حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنِي عَبْدُ الأَعْلَى، حَدَّثَنَا دَاوُدُ، عَنْ أَبِي نَضْرَةَ، عَنْ أَبِي، سَعِيدٍ أَنَّ رَجُلاً، مِنْ أَسْلَمَ يُقَالُ لَهُ مَاعِزُ بْنُ مَالِكٍ أَتَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ إِنِّي أَصَبْتُ فَاحِشَةً فَأَقِمْهُ عَلَىَّ . فَرَدَّهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مِرَارًا قَالَ ثُمَّ سَأَلَ قَوْمَهُ فَقَالُوا مَا نَعْلَمُ بِهِ بَأْسًا إِلاَّ أَنَّهُ أَصَابَ شَيْئًا يَرَى أَنَّهُ لاَ يُخْرِجُهُ مِنْهُ إِلاَّ أَنْ يُقَامَ فِيهِ الْحَدُّ - قَالَ - فَرَجَعَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَأَمَرَنَا أَنْ نَرْجُمَهُ - قَالَ - فَانْطَلَقْنَا بِهِ إِلَى بَقِيعِ الْغَرْقَدِ - قَالَ - فَمَا أَوْثَقْنَاهُ وَلاَ حَفَرْنَا لَهُ - قَالَ - فَرَمَيْنَاهُ بِالْعَظْمِ وَالْمَدَرِ وَالْخَزَفِ - قَالَ - فَاشْتَدَّ فَاشْتَدَدْنَا خَلْفَهُ حَتَّى أَتَى عُرْضَ الْحَرَّةِ فَانْتَصَبَ لَنَا فَرَمَيْنَاهُ بِجَلاَمِيدِ الْحَرَّةِ - يَعْنِي الْحِجَارَةَ - حَتَّى سَكَتَ - قَالَ - ثُمَّ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَطِيبًا مِنَ الْعَشِيِّ فَقَالَ " أَوَكُلَّمَا انْطَلَقْنَا غُزَاةً فِي سَبِيلِ اللَّهِ تَخَلَّفَ رَجُلٌ فِي عِيَالِنَا لَهُ نَبِيبٌ كَنَبِيبِ التَّيْسِ عَلَىَّ أَنْ لاَ أُوتَى بِرَجُلٍ فَعَلَ ذَلِكَ إِلاَّ نَكَّلْتُ بِهِ " . قَالَ فَمَا اسْتَغْفَرَ لَهُ وَلاَ سَبَّهُ .
Menga Muhammad ibn al-Musanno rivoyat qildi: menga Abdul-A'lo rivoyat qildi: bizga Dovud Abu Nazradan, u Abu Saiddan rivoyat qildiki, Aslam qabilasidan Moiz ibn Molik deb atalgan bir kishi Rasulullah sollallahu alayhi vasallam huzuriga kelib: «Men buzuq ish qildim, menga hadni qo'llang» dedi. Payg'ambar sollallahu alayhi vasallam uni bir necha marta qaytardi. So'ng uning qavmidan so'radi, ular: «Biz unda bir ofat bilmaymiz, faqat u o'zicha — bu ishdan faqat had qo'llanish bilan qutula olaman deb o'ylagan bir narsani qilibdi» dedilar. So'ng u Payg'ambar sollallahu alayhi vasallam huzuriga qaytdi va u zot bizni uni toshbo'ron qilishga buyurdi. Biz uni Baqi'ul-G'arqadga olib bordik. Biz uni bog'lamadik ham, unga chuqur ham qazimadik. Unga suyak, kesak va sopol bo'laklari bilan otdik. U yugurib qochdi, biz ham orqasidan yugurdik, to u Harraning bir chetiga yetguncha. U bizga qarshi turdi, biz uni Harraning toshlari — ya'ni katta toshlar bilan otdik, to u jim bo'lguncha. So'ng Rasulullah sollallahu alayhi vasallam kechqurun xatib bo'lib turdi va dedi: «Har gal biz Allah yo'lida g'azotga jo'nasak, oilamiz orasida bir kishi orqada qolib, taka kabi tovush chiqaradimi? Bunday qilgan kishi mening huzurimga keltirilmasin, albatta uni jazolayman, bu menga vojib bo'lsin». U dedi: U zot u uchun mag'firat ham so'ramadi, uni so'kmadi ham.
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، حَدَّثَنَا بَهْزٌ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، حَدَّثَنَا دَاوُدُ، بِهَذَا الإِسْنَادِ . مِثْلَ مَعْنَاهُ . وَقَالَ فِي الْحَدِيثِ فَقَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مِنَ الْعَشِيِّ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ " أَمَّا بَعْدُ فَمَا بَالُ أَقْوَامٍ إِذَا غَزَوْنَا يَتَخَلَّفُ أَحَدُهُمْ عَنَّا لَهُ نَبِيبٌ كَنَبِيبِ التَّيْسِ " . وَلَمْ يَقُلْ " فِي عِيَالِنَا " .
Menga Muhammad ibn Hotim rivoyat qildi: bizga Bahz rivoyat qildi: bizga Yazid ibn Zuray rivoyat qildi: bizga Dovud shu isnod bilan shu ma'noda rivoyat qildi. U hadisda dedi: «Payg'ambar sollallahu alayhi vasallam kechqurun turib, Allahga hamd aytdi va Uni maqtadi, so'ng dedi: ‹Ammo ba'd, biz g'azotga chiqqanimizda, ulardan biri bizdan orqada qolib, taka kabi tovush chiqaradigan qavmlarga nima bo'ldi?›». U «oilamiz orasida» demadi.
وَحَدَّثَنَا سُرَيْجُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّاءَ بْنِ أَبِي زَائِدَةَ، ح وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ هِشَامٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، كِلاَهُمَا عَنْ دَاوُدَ، بِهَذَا الإِسْنَادِ . بَعْضَ هَذَا الْحَدِيثِ . غَيْرَ أَنَّ فِي حَدِيثِ سُفْيَانَ فَاعْتَرَفَ بِالزِّنَى ثَلاَثَ مَرَّاتٍ .
Bizga Surayj ibn Yunus rivoyat qildi: bizga Yahyo ibn Zakariyyo ibn Abu Zoida rivoyat qildi. (h) Bizga Abu Bakr ibn Abu Shayba ham rivoyat qildi: bizga Muoviya ibn Hishom rivoyat qildi: bizga Sufyon rivoyat qildi, ularning ikkalasi Dovuddan shu isnod bilan — bu hadisning bir qismini rivoyat qildilar. Faqat Sufyonning hadisida «u zinoga uch marta iqror bo'ldi» deyilgan.
وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ الْهَمْدَانِيُّ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَعْلَى، - وَهُوَ ابْنُ الْحَارِثِ الْمُحَارِبِيُّ - عَنْ غَيْلاَنَ، - وَهُوَ ابْنُ جَامِعٍ الْمُحَارِبِيُّ - عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ، بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِيهِ، قَالَ جَاءَ مَاعِزُ بْنُ مَالِكٍ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ طَهِّرْنِي . فَقَالَ " وَيْحَكَ ارْجِعْ فَاسْتَغْفِرِ اللَّهَ وَتُبْ إِلَيْهِ " . قَالَ فَرَجَعَ غَيْرَ بَعِيدٍ ثُمَّ جَاءَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ طَهِّرْنِي . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " وَيْحَكَ ارْجِعْ فَاسْتَغْفِرِ اللَّهَ وَتُبْ إِلَيْهِ " . قَالَ فَرَجَعَ غَيْرَ بَعِيدٍ ثُمَّ جَاءَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ طَهِّرْنِي . فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مِثْلَ ذَلِكَ حَتَّى إِذَا كَانَتِ الرَّابِعَةُ قَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " فِيمَ أُطَهِّرُكَ " . فَقَالَ مِنَ الزِّنَى . فَسَأَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَبِهِ جُنُونٌ " . فَأُخْبِرَ أَنَّهُ لَيْسَ بِمَجْنُونٍ . فَقَالَ " أَشَرِبَ خَمْرًا " . فَقَامَ رَجُلٌ فَاسْتَنْكَهَهُ فَلَمْ يَجِدْ مِنْهُ رِيحَ خَمْرٍ . قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَزَنَيْتَ " . فَقَالَ نَعَمْ . فَأَمَرَ بِهِ فَرُجِمَ فَكَانَ النَّاسُ فِيهِ فِرْقَتَيْنِ قَائِلٌ يَقُولُ لَقَدْ هَلَكَ لَقَدْ أَحَاطَتْ بِهِ خَطِيئَتُهُ وَقَائِلٌ يَقُولُ مَا تَوْبَةٌ أَفْضَلَ مِنْ تَوْبَةِ مَاعِزٍ أَنَّهُ جَاءَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَوَضَعَ يَدَهُ فِي يَدِهِ ثُمَّ قَالَ اقْتُلْنِي بِالْحِجَارَةِ - قَالَ - فَلَبِثُوا بِذَلِكَ يَوْمَيْنِ أَوْ ثَلاَثَةً ثُمَّ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُمْ جُلُوسٌ فَسَلَّمَ ثُمَّ جَلَسَ فَقَالَ " اسْتَغْفِرُوا لِمَاعِزِ بْنِ مَالِكٍ " . قَالَ فَقَالُوا غَفَرَ اللَّهُ لِمَاعِزِ بْنِ مَالِكٍ . - قَالَ - فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَقَدْ تَابَ تَوْبَةً لَوْ قُسِمَتْ بَيْنَ أُمَّةٍ لَوَسِعَتْهُمْ " . قَالَ ثُمَّ جَاءَتْهُ امْرَأَةٌ مِنْ غَامِدٍ مِنَ الأَزْدِ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ طَهِّرْنِي . فَقَالَ " وَيْحَكِ ارْجِعِي فَاسْتَغْفِرِي اللَّهَ وَتُوبِي إِلَيْهِ " . فَقَالَتْ أَرَاكَ تُرِيدُ أَنْ تُرَدِّدَنِي كَمَا رَدَّدْتَ مَاعِزَ بْنَ مَالِكٍ . قَالَ " وَمَا ذَاكِ " . قَالَتْ إِنَّهَا حُبْلَى مِنَ الزِّنَا . فَقَالَ " آنْتِ " . قَالَتْ نَعَمْ . فَقَالَ لَهَا " حَتَّى تَضَعِي مَا فِي بَطْنِكِ " . قَالَ فَكَفَلَهَا رَجُلٌ مِنَ الأَنْصَارِ حَتَّى وَضَعَتْ قَالَ فَأَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ قَدْ وَضَعَتِ الْغَامِدِيَّةُ . فَقَالَ " إِذًا لاَ نَرْجُمَهَا وَنَدَعَ وَلَدَهَا صَغِيرًا لَيْسَ لَهُ مَنْ يُرْضِعُهُ " . فَقَامَ رَجُلٌ مِنَ الأَنْصَارِ فَقَالَ إِلَىَّ رَضَاعُهُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ . قَالَ فَرَجَمَهَا .
Bizga Muhammad ibn al-Alo al-Hamdoniy rivoyat qildi: bizga Yahyo ibn Ya'lo — u Ibn al-Horis al-Muhoribiydir — G'aylondan — u Ibn Jome al-Muhoribiydir — u Alqama ibn Marsaddan, u Sulaymon ibn Buraydadan, u otasidan rivoyat qildi. U dedi: «Moiz ibn Molik Payg'ambar sollallahu alayhi vasallam huzuriga kelib: ‹Ey Rasulullah, meni poklang› dedi. U zot: ‹Voy senga, qayt, Allahdan mag'firat so'ra va Unga tavba qil› dedi. U uzoqlashmay qaytdi, so'ng yana kelib: ‹Ey Rasulullah, meni poklang› dedi. Rasulullah sollallahu alayhi vasallam: ‹Voy senga, qayt, Allahdan mag'firat so'ra va Unga tavba qil› dedi. U uzoqlashmay qaytdi, so'ng yana kelib: ‹Ey Rasulullah, meni poklang› dedi. Payg'ambar sollallahu alayhi vasallam xuddi shunday dedi, to to'rtinchi marta bo'lganda Rasulullah sollallahu alayhi vasallam unga: ‹Seni nimadan poklayman?› dedi. U: ‹Zinodan› dedi. Rasulullah sollallahu alayhi vasallam: ‹Unda telbalik bormi?› deb so'radi. Uning telba emasligi xabar berildi. U zot: ‹U xamr ichganmi?› dedi. Bir kishi turib uni hidladi, undan xamr hidi topmadi. Rasulullah sollallahu alayhi vasallam: ‹Sen zino qildingmi?› dedi. U: ‹Ha› dedi. So'ng u zot buyurdi-da, u toshbo'ron qilindi. Odamlar u haqida ikki guruh bo'ldilar: biri: ‹U halok bo'ldi, gunohi uni o'rab oldi› derdi, biri esa: ‹Moizning tavbasidan afzal tavba yo'q — u Payg'ambar sollallahu alayhi vasallam huzuriga kelib, qo'lini u zotning qo'liga qo'ydi, so'ng: meni toshlar bilan o'ldiring, dedi› derdi. Ular shu holatda ikki yoki uch kun qoldilar. So'ng Rasulullah sollallahu alayhi vasallam ular o'tirgan holda kelib salom berdi, so'ng o'tirib: ‹Moiz ibn Molik uchun mag'firat so'rang› dedi. Ular: ‹Allah Moiz ibn Molikni mag'firat qilsin› dedilar. Rasulullah sollallahu alayhi vasallam: ‹U shunday tavba qildiki, agar u bir ummat o'rtasida taqsimlansa, ularga yetar edi› dedi. So'ng unga Azd qabilasining G'omid urug'idan bir ayol kelib: ‹Ey Rasulullah, meni poklang› dedi. U zot: ‹Voy senga, qayt, Allahdan mag'firat so'ra va Unga tavba qil› dedi. U: ‹Sen meni Moiz ibn Molikni qaytarganing kabi qaytarmoqchisan shekilli› dedi. U zot: ‹Bu nima ekan?› dedi. U: ‹Albatta u zinodan homiladordir› dedi. U zot: ‹Senmisan?› dedi. U: ‹Ha› dedi. U zot unga: ‹Qorningdagini tug'guningcha kut› dedi. Ansorlardan bir kishi unga to tug'guncha kafil bo'ldi. So'ng u Payg'ambar sollallahu alayhi vasallam huzuriga kelib: ‹G'omidiya tug'di› dedi. U zot: ‹Unday bo'lsa, biz uni toshbo'ron qilib, kichik bolasini emizadigan kishisiz tashlab qo'ymaymiz› dedi. Ansorlardan bir kishi turib: ‹Uni emizish menga, ey Allahning Payg'ambari› dedi. So'ng u zot uni toshbo'ron qildi».
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ، اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ - وَتَقَارَبَا فِي لَفْظِ الْحَدِيثِ - حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا بَشِيرُ بْنُ الْمُهَاجِرِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ مَاعِزَ بْنَ مَالِكٍ الأَسْلَمِيَّ، أَتَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي قَدْ ظَلَمْتُ نَفْسِي وَزَنَيْتُ وَإِنِّي أُرِيدُ أَنْ تُطَهِّرَنِي . فَرَدَّهُ فَلَمَّا كَانَ مِنَ الْغَدِ أَتَاهُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي قَدْ زَنَيْتُ . فَرَدَّهُ الثَّانِيَةَ فَأَرْسَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى قَوْمِهِ فَقَالَ " أَتَعْلَمُونَ بِعَقْلِهِ بَأْسًا تُنْكِرُونَ مِنْهُ شَيْئًا " . فَقَالُوا مَا نَعْلَمُهُ إِلاَّ وَفِيَّ الْعَقْلِ مِنْ صَالِحِينَا فِيمَا نُرَى فَأَتَاهُ الثَّالِثَةَ فَأَرْسَلَ إِلَيْهِمْ أَيْضًا فَسَأَلَ عَنْهُ فَأَخْبَرُوهُ أَنَّهُ لاَ بَأْسَ بِهِ وَلاَ بِعَقْلِهِ فَلَمَّا كَانَ الرَّابِعَةَ حَفَرَ لَهُ حُفْرَةً ثُمَّ أَمَرَ بِهِ فَرُجِمَ . قَالَ فَجَاءَتِ الْغَامِدِيَّةُ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي قَدْ زَنَيْتُ فَطَهِّرْنِي . وَإِنَّهُ رَدَّهَا فَلَمَّا كَانَ الْغَدُ قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ لِمَ تَرُدُّنِي لَعَلَّكَ أَنْ تَرُدَّنِي كَمَا رَدَدْتَ مَاعِزًا فَوَاللَّهِ إِنِّي لَحُبْلَى . قَالَ " إِمَّا لاَ فَاذْهَبِي حَتَّى تَلِدِي " . فَلَمَّا وَلَدَتْ أَتَتْهُ بِالصَّبِيِّ فِي خِرْقَةٍ قَالَتْ هَذَا قَدْ وَلَدْتُهُ . قَالَ " اذْهَبِي فَأَرْضِعِيهِ حَتَّى تَفْطِمِيهِ " . فَلَمَّا فَطَمَتْهُ أَتَتْهُ بِالصَّبِيِّ فِي يَدِهِ كِسْرَةُ خُبْزٍ فَقَالَتْ هَذَا يَا نَبِيَّ اللَّهِ قَدْ فَطَمْتُهُ وَقَدْ أَكَلَ الطَّعَامَ . فَدَفَعَ الصَّبِيَّ إِلَى رَجُلٍ مِنَ الْمُسْلِمِينَ ثُمَّ أَمَرَ بِهَا فَحُفِرَ لَهَا إِلَى صَدْرِهَا وَأَمَرَ النَّاسَ فَرَجَمُوهَا فَيُقْبِلُ خَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ بِحَجَرٍ فَرَمَى رَأْسَهَا فَتَنَضَّحَ الدَّمُ عَلَى وَجْهِ خَالِدٍ فَسَبَّهَا فَسَمِعَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سَبَّهُ إِيَّاهَا فَقَالَ " مَهْلاً يَا خَالِدُ فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَقَدْ تَابَتْ تَوْبَةً لَوْ تَابَهَا صَاحِبُ مَكْسٍ لَغُفِرَ لَهُ " . ثُمَّ أَمَرَ بِهَا فَصَلَّى عَلَيْهَا وَدُفِنَتْ .
Bizga Abu Bakr ibn Abu Shayba rivoyat qildi: bizga Abdulloh ibn Numayr rivoyat qildi. (h) Bizga Muhammad ibn Abdulloh ibn Numayr ham — ular hadis lafzida yaqin keldilar — rivoyat qildi: bizga otam rivoyat qildi: bizga Bashir ibn al-Muhojir rivoyat qildi: bizga Abdulloh ibn Burayda otasidan rivoyat qildiki, Moiz ibn Molik al-Aslamiy Rasulullah sollallahu alayhi vasallam huzuriga kelib: «Ey Rasulullah, men o'zimga zulm qildim va zino qildim, men seni meni poklashingni istayman» dedi. U zot uni qaytardi. Ertasi kuni bo'lganda yana kelib: «Ey Rasulullah, men zino qildim» dedi. U zot ikkinchi marta uni qaytardi. So'ng Rasulullah sollallahu alayhi vasallam uning qavmiga odam yuborib: «Uning aqlida bir nuqson bilasizlarmi, undan bir narsani noo'rin deysizlarmi?» dedi. Ular: «Biz uni faqat aqli butun va — bizning ko'rganimizcha — solihlarimizdan deb bilamiz» dedilar. U uchinchi marta keldi, u zot yana ularga odam yuborib u haqida so'radi, ular unda va aqlida ofat yo'qligini xabar berdilar. To'rtinchi marta bo'lganda u uchun chuqur qazidi, so'ng buyurdi-da, u toshbo'ron qilindi. U dedi: So'ng G'omidiya kelib: «Ey Rasulullah, men zino qildim, meni poklang» dedi. U zot uni qaytardi. Ertasi kuni bo'lganda u: «Ey Rasulullah, nega meni qaytaryapsan? Balki meni Moizni qaytarganing kabi qaytarmoqchisan? Allahga qasamki, men homiladorman» dedi. U zot: «Mabodo, unday bo'lsa, bor, to tug'guningcha» dedi. U tug'ganda, chaqaloqni latta ichida olib kelib: «Mana, men buni tug'dim» dedi. U zot: «Bor, uni emizib, ko'kragidan ajratguningcha emiz» dedi. U bolani ko'kragidan ajratganda, qo'lida bir bo'lak non bilan chaqaloqni olib kelib: «Mana, ey Allahning Payg'ambari, men uni ko'kragidan ajratdim va u taom yeydi» dedi. So'ng u zot bolani musulmonlardan bir kishiga topshirdi, keyin u haqida buyurdi-da, uning uchun ko'kragigacha chuqur qazildi va odamlarga buyurdi, ular uni toshbo'ron qildilar. Xolid ibn al-Valid bir tosh bilan kelib uning boshiga otdi, qon Xolidning yuziga sachradi va u ayolni so'kdi. Allahning Payg'ambari sollallahu alayhi vasallam uning so'kkanini eshitib: «Sekinroq, ey Xolid! Jonim qo'lida bo'lgan Zotga qasamki, u shunday tavba qildiki, agar uni boj yig'uvchi tavba qilsa edi, unga mag'firat qilinardi» dedi. So'ng u zot u haqida buyurdi, unga janoza o'qildi va dafn etildi.
حَدَّثَنِي أَبُو غَسَّانَ، مَالِكُ بْنُ عَبْدِ الْوَاحِدِ الْمِسْمَعِيُّ حَدَّثَنَا مُعَاذٌ، - يَعْنِي ابْنَ هِشَامٍ - حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، حَدَّثَنِي أَبُو قِلاَبَةَ، أَنَّ أَبَا الْمُهَلَّبِ، حَدَّثَهُ عَنْ عِمْرَانَ، بْنِ حُصَيْنٍ أَنَّ امْرَأَةً، مِنْ جُهَيْنَةَ أَتَتْ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهِيَ حُبْلَى مِنَ الزِّنَى فَقَالَتْ يَا نَبِيَّ اللَّهِ أَصَبْتُ حَدًّا فَأَقِمْهُ عَلَىَّ فَدَعَا نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَلِيَّهَا فَقَالَ " أَحْسِنْ إِلَيْهَا فَإِذَا وَضَعَتْ فَائْتِنِي بِهَا " . فَفَعَلَ فَأَمَرَ بِهَا نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَشُكَّتْ عَلَيْهَا ثِيَابُهَا ثُمَّ أَمَرَ بِهَا فَرُجِمَتْ ثُمَّ صَلَّى عَلَيْهَا فَقَالَ لَهُ عُمَرُ تُصَلِّي عَلَيْهَا يَا نَبِيَّ اللَّهِ وَقَدْ زَنَتْ فَقَالَ " لَقَدْ تَابَتْ تَوْبَةً لَوْ قُسِمَتْ بَيْنَ سَبْعِينَ مِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ لَوَسِعَتْهُمْ وَهَلْ وَجَدْتَ تَوْبَةً أَفْضَلَ مِنْ أَنْ جَادَتْ بِنَفْسِهَا لِلَّهِ تَعَالَى " .
Menga Abu G'asson Molik ibn Abdulvohid al-Mismaiy rivoyat qildi: bizga Muoz — ya'ni Ibn Hishom — rivoyat qildi: menga otam Yahyo ibn Abu Kasirdan rivoyat qildi: menga Abu Qiloba rivoyat qildiki, Abul-Muhallab unga Imron ibn Husayndan rivoyat qildiki, Juhayna qabilasidan bir ayol zinodan homilador holda Allahning Payg'ambari sollallahu alayhi vasallam huzuriga kelib: «Ey Allahning Payg'ambari, men hadga loyiq ish qildim, menga uni qo'llang» dedi. Allahning Payg'ambari sollallahu alayhi vasallam uning valiysini chaqirib: «Unga yaxshilik qil, u tug'ganda uni menga olib kel» dedi. U shunday qildi. So'ng Allahning Payg'ambari sollallahu alayhi vasallam u haqida buyurdi, uning kiyimlari ustidan mahkam bog'landi, so'ng u haqida buyurdi-da, u toshbo'ron qilindi, keyin u zot unga janoza o'qidi. Umar unga: «Unga janoza o'qiyapsanmi, ey Allahning Payg'ambari, holbuki u zino qilgan-ku?» dedi. U zot: «U shunday tavba qildiki, agar uni Madina ahlidan yetmish kishi o'rtasida taqsimlansa, ularga yetar edi. Allahu taolo uchun jonini fido qilishidan afzal tavbani topdingmi?» dedi.
وَحَدَّثَنَاهُ أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنَا أَبَانٌ الْعَطَّارُ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ، بِهَذَا الإِسْنَادِ مِثْلَهُ .
Buni bizga Abu Bakr ibn Abu Shayba ham rivoyat qildi: bizga Affon ibn Muslim rivoyat qildi: bizga Abon al-Attor rivoyat qildi: bizga Yahyo ibn Abu Kasir shu isnod bilan xuddi shunday rivoyat qildi.
وَحَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، وَحَرْمَلَةُ، قَالاَ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، ح وَحَدَّثَنِي عَمْرٌو النَّاقِدُ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ صَالِحٍ، ح وَحَدَّثَنَا عَبْدُ، بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، عَنْ مَعْمَرٍ، كُلُّهُمْ عَنِ الزُّهْرِيِّ، بِهَذَا الإِسْنَادِ . نَحْوَهُ .
Menga Abut-Tohir va Harmala rivoyat qildilar: ular ikkisi dedilar: bizga Ibn Vahb xabar berdi: menga Yunus xabar berdi. (h) Menga Amr an-Noqid ham rivoyat qildi: bizga Ya'qub ibn Ibrohim ibn Sa'd rivoyat qildi: bizga otam Solihdan rivoyat qildi. (h) Bizga Abd ibn Humayd ham rivoyat qildi: bizga Abdurrazzoq Ma'mardan xabar berdi, hammasi az-Zuhriydan shu isnod bilan xuddi shunga o'xshash rivoyat qildilar.
حَدَّثَنِي الْحَكَمُ بْنُ مُوسَى أَبُو صَالِحٍ، حَدَّثَنَا شُعَيْبُ بْنُ إِسْحَاقَ، أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ، أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أُتِيَ بِيَهُودِيٍّ وَيَهُودِيَّةٍ قَدْ زَنَيَا فَانْطَلَقَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى جَاءَ يَهُودَ فَقَالَ " مَا تَجِدُونَ فِي التَّوْرَاةِ عَلَى مَنْ زَنَى " . قَالُوا نُسَوِّدُ وُجُوهَهُمَا وَنُحَمِّلُهُمَا وَنُخَالِفُ بَيْنَ وُجُوهِهِمَا وَيُطَافُ بِهِمَا . قَالَ " فَأْتُوا بِالتَّوْرَاةِ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ " . فَجَاءُوا بِهَا فَقَرَءُوهَا حَتَّى إِذَا مَرُّوا بِآيَةِ الرَّجْمِ وَضَعَ الْفَتَى الَّذِي يَقْرَأُ يَدَهُ عَلَى آيَةِ الرَّجْمِ وَقَرَأَ مَا بَيْنَ يَدَيْهَا وَمَا وَرَاءَهَا فَقَالَ لَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَلاَمٍ وَهْوَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مُرْهُ فَلْيَرْفَعْ يَدَهُ فَرَفَعَهَا فَإِذَا تَحْتَهَا آيَةُ الرَّجْمِ فَأَمَرَ بِهِمَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَرُجِمَا . قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ كُنْتُ فِيمَنْ رَجَمَهُمَا فَلَقَدْ رَأَيْتُهُ يَقِيهَا مِنَ الْحِجَارَةِ بِنَفْسِهِ .
Menga al-Hakam ibn Muso Abu Solih rivoyat qildi: bizga Shuayb ibn Is'hoq rivoyat qildi: bizga Ubaydulloh Nofedan xabar berdiki, Abdulloh ibn Umar unga xabar berdiki, Rasulullah sollallahu alayhi vasallam huzuriga zino qilgan bir yahudiy erkak va yahudiy ayol keltirildi. Rasulullah sollallahu alayhi vasallam yahudiylar huzuriga borib: «Tavrotda zino qilgan kishiga nima topasizlar?» dedi. Ular: «Biz ularning yuzlarini qoralaymiz, ularni mingashtiramiz, yuzlarini bir-biriga teskari qilamiz va aylantiramiz» dedilar. U zot: «Agar rostgo'y bo'lsangiz, Tavrotni keltiringlar» dedi. Ular uni keltirib o'qidilar, to toshbo'ron oyatiga yetganda, o'qiyotgan yigit qo'lini toshbo'ron oyati ustiga qo'yib, undan oldingi va keyingisini o'qidi. Rasulullah sollallahu alayhi vasallam bilan birga bo'lgan Abdulloh ibn Salom unga: «Unga buyur, qo'lini ko'tarsin» dedi. U qo'lini ko'tardi, mana — uning ostida toshbo'ron oyati bor edi. So'ng Rasulullah sollallahu alayhi vasallam u ikkisi haqida buyurdi-da, ular toshbo'ron qilindilar. Abdulloh ibn Umar dedi: «Men ularni toshbo'ron qilganlar orasida edim. Men erkakning o'z badani bilan ayolni toshlardan to'sib turganini ko'rdim».
وَحَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، - يَعْنِي ابْنَ عُلَيَّةَ - عَنْ أَيُّوبَ، ح وَحَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي رِجَالٌ، مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْهُمْ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ أَنَّ نَافِعًا، أَخْبَرَهُمْ عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَجَمَ فِي الزِّنَى يَهُودِيَّيْنِ رَجُلاً وَامْرَأَةً زَنَيَا فَأَتَتِ الْيَهُودُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِهِمَا . وَسَاقُوا الْحَدِيثَ بِنَحْوِهِ .
Bizga Zuhayr ibn Harb rivoyat qildi: bizga Ismoil — ya'ni Ibn Ulayya — Ayyubdan rivoyat qildi. (h) Menga Abut-Tohir ham rivoyat qildi: bizga Abdulloh ibn Vahb xabar berdi: menga ilm ahlidan bir necha kishilar — ular orasida Molik ibn Anas ham bor — xabar berdilarki, Nofe ularga Ibn Umardan xabar berdiki, Rasulullah sollallahu alayhi vasallam zino sababli ikki yahudiyni — zino qilgan bir erkak va bir ayolni — toshbo'ron qildi. Yahudiylar ularni Rasulullah sollallahu alayhi vasallam huzuriga keltirgan edilar. Va ular hadisni shunga o'xshash keltirdilar.
وَحَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ، عُمَرَ أَنَّ الْيَهُودَ، جَاءُوا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِرَجُلٍ مِنْهُمْ وَامْرَأَةٍ قَدْ زَنَيَا . وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِنَحْوِ حَدِيثِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ .
Bizga Ahmad ibn Yunus rivoyat qildi: bizga Zuhayr rivoyat qildi: bizga Muso ibn Uqba Nofedan, u Ibn Umardan rivoyat qildiki, yahudiylar Rasulullah sollallahu alayhi vasallam huzuriga o'zlaridan zino qilgan bir erkak va bir ayolni keltirdilar. Va u hadisni Ubaydullohning Nofedan keltirgan hadisi kabi keltirdi.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ كِلاَهُمَا عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ، قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُرَّةَ، عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ، قَالَ مُرَّ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِيَهُودِيٍّ مُحَمَّمًا مَجْلُودًا فَدَعَاهُمْ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " هَكَذَا تَجِدُونَ حَدَّ الزَّانِي فِي كِتَابِكُمْ " . قَالُوا نَعَمْ . فَدَعَا رَجُلاً مِنْ عُلَمَائِهِمْ فَقَالَ " أَنْشُدُكَ بِاللَّهِ الَّذِي أَنْزَلَ التَّوْرَاةَ عَلَى مُوسَى أَهَكَذَا تَجِدُونَ حَدَّ الزَّانِي فِي كِتَابِكُمْ " . قَالَ لاَ وَلَوْلاَ أَنَّكَ نَشَدْتَنِي بِهَذَا لَمْ أُخْبِرْكَ نَجِدُهُ الرَّجْمَ وَلَكِنَّهُ كَثُرَ فِي أَشْرَافِنَا فَكُنَّا إِذَا أَخَذْنَا الشَّرِيفَ تَرَكْنَاهُ وَإِذَا أَخَذْنَا الضَّعِيفَ أَقَمْنَا عَلَيْهِ الْحَدَّ قُلْنَا تَعَالَوْا فَلْنَجْتَمِعْ عَلَى شَىْءٍ نُقِيمُهُ عَلَى الشَّرِيفِ وَالْوَضِيعِ فَجَعَلْنَا التَّحْمِيمَ وَالْجَلْدَ مَكَانَ الرَّجْمِ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " اللَّهُمَّ إِنِّي أَوَّلُ مَنْ أَحْيَا أَمْرَكَ إِذْ أَمَاتُوهُ " . فَأَمَرَ بِهِ فَرُجِمَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ لاَ يَحْزُنْكَ الَّذِينَ يُسَارِعُونَ فِي الْكُفْرِ} إِلَى قَوْلِهِ { إِنْ أُوتِيتُمْ هَذَا فَخُذُوهُ} يَقُولُ ائْتُوا مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم فَإِنْ أَمَرَكُمْ بِالتَّحْمِيمِ وَالْجَلْدِ فَخُذُوهُ وَإِنْ أَفْتَاكُمْ بِالرَّجْمِ فَاحْذَرُوا . فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى { وَمَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولَئِكَ هُمُ الْكَافِرُونَ} { وَمَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولَئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ} { وَمَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولَئِكَ هُمُ الْفَاسِقُونَ} فِي الْكُفَّارِ كُلُّهَا .
Bizga Yahyo ibn Yahyo va Abu Bakr ibn Abu Shayba ikkalasi Abu Muoviyadan rivoyat qildilar. Yahyo dedi: bizga Abu Muoviya al-A'mashdan, u Abdulloh ibn Murradan, u al-Baro ibn Ozibdan xabar berdi. U dedi: «Payg'ambar sollallahu alayhi vasallam yonidan yuzi qoralangan, qamchilangan bir yahudiy olib o'tildi. U zot ularni chaqirib: ‹Kitobingizda zino qiluvchining hadini shundaymi topasizlar?› dedi. Ular: ‹Ha› dedilar. U zot ularning olimlaridan bir kishini chaqirib: ‹Musoga Tavrotni nozil qilgan Allah bilan senga qasam qildirib so'rayman: kitobingizda zino qiluvchining hadini shundaymi topasizlar?› dedi. U: ‹Yo'q, agar menga shu bilan qasam qildirmaganingda, senga xabar bermas edim. Biz uni toshbo'ron deb topamiz. Lekin u bizning obro'lilarimiz orasida ko'paydi, biz obro'li kishini olganimizda uni qo'yib yuborardik, kuchsizni olganimizda unga had qo'llardik. Biz: kelinglar, obro'li va past kishiga birdek qo'llaydigan bir narsada birlashaylik, dedik va toshbo'ron o'rniga yuzni qoralash va qamchini joriy qildik› dedi. Shunda Rasulullah sollallahu alayhi vasallam: ‹Allahim, ular Sening amringni o'ldirganlarida, men uni tiriltirgan birinchi kishidirman› dedi. So'ng u haqida buyurdi-da, u toshbo'ron qilindi. So'ng Allah azza va jalla: ‹Ey Rasul, kufrga shoshilayotganlar seni g'amgin qilmasin...› oyatidan ‹agar sizga bu berilsa, uni oling› so'zigacha nozil qildi. U: Muhammad sollallahu alayhi vasallam huzuriga boringlar, agar u sizlarga yuzni qoralash va qamchini buyursa, uni oling, agar toshbo'ron deb fatvo bersa, ehtiyot bo'ling, deyiladi. So'ng Allahu taolo: ‹Kim Allah nozil qilgan narsa bilan hukm qilmasa, ana o'shalar kofirlardir›, ‹Kim Allah nozil qilgan narsa bilan hukm qilmasa, ana o'shalar zolimlardir›, ‹Kim Allah nozil qilgan narsa bilan hukm qilmasa, ana o'shalar fosiqlardir› — barchasini kofirlar haqida — nozil qildi».
حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ، وَأَبُو سَعِيدٍ الأَشَجُّ قَالاَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، بِهَذَا الإِسْنَادِ . نَحْوَهُ إِلَى قَوْلِهِ فَأَمَرَ بِهِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَرُجِمَ . وَلَمْ يَذْكُرْ مَا بَعْدَهُ مِنْ نُزُولِ الآيَةِ .
Bizga Ibn Numayr va Abu Said al-Ashajj rivoyat qildilar: ular ikkisi dedilar: bizga Vake rivoyat qildi: bizga al-A'mash shu isnod bilan — uning «Payg'ambar sollallahu alayhi vasallam u haqida buyurdi-da, u toshbo'ron qilindi» degan so'zigacha — shunga o'xshash rivoyat qildi. Undan keyingi oyat nozil bo'lishini zikr qilmadi.
وَحَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ، أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، يَقُولُ رَجَمَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم رَجُلاً مِنْ أَسْلَمَ وَرَجُلاً مِنَ الْيَهُودِ وَامْرَأَتَهُ .
Menga Horun ibn Abdulloh rivoyat qildi: bizga Hajjoj ibn Muhammad rivoyat qildi: u dedi: Ibn Jurayj dedi: menga Abuz-Zubayr xabar berdiki, u Jobir ibn Abdullohni shunday deganini eshitdi: «Payg'ambar sollallahu alayhi vasallam Aslam qabilasidan bir kishini, yahudiylardan bir kishini va uning xotinini toshbo'ron qildi».
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ، حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، بِهَذَا الإِسْنَادِ مِثْلَهُ . غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ وَامْرَأَةً .
Bizga Is'hoq ibn Ibrohim rivoyat qildi: bizga Ravh ibn Uboda xabar berdi: bizga Ibn Jurayj shu isnod bilan xuddi shunday rivoyat qildi. Faqat u «va bir ayolni» dedi.
وَحَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ الشَّيْبَانِيُّ، قَالَ سَأَلْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي أَوْفَى ح. وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ، عَنْ أَبِي، إِسْحَاقَ الشَّيْبَانِيِّ قَالَ سَأَلْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي أَوْفَى هَلْ رَجَمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ نَعَمْ . قَالَ قُلْتُ بَعْدَ مَا أُنْزِلَتْ سُورَةُ النُّورِ أَمْ قَبْلَهَا قَالَ لاَ أَدْرِي .
Bizga Abu Komil al-Jahdariy rivoyat qildi, bizga Abdulvohid rivoyat qildi, bizga Sulaymon ash-Shayboniy rivoyat qildi va dedi: Men Abdulloh ibn Abu Avfodan so'radim. (h) Bizga Abu Bakr ibn Abu Shayba ham rivoyat qildi — va lafz uniki — bizga Ali ibn Mushir, Abu Ishoq ash-Shayboniydan rivoyat qildi, u dedi: Men Abdulloh ibn Abu Avfodan so'radim: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam toshbo'ron qildilarmi? U: «Ha», dedi. Men: «Nur surasi nozil qilingandan keyinmi yoki undan oldinmi?» dedim. U: «Bilmayman», dedi.
وَحَدَّثَنِي عِيسَى بْنُ حَمَّادٍ الْمِصْرِيُّ، أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّهُ سَمِعَهُ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " إِذَا زَنَتْ أَمَةُ أَحَدِكُمْ فَتَبَيَّنَ زِنَاهَا فَلْيَجْلِدْهَا الْحَدَّ وَلاَ يُثَرِّبْ عَلَيْهَا ثُمَّ إِنْ زَنَتْ فَلْيَجْلِدْهَا الْحَدَّ وَلاَ يُثَرِّبْ عَلَيْهَا ثُمَّ إِنْ زَنَتِ الثَّالِثَةَ فَتَبَيَّنَ زِنَاهَا فَلْيَبِعْهَا وَلَوْ بِحَبْلٍ مِنْ شَعَرٍ " .
Menga Iso ibn Hammod al-Misriy rivoyat qildi, bizga Lays, Said ibn Abu Saiddan, u otasidan, u Abu Hurayradan xabar berdi, u Abu Hurayraning shunday deganini eshitdi: Men Rasulullah sollallahu alayhi vasallamning shunday deyayotganlarini eshitdim: «Birortangizning cho'risi zino qilsa va uning zinosi aniq bo'lsa, unga had jazosini bersin va uni koyimasin. So'ngra yana zino qilsa, unga had jazosini bersin va uni koyimasin. So'ngra uchinchi marta zino qilsa va zinosi aniq bo'lsa, uni hatto bir bog'lam jundan iborat narsaga bo'lsa ham sotib yuborsin.»
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، جَمِيعًا عَنِ ابْنِ عُيَيْنَةَ، ح وَحَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ الْبُرْسَانِيُّ، أَخْبَرَنَا هِشَامُ بْنُ حَسَّانَ، كِلاَهُمَا عَنْ أَيُّوبَ بْنِ مُوسَى، ح وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، وَابْنُ، نُمَيْرٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، ح وَحَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الأَيْلِيُّ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، حَدَّثَنِي أُسَامَةُ، بْنُ زَيْدٍ ح وَحَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، وَأَبُو كُرَيْبٍ وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَبْدَةَ بْنِ سُلَيْمَانَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ، كُلُّ هَؤُلاَءِ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِلاَّ أَنَّ ابْنَ إِسْحَاقَ قَالَ فِي حَدِيثِهِ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي جَلْدِ الأَمَةِ إِذَا زَنَتْ ثَلاَثًا " ثُمَّ لْيَبِعْهَا فِي الرَّابِعَةِ " .
Bizga Abu Bakr ibn Abu Shayba va Ishoq ibn Ibrohim, ikkalasi Ibn Uyaynadan rivoyat qildi. (h) Bizga Abd ibn Humayd ham rivoyat qildi, bizga Muhammad ibn Bakr al-Bursoniy xabar berdi, bizga Hishom ibn Hasson xabar berdi, ikkalasi Ayyub ibn Musodan. (h) Bizga Abu Bakr ibn Abu Shayba ham rivoyat qildi, bizga Abu Usoma va Ibn Numayr, Ubaydulloh ibn Umardan. (h) Menga Horun ibn Said al-Ayliy ham rivoyat qildi, bizga Ibn Vahb rivoyat qildi, menga Usoma ibn Zayd rivoyat qildi. (h) Bizga Hannod ibn as-Sariy, Abu Kurayb va Ishoq ibn Ibrohim ham, Abda ibn Sulaymondan, u Muhammad ibn Ishoqdan rivoyat qildi — bularning hammasi Said al-Maqburiydan, u Abu Hurayradan, u Nabiy sollallahu alayhi vasallamdan. Faqat Ibn Ishoq o'z hadisida: Saiddan, u otasidan, u Abu Hurayradan, u Nabiy sollallahu alayhi vasallamdan, cho'rini uch marta zino qilganda kaltaklash haqida: «So'ngra to'rtinchisida uni sotib yuborsin», deb aytdi.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ الْقَعْنَبِيُّ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ، ح وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، - وَاللَّفْظُ لَهُ - قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سُئِلَ عَنِ الأَمَةِ إِذَا زَنَتْ وَلَمْ تُحْصِنْ قَالَ " إِنْ زَنَتْ فَاجْلِدُوهَا ثُمَّ إِنْ زَنَتْ فَاجْلِدُوهَا ثُمَّ إِنْ زَنَتْ فَاجْلِدُوهَا ثُمَّ بِيعُوهَا وَلَوْ بِضَفِيرٍ " . قَالَ ابْنُ شِهَابٍ لاَ أَدْرِي أَبَعْدَ الثَّالِثَةِ أَوِ الرَّابِعَةِ . وَقَالَ الْقَعْنَبِيُّ فِي رِوَايَتِهِ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ وَالضَّفِيرُ الْحَبْلُ .
Bizga Abdulloh ibn Maslama al-Qa'nabiy rivoyat qildi, bizga Molik rivoyat qildi. (h) Bizga Yahyo ibn Yahyo ham rivoyat qildi — va lafz uniki — u dedi: Men Molikka, u Ibn Shihobdan, u Ubaydulloh ibn Abdullohdan, u Abu Hurayradan o'qib berdim: Rasulullah sollallahu alayhi vasallamdan cho'ri zino qilganda va u erli (muhsana) bo'lmaganda haqida so'raldi. U: «Agar zino qilsa, uni kaltaklanglar, so'ngra yana zino qilsa, uni kaltaklanglar, so'ngra yana zino qilsa, uni kaltaklanglar, so'ngra uni hatto bir tola arqonga bo'lsa ham sotinglar», dedi. Ibn Shihob: «Bilmayman, uchinchisidan keyinmi yoki to'rtinchisidan keyinmi», dedi. Qa'nabiy o'z rivoyatida: Ibn Shihob: «'Zafir' — bu arqondir», dedi.
وَحَدَّثَنَا أَبُو الطَّاهِرِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ سَمِعْتُ مَالِكًا، يَقُولُ حَدَّثَنِي ابْنُ شِهَابٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سُئِلَ عَنِ الأَمَةِ . بِمِثْلِ حَدِيثِهِمَا وَلَمْ يَذْكُرْ قَوْلَ ابْنِ شِهَابٍ وَالضَّفِيرُ الْحَبْلُ .
Bizga Abu Tohir ham rivoyat qildi, bizga Ibn Vahb xabar berdi, u dedi: Men Molikning shunday deyayotganini eshitdim: Menga Ibn Shihob, Ubaydulloh ibn Abdulloh ibn Utbadan, u Abu Hurayra va Zayd ibn Xolid al-Juhaniydan rivoyat qildi: Rasulullah sollallahu alayhi vasallamdan cho'ri haqida so'raldi — ularning ikkovining hadisi misli. Va u Ibn Shihobning «'Zafir' — bu arqondir» degan so'zini zikr qilmadi.