rivoyat qilindi).

2964-hadis

وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، قَالَ اجْتَمَعَ عَلِيٌّ وَعُثْمَانُ - رضى الله عنهما - بِعُسْفَانَ فَكَانَ عُثْمَانُ يَنْهَى عَنِ الْمُتْعَةِ أَوِ الْعُمْرَةِ فَقَالَ عَلِيٌّ مَا تُرِيدُ إِلَى أَمْرٍ فَعَلَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تَنْهَى عَنْهُ فَقَالَ عُثْمَانُ دَعْنَا مِنْكَ ‏.‏ فَقَالَ إِنِّي لاَ أَسْتَطِيعُ أَنْ أَدَعَكَ فَلَمَّا أَنْ رَأَى عَلِيٌّ ذَلِكَ أَهَلَّ بِهِمَا جَمِيعًا ‏.‏

Sa'id ibn al-Musayyib aytdi: Ali va Usmon (roziyallahu anhumo) Usfonda uchrashdi. Usmon mut'adan — yoki umradan — qaytarar edi. Bas Ali: «Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) qilgan ishni nega istaysan (uni) — undan qaytaryapsan?» dedi. Usmon: «Bizni o'z holimizga qo'y» dedi. Bas u: «Men seni (o'z holingga) qo'ya olmayman» dedi. Ali buni ko'rganida, ikkovi (haj va umra) bilan birga ehlol qildi.

2965-hadis

وَحَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالُوا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي ذَرٍّ، - رضى الله عنه - قَالَ كَانَتِ الْمُتْعَةُ فِي الْحَجِّ لأَصْحَابِ مُحَمَّدٍ صلى الله عليه وسلم خَاصَّةً ‏.‏

Abu Zarr (roziyallahu anhu) aytdi: Hajda mut'a (tamattu') — Muhammad (sollallahu alayhi vasallam)ning ashoblariga xosdir.

2966-hadis

وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ عَيَّاشٍ الْعَامِرِيِّ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي ذَرٍّ، - رضى الله عنه - قَالَ كَانَتْ لَنَا رُخْصَةً ‏.‏ يَعْنِي الْمُتْعَةَ فِي الْحَجِّ ‏.‏

Abu Zarr (roziyallahu anhu) aytdi: U (mut'a) bizga bir ruxsat edi — ya'ni hajda mut'a.

2967-hadis

وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ فُضَيْلٍ، عَنْ زُبَيْدٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ قَالَ أَبُو ذَرٍّ رضى الله عنه لاَ تَصْلُحُ الْمُتْعَتَانِ إِلاَّ لَنَا خَاصَّةً ‏.‏ يَعْنِي مُتْعَةَ النِّسَاءِ وَمُتْعَةَ الْحَجِّ ‏.‏

Abu Zarr (roziyallahu anhu) aytdi: Ikki mut'a faqat bizga(gina) xos bo'lib, to'g'ri (joiz) edi — ya'ni ayollar mut'asi va haj mut'asi.

2968-hadis

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ بَيَانٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي الشَّعْثَاءِ، قَالَ أَتَيْتُ إِبْرَاهِيمَ النَّخَعِيَّ وَإِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيَّ فَقُلْتُ إِنِّي أَهُمُّ أَنْ أَجْمَعَ الْعُمْرَةَ وَالْحَجَّ الْعَامَ ‏.‏ فَقَالَ إِبْرَاهِيمُ النَّخَعِيُّ لَكِنْ أَبُوكَ لَمْ يَكُنْ لِيَهُمَّ بِذَلِكَ ‏.‏ قَالَ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ بَيَانٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ مَرَّ بِأَبِي ذَرٍّ - رضى الله عنه - بِالرَّبَذَةِ فَذَكَرَ لَهُ ذَلِكَ فَقَالَ إِنَّمَا كَانَتْ لَنَا خَاصَّةً دُونَكُمْ ‏.‏

Abdurrahmon ibn Abush-Sha'so aytdi: Men Ibrohim an-Naxa'iy va Ibrohim at-Taymiyning huzuriga keldim va: «Men bu yili umra va hajni jamlamoqchiman» dedim. Bas Ibrohim an-Naxa'iy: «Ammo otang buni qilishni ko'ngliga keltirmas edi» dedi. Qutayba: Jarir, Bayon(dan), Ibrohim at-Taymiydan, otasidan (rivoyat qildi)ki: U Abu Zarr (roziyallahu anhu)ning oldidan Rabazada o'tdi va buni unga zikr qildi. Bas u: «U (mut'a) faqat bizga(gina) xos edi, sizlarga emas» dedi.

2969-hadis

وَحَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ، وَابْنُ أَبِي عُمَرَ، جَمِيعًا عَنِ الْفَزَارِيِّ، - قَالَ سَعِيدٌ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُعَاوِيَةَ، - أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ التَّيْمِيُّ، عَنْ غُنَيْمِ بْنِ قَيْسٍ، قَالَ سَأَلْتُ سَعْدَ بْنَ أَبِي وَقَّاصٍ - رضى الله عنه - عَنِ الْمُتْعَةِ، فَقَالَ فَعَلْنَاهَا وَهَذَا يَوْمَئِذٍ كَافِرٌ بِالْعُرُشِ ‏.‏ يَعْنِي بُيُوتَ مَكَّةَ ‏.‏

G'unaym ibn Qays aytdi: Men Sa'd ibn Abu Vaqqos (roziyallahu anhu)dan mut'a haqida so'radim. U: «Biz uni qildik — bu (Muoviya) o'sha kun(lar)da Urush — ya'ni Makka uylari (yonida) — kofir edi» dedi.

2970-hadis

وَحَدَّثَنَاهُ أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ، بِهَذَا الإِسْنَادِ وَقَالَ فِي رِوَايَتِهِ يَعْنِي مُعَاوِيَةَ ‏.‏

(Bu hadis) Sulaymon at-Taymiy(dan) shu isnodda (rivoyat qilindi); u o'z rivoyatida: «ya'ni Muoviyani (nazarda tutdi)» dedi.

2971-hadis

وَحَدَّثَنِي عَمْرٌو النَّاقِدُ، حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ الزُّبَيْرِيُّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، ح وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ، بْنُ أَبِي خَلَفٍ حَدَّثَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، جَمِيعًا عَنْ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ، بِهَذَا الإِسْنَادِ ‏.‏ مِثْلَ حَدِيثِهِمَا وَفِي حَدِيثِ سُفْيَانَ الْمُتْعَةُ فِي الْحَجِّ ‏.‏

(Bu hadis) ikkovidan Sulaymon at-Taymiy(dan) shu isnodda — ularning hadisi misli(da rivoyat qilindi). Sufyonning hadisida: «Hajda mut'a» (deyilgan).

2972-hadis

وَحَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا الْجُرَيْرِيُّ، عَنْ أَبِي، الْعَلاَءِ عَنْ مُطَرِّفٍ، قَالَ قَالَ لِي عِمْرَانُ بْنُ حُصَيْنٍ إِنِّي لأُحَدِّثُكَ بِالْحَدِيثِ الْيَوْمَ يَنْفَعُكَ اللَّهُ بِهِ بَعْدَ الْيَوْمِ وَاعْلَمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَدْ أَعْمَرَ طَائِفَةً مِنْ أَهْلِهِ فِي الْعَشْرِ فَلَمْ تَنْزِلْ آيَةٌ تَنْسَخُ ذَلِكَ وَلَمْ يَنْهَ عَنْهُ حَتَّى مَضَى لِوَجْهِهِ ارْتَأَى كُلُّ امْرِئٍ بَعْدُ مَا شَاءَ أَنْ يَرْتَئِيَ ‏.‏

Mutarrif aytdi: Imron ibn Husayn menga: «Men senga bugun bir hadis aytaman — Allah seni u bilan bugundan keyin foydalantirsin: bilki, Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) o'z ahlining bir guruhini (zulhijjaning) o'nligida umra qildirdi; bas buni nasx qiluvchi (bekor qiluvchi) bir oyat nozil bo'lmadi va u (Nabiy) undan qaytarmadi ham, to u o'z yo'liga (vafotga) o'tguncha. Shundan keyin har bir kishi xohlaganini o'ylab (gapirib) oldi» dedi.

2973-hadis

وَحَدَّثَنَاهُ إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، وَمُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، كِلاَهُمَا عَنْ وَكِيعٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الْجُرَيْرِيِّ، فِي هَذَا الإِسْنَادِ وَقَالَ ابْنُ حَاتِمٍ فِي رِوَايَتِهِ ارْتَأَى رَجُلٌ بِرَأْيِهِ مَا شَاءَ ‏.‏ يَعْنِي عُمَرَ ‏.‏

Va bizga buni Ishoq ibn Ibrohim va Muhammad ibn Hotim ikkalasi Vaki'dan rivoyat qildi, bizga Sufyon al-Jurayriydan shu isnodda rivoyat qildi. Ibn Hotim o'z rivoyatida: «Bir kishi o'z fikri bilan xohlaganicha fikr yuritdi», ya'ni Umarni (nazarda tutib), dedi.

2974-hadis

وَحَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ هِلاَلٍ، عَنْ مُطَرِّفٍ، قَالَ قَالَ لِي عِمْرَانُ بْنُ حُصَيْنٍ أُحَدِّثُكَ حَدِيثًا عَسَى اللَّهُ أَنْ يَنْفَعَكَ بِهِ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم جَمَعَ بَيْنَ حَجَّةٍ وَعُمْرَةٍ ثُمَّ لَمْ يَنْهَ عَنْهُ حَتَّى مَاتَ وَلَمْ يَنْزِلْ فِيهِ قُرْآنٌ يُحَرِّمُهُ وَقَدْ كَانَ يُسَلَّمُ عَلَىَّ حَتَّى اكْتَوَيْتُ فَتُرِكْتُ ثُمَّ تَرَكْتُ الْكَىَّ فَعَادَ ‏.‏

Va menga Ubaydulloh ibn Muoz rivoyat qildi, bizga otam rivoyat qildi, bizga Shu'ba Humayd ibn Hiloldan, u Mutarrifdan rivoyat qildi, u dedi: Imron ibn Husayn menga: «Senga bir hadis aytaman, shoyad Allah uni senga foydali qilsa: Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) haj bilan umrani (bir ehromda) jamladi (qiron qildi), so'ng vafotigacha undan qaytarmadi va u haqda uni harom qiladigan Qur'an (oyati) nozil bo'lmadi. (Avval) menga (farishtalar) salom berib turardi, hatto men kuydirib (dog'lab) davolanganimda (salomdan) mahrum bo'ldim. So'ng dog'lashni tark etdim, u (salom) qaytdi» dedi.

2975-hadis

حَدَّثَنَاهُ مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ، بَشَّارٍ قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ هِلاَلٍ، قَالَ سَمِعْتُ مُطَرِّفًا، قَالَ قَالَ لِي عِمْرَانُ بْنُ حُصَيْنٍ ‏.‏ بِمِثْلِ حَدِيثِ مُعَاذٍ ‏.‏

Bizga buni Muhammad ibn al-Musanno va Ibn Bashshor rivoyat qilib, ikkalasi: bizga Muhammad ibn Ja'far rivoyat qildi, bizga Shu'ba Humayd ibn Hiloldan rivoyat qildi, dedilar; u dedi: Men Mutarrifni eshitdim, u dedi: Imron ibn Husayn menga (aytdi) — Muozning hadisi kabi.