حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ الْقَوَارِيرِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى أَبُو هَمَّامٍ، حَدَّثَنَا سَعِيدٌ الْجُرَيْرِيُّ، عَنْ أَبِي نَضْرَةَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَخْطُبُ بِالْمَدِينَةِ قَالَ " يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى يُعَرِّضُ بِالْخَمْرِ وَلَعَلَّ اللَّهَ سَيُنْزِلُ فِيهَا أَمْرًا فَمَنْ كَانَ عِنْدَهُ مِنْهَا شَىْءٌ فَلْيَبِعْهُ وَلْيَنْتَفِعْ بِهِ " . قَالَ فَمَا لَبِثْنَا إِلاَّ يَسِيرًا حَتَّى قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى حَرَّمَ الْخَمْرَ فَمَنْ أَدْرَكَتْهُ هَذِهِ الآيَةُ وَعِنْدَهُ مِنْهَا شَىْءٌ فَلاَ يَشْرَبْ وَلاَ يَبِعْ " . قَالَ فَاسْتَقْبَلَ النَّاسُ بِمَا كَانَ عِنْدَهُ مِنْهَا فِي طَرِيقِ الْمَدِينَةِ فَسَفَكُوهَا .
Бизга Убайдуллаҳ ибн Умар ал-Қаворирий ривоят қилди, бизга Абдуллаъло ибн Абдилаъло Абу Ҳаммом ривоят қилди, бизга Саид ал-Журайрий Абу Назрадан, у Абу Саид ал-Худрийдан ривоят қилди. У деди: Мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг Мадинада хутба қилаётганини эшитдим, У деди: «Эй одамлар, албатта Аллаҳ таоло хамр (маст қилувчи ичимлик) ҳақида ишора қилмоқда ва эҳтимол Аллаҳ у ҳақида бир амрни нозил қилар. Кимнинг ҳузурида ундан бирор нарса бўлса, сотиб қўйсин ва ундан фойдалансин». У деди: Кўп ўтмасдан Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам деди: «Албатта Аллаҳ таоло хамрни ҳаром қилди. Кимга ушбу оят етиб келсаю, унинг ҳузурида ундан бирор нарса бўлса, ичмасин ҳам, сотмасин ҳам». У деди: Шунда одамлар ҳузурларида бўлган нарсалар билан Мадина йўлига чиқдилар ва уларни тўкиб ташладилар.
حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ مَيْسَرَةَ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، بْنِ وَعْلَةَ - رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ مِصْرَ - أَنَّهُ جَاءَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ ح . وَحَدَّثَنَا أَبُو الطَّاهِرِ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ، وَغَيْرُهُ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ وَعْلَةَ السَّبَإِيِّ، - مِنْ أَهْلِ مِصْرَ - أَنَّهُ سَأَلَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ عَمَّا يُعْصَرُ مِنْ الْعِنَبِ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ إِنَّ رَجُلًا أَهْدَى لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَاوِيَةَ خَمْرٍ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَلْ عَلِمْتَ أَنَّ اللَّهَ قَدْ حَرَّمَهَا قَالَ لَا فَسَارَّ إِنْسَانًا فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَ سَارَرْتَهُ فَقَالَ أَمَرْتُهُ بِبَيْعِهَا فَقَالَ إِنَّ الَّذِي حَرَّمَ شُرْبَهَا حَرَّمَ بَيْعَهَا قَالَ فَفَتَحَ الْمَزَادَةَ حَتَّى ذَهَبَ مَا فِيهَا
Бизга Сувайд ибн Саид ривоят қилди, бизга Ҳафс ибн Майсара Зайд ибн Асламдан, у Абдурраҳмон ибн Ваъладан — Миср аҳлидан бўлган бир кишидан — ривоят қилдики, у Абдуллаҳ ибн Аббоснинг олдига келди. (ҳ) Бизга Абу Тоҳир ҳам ривоят қилди — лафз уники — бизга ибн Ваҳб хабар берди, менга Молик ибн Анас ва бошқалар Зайд ибн Асламдан, у Абдурраҳмон ибн Ваъла ас-Сабаийдан — Миср аҳлидан — хабар бердики, у Абдуллаҳ ибн Аббосдан узумдан сиқиб олинадиган нарса ҳақида сўради. Ибн Аббос деди: Бир киши Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламга бир мешча хамр ҳадя қилди. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам унга: «Аллаҳ уни ҳаром қилганини биласанми?» деди. У: «Йўқ» деди. Сўнг бир одам билан пичирлашди. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам унга: «Унга нима деб пичирладинг?» деди. У: «Мен унга уни сотишни буюрдим» деди. Шунда У: «Албатта уни ичишни ҳаром қилган Зот уни сотишни ҳам ҳаром қилди» деди. У деди: Шунда у мешни очиб, ичидаги нарсани тўкиб ташлади.
حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي سُلَيْمَانُ بْنُ بِلاَلٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ، سَعِيدٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ وَعْلَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِثْلَهُ .
Менга Абу Тоҳир ривоят қилди, бизга ибн Ваҳб хабар берди, менга Сулаймон ибн Билол Яҳё ибн Саиддан, у Абдурраҳмон ибн Ваъладан, у Абдуллаҳ ибн Аббосдан, у Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламдан шунинг мислини хабар берди.
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا وَقَالَ، إِسْحَاقُ أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ أَبِي الضُّحَى، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ لَمَّا نَزَلَتِ الآيَاتُ مِنْ آخِرِ سُورَةِ الْبَقَرَةِ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَاقْتَرَأَهُنَّ عَلَى النَّاسِ ثُمَّ نَهَى عَنِ التِّجَارَةِ فِي الْخَمْرِ .
Бизга Зуҳайр ибн Ҳарб ва Ишоқ ибн Иброҳим ривоят қилдилар. Зуҳайр: «Бизга ривоят қилди» деди, Ишоқ эса: «Бизга хабар берди» деди, Жарир Мансурдан, у Абуз-Зуҳодан, у Масруқдан, у Оишадан ривоят қилди. У деди: Бақара сурасининг охиридаги оятлар нозил бўлганида, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам чиқиб, уларни одамларга ўқиб берди, сўнг хамр савдосини тақиқлади.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَأَبُو كُرَيْبٍ وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ - وَاللَّفْظُ لأَبِي كُرَيْبٍ - قَالَ إِسْحَاقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الآخَرَانِ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ مُسْلِمٍ، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ لَمَّا أُنْزِلَتِ الآيَاتُ مِنْ آخِرِ سُورَةِ الْبَقَرَةِ فِي الرِّبَا - قَالَتْ - خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى الْمَسْجِدِ فَحَرَّمَ التِّجَارَةَ فِي الْخَمْرِ .
Бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба, Абу Курайб ва Ишоқ ибн Иброҳим ривоят қилдилар — лафз Абу Курайбники — Ишоқ: «Бизга хабар берди» деди, қолган иккаласи: «Бизга ривоят қилди» дедилар, Абу Муовия Аъмашдан, у Муслимдан, у Масруқдан, у Оишадан ривоят қилди. У деди: Бақара сурасининг охиридаги рибо ҳақидаги оятлар нозил қилинганида — у деди — Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам масжидга чиқиб, хамр савдосини ҳаром қилди.