Мусулмоннинг қони қайси ҳолатда ҳалол бўлиши

Qasam, qisas va diyat kitobi · 4 ҳадис

باب مَا يُبَاحُ بِهِ دَمُ الْمُسْلِمِ ‏‏

4375-ҳадисXalqaro 1676

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ، وَأَبُو مُعَاوِيَةَ وَوَكِيعٌ عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُرَّةَ، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ لاَ يَحِلُّ دَمُ امْرِئٍ مُسْلِمٍ يَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلاَّ بِإِحْدَى ثَلاَثٍ الثَّيِّبُ الزَّانِ وَالنَّفْسُ بِالنَّفْسِ وَالتَّارِكُ لِدِينِهِ الْمُفَارِقُ لِلْجَمَاعَةِ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба ривоят қилди, бизга Ҳафс ибн Ғиёс, Абу Муовия ва Вакиъ ал-Аъмашдан, у Абдуллаҳ ибн Муррадан, у Масруқдан, у Абдуллаҳдан ривоят қилди. У деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Ла илаҳа иллаллаҳ ва мен Аллаҳнинг Расули эканлигимга гувоҳлик берадиган мусулмон кишининг қони фақат уч ҳолатдан бири билангина ҳалол бўлади: зино қилган турмуш кўрган киши, жонга жон, ҳамда дийнини тарк этиб, жамоатдан ажралиб чиққан киши», деди.

4376-ҳадисXalqaro 1676

حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبِي ح، وَحَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، ح وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، وَعَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ، قَالاَ أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، كُلُّهُمْ عَنِ الأَعْمَشِ، بِهَذَا الإِسْنَادِ مِثْلَهُ ‏.‏

Бизга Ибн Нумайр ривоят қилди, бизга отам ривоят қилди (ҳ), ва бизга Ибн Абу Умар ривоят қилди, бизга Суфён ривоят қилди, (ҳ) ва бизга Исъҳоқ ибн Иброҳим ва Али ибн Хашрам ривоят қилиб, улар: бизга Исо ибн Юнус хабар берди, дедилар — барчаси ал-Аъмашдан ушбу иснод билан худди шундай ривоят қилдилар.

4377-ҳадисXalqaro 1676

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، - وَاللَّفْظُ لأَحْمَدَ - قَالاَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ سُفْيَانَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُرَّةَ، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ قَامَ فِينَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏ "‏ وَالَّذِي لاَ إِلَهَ غَيْرُهُ لاَ يَحِلُّ دَمُ رَجُلٍ مُسْلِمٍ يَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلاَّ ثَلاَثَةُ نَفَرٍ التَّارِكُ الإِسْلاَمَ الْمُفَارِقُ لِلْجَمَاعَةِ أَوِ الْجَمَاعَةَ - شَكَّ فِيهِ أَحْمَدُ - وَالثَّيِّبُ الزَّانِي وَالنَّفْسُ بِالنَّفْسِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ الأَعْمَشُ فَحَدَّثْتُ بِهِ، إِبْرَاهِيمَ فَحَدَّثَنِي عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، بِمِثْلِهِ ‏.‏

Бизга Аҳмад ибн Ҳанбал ва Муҳаммад ибн ал-Мусанно — лафз Аҳмадники — ривоят қилиб, улар: бизга Абдурраҳмон ибн Маҳдий Суфёндан, у ал-Аъмашдан, у Абдуллаҳ ибн Муррадан, у Масруқдан, у Абдуллаҳдан ривоят қилди, дедилар. У деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам орамизда туриб: «Ўзидан ўзга илоҳ йўқ Зотга қасамки, ла илаҳа иллаллаҳ ва мен Аллаҳнинг Расули эканлигимга гувоҳлик берадиган мусулмон кишининг қони фақат уч тоифадан бошқасига ҳалол эмас: Исломни тарк этиб жамоатдан ажралган — ёки жамоатни (тарк этган), буни Аҳмад шубҳа билан айтди — зино қилган турмуш кўрган киши, ҳамда жонга жон», деди. Ал-Аъмаш деди: Мен буни Иброҳимга айтиб бердим, у эса менга ал-Асваддан, у Оишадан худди шундай ривоят қилди.

4378-ҳадисXalqaro 1676

وَحَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ، وَالْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ، قَالاَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى، عَنْ شَيْبَانَ، عَنِ الأَعْمَشِ، بِالإِسْنَادَيْنِ جَمِيعًا ‏.‏ نَحْوَ حَدِيثِ سُفْيَانَ وَلَمْ يَذْكُرَا فِي الْحَدِيثِ قَوْلَهُ ‏ "‏ وَالَّذِي لاَ إِلَهَ غَيْرُهُ ‏"‏ ‏.‏

Ва менга Ҳажжож ибн аш-Шўир ва ал-Қосим ибн Закариё ривоят қилиб, улар: бизга Убайдуллаҳ ибн Мусо Шайбондан, у ал-Аъмашдан иккала иснод билан биргаликда — Суфённинг ҳадисига ўхшаш — ривоят қилди, дедилар. Аммо улар ҳадисда унинг «Ўзидан ўзга илоҳ йўқ Зотга қасамки» деган сўзини зикр қилмадилар.