باب الْمُبَايَعَةِ بَعْدَ فَتْحِ مَكَّةَ عَلَى الإِسْلاَمِ وَالْجِهَادِ وَالْخَيْرِ وَبَيَانِ مَعْنَى: «لاَ هِجْرَةَ بَعْدَ الْفَتْحِ»
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ أَبُو جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ، عَنْ عَاصِمٍ الأَحْوَلِ، عَنْ أَبِي عُثْمَانَ النَّهْدِيِّ، حَدَّثَنِي مُجَاشِعُ بْنُ مَسْعُودٍ السُّلَمِيُّ، قَالَ أَتَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أُبَايِعُهُ عَلَى الْهِجْرَةِ فَقَالَ " إِنَّ الْهِجْرَةَ قَدْ مَضَتْ لأَهْلِهَا وَلَكِنْ عَلَى الإِسْلاَمِ وَالْجِهَادِ وَالْخَيْرِ " .
Бизга Муҳаммад ибн ас-Саббоҳ Абу Жаъфар ривоят қилди, бизга Исмоил ибн Закариё ал-Аҳвалдан, у Абу Усмон ан-Наҳдийдан ривоят қилди, менга Мужошиъ ибн Масъуд ас-Суламий ривоят қилиб айтди: мен Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг олдига ҳижратга байъат бермоқ учун келдим. У деди: «Албатта, ҳижрат ўз аҳлига (ўтиб) кетди, лекин Ислом, жиҳод ва яхшилик устига (байъат бер)».
وَحَدَّثَنِي سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ، عَنْ عَاصِمٍ، عَنْ أَبِي عُثْمَانَ، قَالَ أَخْبَرَنِي مُجَاشِعُ بْنُ مَسْعُودٍ السُّلَمِيُّ، قَالَ جِئْتُ بِأَخِي أَبِي مَعْبَدٍ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعْدَ الْفَتْحِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ بَايِعْهُ عَلَى الْهِجْرَةِ . قَالَ " قَدْ مَضَتِ الْهِجْرَةُ بِأَهْلِهَا " . قُلْتُ فَبِأَىِّ شَىْءٍ تُبَايِعُهُ قَالَ " عَلَى الإِسْلاَمِ وَالْجِهَادِ وَالْخَيْرِ " . قَالَ أَبُو عُثْمَانَ فَلَقِيتُ أَبَا مَعْبَدٍ فَأَخْبَرْتُهُ بِقَوْلِ مُجَاشِعٍ فَقَالَ صَدَقَ .
Менга Сувайд ибн Саид ҳам ривоят қилди, бизга Али ибн Мусъҳир Осимдан, у Абу Усмондан ривоят қилди, у деди: менга Мужошиъ ибн Масъуд ас-Суламий хабар бериб айтди: мен укам Абу Маъбадни Фатҳ (Макка фатҳидан) кейин Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг олдига олиб келдим ва: «Эй Расулуллаҳ, унга ҳижратга байъат беринг» дедим. У: «Ҳижрат ўз аҳли билан (ўтиб) кетди» деди. Мен: «Бўлмаса унга нима устига байъат берасиз?» дедим. У: «Ислом, жиҳод ва яхшилик устига» деди. Абу Усмон деди: мен Абу Маъбад билан учрашиб, унга Мужошиънинг сўзини хабар бердим. У: «Рост айтди» деди.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ، عَنْ عَاصِمٍ، بِهَذَا الإِسْنَادِ قَالَ فَلَقِيتُ أَخَاهُ فَقَالَ صَدَقَ مُجَاشِعٌ . وَلَمْ يَذْكُرْ أَبَا مَعْبَدٍ .
Бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба ривоят қилди, бизга Муҳаммад ибн Фузайл Осимдан мана шу иснод билан ривоят қилди, у деди: мен унинг укасини учратдим, у: «Мужошиъ рост айтди» деди. У Абу Маъбадни эслатмади.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالاَ أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنْ طَاوُسٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ الْفَتْحِ فَتْحِ مَكَّةَ " لاَ هِجْرَةَ وَلَكِنْ جِهَادٌ وَنِيَّةٌ وَإِذَا اسْتُنْفِرْتُمْ فَانْفِرُوا " .
Бизга Яҳё ибн Яҳё ва Исъҳоқ ибн Иброҳим ривоят қилди, иккаласи деди: бизга Жарир Мансурдан, у Мужоҳиддан, у Товусдан, у ибн Аббосдан хабар берди, у деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам Фатҳ куни - Макка фатҳи куни - деди: «Ҳижрат йўқ, лекин жиҳод ва ният бор. Агар (жиҳодга) чақирилсангиз, чиқинг».
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالاَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ سُفْيَانَ، ح وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، وَابْنُ، رَافِعٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ آدَمَ، حَدَّثَنَا مُفَضَّلٌ، - يَعْنِي ابْنَ مُهَلْهِلٍ - ح وَحَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى، عَنْ إِسْرَائِيلَ، كُلُّهُمْ عَنْ مَنْصُورٍ، بِهَذَا الإِسْنَادِ . مِثْلَهُ .
Бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба ва Абу Курайб ҳам ривоят қилди, иккаласи деди: бизга Вакиъ Суфёндан ривоят қилди, (ҳ) ва бизга Исъҳоқ ибн Мансур ва ибн Рофиъ Яҳё ибн Одамдан ривоят қилди, бизга Муфаззал - яъни ибн Муҳалҳил - ривоят қилди, (ҳ) ва бизга Абд ибн Ҳумайд ривоят қилди, бизга Убайдуллаҳ ибн Мусо Исроилдан хабар берди, уларнинг барчаси Мансурдан мана шу иснод билан шунга ўхшаш ривоят қилди.
وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ حَبِيبِ بْنِ أَبِي، ثَابِتٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي حُسَيْنٍ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الْهِجْرَةِ فَقَالَ " لاَ هِجْرَةَ بَعْدَ الْفَتْحِ وَلَكِنْ جِهَادٌ وَنِيَّةٌ وَإِذَا اسْتُنْفِرْتُمْ فَانْفِرُوا " .
Бизга Муҳаммад ибн Абдуллаҳ ибн Нумайр ривоят қилди, бизга отам ривоят қилди, бизга Абдуллаҳ ибн Ҳабиб ибн Абу Собит Абдуллаҳ ибн Абдурраҳмон ибн Абу Ҳусайндан, у Атодан, у Оишадан ривоят қилди, у деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламдан ҳижрат ҳақида сўралди. У деди: «Фатҳдан кейин ҳижрат йўқ, лекин жиҳод ва ният бор. Агар (жиҳодга) чақирилсангиз, чиқинг».
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ خَلاَّدٍ الْبَاهِلِيُّ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، بْنُ عَمْرٍو الأَوْزَاعِيُّ حَدَّثَنِي ابْنُ شِهَابٍ الزُّهْرِيُّ، حَدَّثَنِي عَطَاءُ بْنُ يَزِيدَ اللَّيْثِيُّ، أَنَّهُ حَدَّثَهُمْ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو سَعِيدٍ الْخُدْرِيُّ، أَنَّ أَعْرَابِيًّا، سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الْهِجْرَةِ فَقَالَ " وَيْحَكَ إِنَّ شَأْنَ الْهِجْرَةِ لَشَدِيدٌ فَهَلْ لَكَ مِنْ إِبِلٍ " . قَالَ نَعَمْ . قَالَ " فَهَلْ تُؤْتِي صَدَقَتَهَا " . قَالَ نَعَمْ . قَالَ " فَاعْمَلْ مِنْ وَرَاءِ الْبِحَارِ فَإِنَّ اللَّهَ لَنْ يَتِرَكَ مِنْ عَمَلِكَ شَيْئًا " .
Бизга Абу Бакр ибн Халлод ал-Боҳилий ривоят қилди, бизга ал-Валид ибн Муслим ривоят қилди, бизга Абдурраҳмон ибн Амр ал-Авзоий ривоят қилди, менга ибн Шиҳоб аз-Зуҳрий ривоят қилди, менга Ато ибн Язид ал-Лайсий ривоят қилдики, у уларга ривоят қилиб айтди: менга Абу Саид ал-Худрий ривоят қилдики, бир аъробий (бадавий) Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламдан ҳижрат ҳақида сўради. У деди: «Ҳолингга вой! Ҳижратнинг иши қаттиқ (оғир)дир. Сенинг туяларинг борми?» У: «Ҳа» деди. У: «Уларнинг закотини берасанми?» деди. У: «Ҳа» деди. У: «Ундай бўлса, денгизлар ортида (узоқ жойда) амал қил, чунки Аллаҳ сенинг амалингдан ҳеч нарсани камайтирмайди» деди.
وَحَدَّثَنَاهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ، عَنِ الأَوْزَاعِيِّ، بِهَذَا الإِسْنَادِ . مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ " إِنَّ اللَّهَ لَنْ يَتِرَكَ مِنْ عَمَلِكَ شَيْئًا " . وَزَادَ فِي الْحَدِيثِ قَالَ " فَهَلْ تَحْلُبُهَا يَوْمَ وِرْدِهَا " . قَالَ نَعَمْ .
Бизга уни Абдуллаҳ ибн Абдурраҳмон ад-Дорамий ҳам ривоят қилди, бизга Муҳаммад ибн Юсуф ал-Авзоийдан мана шу иснод билан шунга ўхшаш ривоят қилди, фақат у: «Албатта, Аллаҳ сенинг амалингдан ҳеч нарсани камайтирмайди» деди. Ва ҳадисда зиёда қилди: у: «Уларни (туяларни) сувга келадиган куни соғасанми?» деди. У: «Ҳа» деди.