Ижтиҳод қилиб тўғри ёки хато қилган ҳокимнинг ажри

Qazo kitobi · 3 ҳадис

باب بَيَانِ أَجْرِ الْحَاكِمِ إِذَا اجْتَهَدَ فَأَصَابَ أَوْ أَخْطَأَ ‏‏

4487-ҳадисXalqaro 1716

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ، اللَّهِ بْنِ أُسَامَةَ بْنِ الْهَادِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ أَبِي قَيْسٍ، مَوْلَى عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ، أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ إِذَا حَكَمَ الْحَاكِمُ فَاجْتَهَدَ ثُمَّ أَصَابَ فَلَهُ أَجْرَانِ ‏.‏ وَإِذَا حَكَمَ فَاجْتَهَدَ ثُمَّ أَخْطَأَ فَلَهُ أَجْرٌ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Яҳё ибн Яҳё ат-Тамимий ривоят қилди, бизга Абдулазиз ибн Муҳаммад хабар берди, у Язид ибн Абдуллаҳ ибн Усома ибн ал-Ҳоддан, у Муҳаммад ибн Иброҳимдан, у Буср ибн Саиддан, у Амр ибн Аоснинг озод қилган қули Абу Қайсдан, у Амр ибн ал-Аосдан ривоят қилди: У Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг шундай деганларини эшитди: «Ҳоким ҳукм қилганда ижтиҳод қилиб, сўнг тўғри топса, унга икки ажр бор. Ва у ҳукм қилганда ижтиҳод қилиб, сўнг хато қилса, унга бир ажр бор».

4488-ҳадисXalqaro 1716

وَحَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، وَمُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ، كِلاَهُمَا عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ، مُحَمَّدٍ بِهَذَا الإِسْنَادِ مِثْلَهُ وَزَادَ فِي عَقِبِ الْحَدِيثِ قَالَ يَزِيدُ فَحَدَّثْتُ هَذَا الْحَدِيثَ أَبَا بَكْرِ بْنَ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ حَزْمٍ فَقَالَ هَكَذَا حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ‏.‏

Менга Ишоқ ибн Иброҳим ва Муҳаммад ибн Абу Умар — иккаласи Абдулазиз ибн Муҳаммаддан, шу иснод билан худди шунга ўхшаш ривоят қилдилар. Ва у ҳадиснинг охирида зиёда қилди: Язид айтди: Мен бу ҳадисни Абу Бакр ибн Муҳаммад ибн Амр ибн Ҳазмга айтиб бердим, шунда у: «Менга Абу Салама Абу Ҳурайрадан худди шундай ривоят қилган эди» деди.

4489-ҳадисXalqaro 1716

وَحَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ، أَخْبَرَنَا مَرْوَانُ، - يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ الدِّمَشْقِيَّ - حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ، حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُسَامَةَ بْنِ الْهَادِ اللَّيْثِيُّ، بِهَذَا الْحَدِيثِ مِثْلَ رِوَايَةِ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ مُحَمَّدٍ بِالإِسْنَادَيْنِ جَمِيعًا ‏.‏

Менга Абдуллаҳ ибн Абдурраҳмон ад-Доримий ривоят қилди, бизга Марвон — яъни ибн Муҳаммад ад-Димашқий — хабар берди, бизга Лайс ибн Саъд ривоят қилди, менга Язид ибн Абдуллаҳ ибн Усома ибн ал-Ҳод ал-Лайсий бу ҳадисни Абдулазиз ибн Муҳаммаднинг ривоятига ўхшаш, ҳар иккала иснод билан бирга ривоят қилди.