Qurbonlik kitobi

وَحَدَّثَنِيهِ يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ، حَدَّثَنَا رَوْحٌ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، بِهَذَا الإِسْنَادِ ‏.‏

Buni menga Yahyo ibn Habib ham rivoyat qildi, bizga Ravh rivoyat qildi, bizga Shu'ba shu isnod bilan rivoyat qildi.

وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ مُحَارِبٍ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَطْرُقَ الرَّجُلُ أَهْلَهُ لَيْلاً يَتَخَوَّنُهُمْ أَوْ يَلْتَمِسُ عَثَرَاتِهِمْ ‏.‏

Yana bizga Abu Bakr ibn Abu Shayba rivoyat qildi, bizga Vaki' Sufyondan, u Muhoribdan, u Jobirdan rivoyat qildi. U dedi: «Rasulullah sollallahu alayhi vasallam kishi ularga xiyonat qilishdan gumonsirab yoki ularning kamchiliklarini qidirib, oilasiga tunda to'satdan kirishidan qaytardi.»

وَحَدَّثَنِيهِ مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، بِهَذَا الإِسْنَادِ قَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ قَالَ سُفْيَانُ لاَ أَدْرِي هَذَا فِي الْحَدِيثِ أَمْ لاَ ‏.‏ يَعْنِي أَنْ يَتَخَوَّنَهُمْ أَوْ يَلْتَمِسَ عَثَرَاتِهِمْ ‏.‏

Buni menga Muhammad ibn al-Musanno ham rivoyat qildi, bizga Abdurrahmon rivoyat qildi, bizga Sufyon shu isnod bilan rivoyat qildi. Abdurrahmon dedi: Sufyon dedi: «Bu hadis ichida bormi yoki yo'qmi, bilmayman» — ya'ni ‹ularga xiyonat qilishdan gumonsirab yoki ularning kamchiliklarini qidirib› degan so'zni nazarda tutdi.

وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، ح وَحَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ، حَدَّثَنَا أَبِي قَالاَ، جَمِيعًا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ مُحَارِبٍ، عَنْ جَابِرٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِكَرَاهَةِ الطُّرُوقِ وَلَمْ يَذْكُرْ يَتَخَوَّنُهُمْ أَوْ يَلْتَمِسُ عَثَرَاتِهِمْ ‏.‏

Yana bizga Muhammad ibn al-Musanno rivoyat qildi, bizga Muhammad ibn Ja'far rivoyat qildi, (h) yana bizga Ubaydulloh ibn Mu'oz rivoyat qildi, bizga otam rivoyat qildi, ikkalasi: bizga Shu'ba Muhoribdan, u Jobirdan, u Nabiy sollallahu alayhi vasallamdan tunda to'satdan kirishning makruhligi haqida rivoyat qildi, ammo ‹ularga xiyonat qilishdan gumonsirab yoki ularning kamchiliklarini qidirib› deganini zikr qilmadi.

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ، أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ هَمَّامِ بْنِ الْحَارِثِ، عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ، قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أُرْسِلُ الْكِلاَبَ الْمُعَلَّمَةَ فَيُمْسِكْنَ عَلَىَّ وَأَذْكُرُ اسْمَ اللَّهِ عَلَيْهِ فَقَالَ ‏"‏ إِذَا أَرْسَلْتَ كَلْبَكَ الْمُعَلَّمَ وَذَكَرْتَ اسْمَ اللَّهِ عَلَيْهِ فَكُلْ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ وَإِنْ قَتَلْنَ قَالَ ‏"‏ وَإِنْ قَتَلْنَ مَا لَمْ يَشْرَكْهَا كَلْبٌ لَيْسَ مَعَهَا ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ لَهُ فَإِنِّي أَرْمِي بِالْمِعْرَاضِ الصَّيْدَ فَأُصِيبُ فَقَالَ ‏"‏ إِذَا رَمَيْتَ بِالْمِعْرَاضِ فَخَزَقَ فَكُلْهُ وَإِنْ أَصَابَهُ بِعَرْضِهِ فَلاَ تَأْكُلْهُ ‏"‏ ‏.‏

Bizga Ishoq ibn Ibrohim al-Hanzaliy rivoyat qildi, bizga Jarir Mansurdan, u Ibrohimdan, u Hammom ibn al-Horisdan, u Adiy ibn Hotimdan xabar berdi. U dedi: «Men: ‹Yo Rasulullah, men o'rgatilgan itlarni qo'yib yuboraman, ular men uchun ushlab beradi va men ularga Allahning ismini zikr qilaman› dedim. Shunda u: ‹O'rgatilgan itingni qo'yib yuborib, unga Allahning ismini zikr qilsang, ye› dedi. Men: ‹O'ldirib qo'ysa ham-mi?› dedim. U: ‹O'ldirib qo'ysa ham, agar uning yonida bo'lmagan boshqa it qatnashmagan bo'lsa› dedi. Men unga: ‹Men mi'roz (uchli tig'siz tayoq) bilan ovni otaman va tegizaman› dedim. U: ‹Mi'roz bilan otib, uni teshib (yorib) o'tsa, uni ye, agar uning yonbosh tomoni bilan tegsa, uni yema› dedi.»

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا ابْنُ فُضَيْلٍ، عَنْ بَيَانٍ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ عَدِيِّ، بْنِ حَاتِمٍ قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قُلْتُ إِنَّا قَوْمٌ نَصِيدُ بِهَذِهِ الْكِلاَبِ فَقَالَ ‏ "‏ إِذَا أَرْسَلْتَ كِلاَبَكَ الْمُعَلَّمَةَ وَذَكَرْتَ اسْمَ اللَّهِ عَلَيْهَا فَكُلْ مِمَّا أَمْسَكْنَ عَلَيْكَ وَإِنْ قَتَلْنَ إِلاَّ أَنْ يَأْكُلَ الْكَلْبُ فَإِنْ أَكَلَ فَلاَ تَأْكُلْ فَإِنِّي أَخَافُ أَنْ يَكُونَ إِنَّمَا أَمْسَكَ عَلَى نَفْسِهِ وَإِنْ خَالَطَهَا كِلاَبٌ مِنْ غَيْرِهَا فَلاَ تَأْكُلْ ‏"‏ ‏.‏

Bizga Abu Bakr ibn Abu Shayba rivoyat qildi, bizga ibn Fuzayl Bayondan, u Sha'biydan, u Adiy ibn Hotimdan rivoyat qildi. U dedi: «Men Rasulullah sollallahu alayhi vasallamdan so'rab: ‹Biz mana shu itlar bilan ov qiladigan qavmmiz› dedim. Shunda u: ‹O'rgatilgan itlaringni qo'yib yuborib, ularga Allahning ismini zikr qilsang, ular sen uchun ushlab bergan narsadan ye, garchi o'ldirib qo'ygan bo'lsa ham; faqat it (ovdan) yegan bo'lsa, bundan mustasno. Agar yegan bo'lsa, sen yema, chunki men u faqat o'zi uchun ushlab qolgan bo'lishidan qo'rqaman. Agar unga boshqa itlar aralashib qolgan bo'lsa, yema› dedi.»

وَحَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ، أَبِي السَّفَرِ عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ، قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الْمِعْرَاضِ فَقَالَ ‏"‏ إِذَا أَصَابَ بِحَدِّهِ فَكُلْ وَإِذَا أَصَابَ بِعَرْضِهِ فَقَتَلَ فَإِنَّهُ وَقِيذٌ فَلاَ تَأْكُلْ ‏"‏ ‏.‏ وَسَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الْكَلْبِ فَقَالَ ‏"‏ إِذَا أَرْسَلْتَ كَلْبَكَ وَذَكَرْتَ اسْمَ اللَّهِ فَكُلْ فَإِنْ أَكَلَ مِنْهُ فَلاَ تَأْكُلْ فَإِنَّهُ إِنَّمَا أَمْسَكَ عَلَى نَفْسِهِ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ فَإِنْ وَجَدْتُ مَعَ كَلْبِي كَلْبًا آخَرَ فَلاَ أَدْرِي أَيُّهُمَا أَخَذَهُ قَالَ ‏"‏ فَلاَ تَأْكُلْ فَإِنَّمَا سَمَّيْتَ عَلَى كَلْبِكَ وَلَمْ تُسَمِّ عَلَى غَيْرِهِ ‏"‏ ‏.‏

Yana bizga Ubaydulloh ibn Mu'oz al-Anbariy rivoyat qildi, bizga otam rivoyat qildi, bizga Shu'ba Abdulloh ibn Abu Safardan, u Sha'biydan, u Adiy ibn Hotimdan rivoyat qildi. U dedi: «Men Rasulullah sollallahu alayhi vasallamdan mi'roz haqida so'radim. U: ‹Uning tig'i bilan tegsa, ye; yonbosh tomoni bilan tegib o'ldirsa, u vaqiyz (urilib o'lgan) bo'ladi, yema› dedi. Men Rasulullah sollallahu alayhi vasallamdan it haqida ham so'radim. U: ‹Itingni qo'yib yuborib, Allahning ismini zikr qilsang, ye; agar it undan yegan bo'lsa, yema, chunki u faqat o'zi uchun ushlab qolgan bo'ladi› dedi. Men: ‹Itim bilan birga boshqa itni topsam, qaysi biri uni olganini bilmasam-chi?› dedim. U: ‹Unda yema, chunki sen o'z iting uchun (Allahning ismini) aytgansan, boshqasi uchun aytmagansan› dedi.»

وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ، قَالَ وَأَخْبَرَنِي شُعْبَةُ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ، أَبِي السَّفَرِ قَالَ سَمِعْتُ الشَّعْبِيَّ، يَقُولُ سَمِعْتُ عَدِيَّ بْنَ حَاتِمٍ، يَقُولُ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الْمِعْرَاضِ ‏.‏ فَذَكَرَ مِثْلَهُ ‏.‏

Yana bizga Yahyo ibn Ayyub rivoyat qildi, bizga ibn Ulayya rivoyat qildi. U dedi: Menga Shu'ba Abdulloh ibn Abu Safardan xabar berdi. U dedi: Men Sha'biyni: ‹Men Adiy ibn Hotimni: «Men Rasulullah sollallahu alayhi vasallamdan mi'roz haqida so'radim» deganini eshitdim› deganini eshitdim. So'ng u xuddi shunday zikr qildi.

وَحَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ الْعَبْدِيُّ، حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ، أَبِي السَّفَرِ وَعَنْ نَاسٍ، ذَكَرَ شُعْبَةُ عَنِ الشَّعْبِيِّ، قَالَ سَمِعْتُ عَدِيَّ بْنَ حَاتِمٍ، قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الْمِعْرَاضِ ‏.‏ بِمِثْلِ ذَلِكَ ‏.‏

Va menga Abu Bakr ibn Nofi' al-Abdiy rivoyat qildi, bizga G'undar rivoyat qildi, bizga Shu'ba rivoyat qildi, bizga Abdulloh ibn Abu Safar rivoyat qildi — va boshqa kishilardan ham, Shu'ba Sha'biydan zikr qildi. U dedi: Men Adiy ibn Hotimni: ‹Men Rasulullah sollallahu alayhi vasallamdan mi'roz haqida so'radim› deganini eshitdim — xuddi shunday.

وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ، عَنْ عَامِرٍ، عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ، قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ صَيْدِ الْمِعْرَاضِ فَقَالَ ‏"‏ مَا أَصَابَ بِحَدِّهِ فَكُلْهُ وَمَا أَصَابَ بِعَرْضِهِ فَهُوَ وَقِيذٌ ‏"‏ ‏.‏ وَسَأَلْتُهُ عَنْ صَيْدِ الْكَلْبِ فَقَالَ ‏"‏ مَا أَمْسَكَ عَلَيْكَ وَلَمْ يَأْكُلْ مِنْهُ فَكُلْهُ فَإِنَّ ذَكَاتَهُ أَخْذُهُ فَإِنْ وَجَدْتَ عِنْدَهُ كَلْبًا آخَرَ فَخَشِيتَ أَنْ يَكُونَ أَخَذَهُ مَعَهُ وَقَدْ قَتَلَهُ فَلاَ تَأْكُلْ إِنَّمَا ذَكَرْتَ اسْمَ اللَّهِ عَلَى كَلْبِكَ وَلَمْ تَذْكُرْهُ عَلَى غَيْرِهِ ‏"‏ ‏.‏

Yana bizga Muhammad ibn Abdulloh ibn Numayr rivoyat qildi, bizga otam rivoyat qildi, bizga Zakariyo Omirdan, u Adiy ibn Hotimdan rivoyat qildi. U dedi: «Men Rasulullah sollallahu alayhi vasallamdan mi'roz ovi haqida so'radim. U: ‹Uning tig'i bilan tekkanini ye, yonbosh tomoni bilan tekkani esa vaqiyz (urilib o'lgan) bo'ladi› dedi. Men undan it ovi haqida ham so'radim. U: ‹Sen uchun ushlab, undan yemagan narsasini ye, chunki uning bo'g'izlanishi — uni (itning) ushlashidir. Agar uning yonida boshqa itni topsang va u bilan birga uni olib, o'ldirgan bo'lishidan qo'rqsang, yema; chunki sen Allahning ismini o'z iting uchun zikr qilgansan, boshqasi uchun zikr qilmagansan› dedi.»

وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ بْنُ أَبِي، زَائِدَةَ بِهَذَا الإِسْنَادِ ‏.‏

Yana bizga Ishoq ibn Ibrohim rivoyat qildi, bizga Iso ibn Yunus xabar berdi, bizga Zakariyo ibn Abu Zoida shu isnod bilan rivoyat qildi.

وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْوَلِيدِ بْنِ عَبْدِ الْحَمِيدِ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ مَسْرُوقٍ، حَدَّثَنَا الشَّعْبِيُّ، قَالَ سَمِعْتُ عَدِيَّ بْنَ حَاتِمٍ، - وَكَانَ لَنَا جَارًا وَدَخِيلاً وَرَبِيطًا بِالنَّهْرَيْنِ - أَنَّهُ سَأَلَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ أُرْسِلُ كَلْبِي فَأَجِدُ مَعَ كَلْبِي كَلْبًا قَدْ أَخَذَ لاَ أَدْرِي أَيُّهُمَا أَخَذَ ‏.‏ قَالَ ‏ "‏ فَلاَ تَأْكُلْ فَإِنَّمَا سَمَّيْتَ عَلَى كَلْبِكَ وَلَمْ تُسَمِّ عَلَى غَيْرِهِ ‏"‏ ‏.‏

Yana bizga Muhammad ibn al-Valid ibn Abdulhamid rivoyat qildi, bizga Muhammad ibn Ja'far rivoyat qildi, bizga Shu'ba Sa'id ibn Masruqdan rivoyat qildi, bizga Sha'biy rivoyat qildi. U dedi: Men Adiy ibn Hotimni — u bizning qo'shnimiz, ishonchli yaqinimiz va Nahrayn (degan joyda) bog'langanimiz edi — Nabiy sollallahu alayhi vasallamdan so'raganini eshitdim. U dedi: «Itimni qo'yib yuboraman, so'ng itim bilan birga (o'ljani) olgan boshqa bir itni topaman, qaysi biri olganini bilmayman». U: «Unda yema, chunki sen o'z iting uchun (Allahning ismini) aytgansan, boshqasi uchun aytmagansan» dedi.

وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِثْلَ ذَلِكَ ‏.‏

Yana bizga Muhammad ibn al-Valid rivoyat qildi, bizga Muhammad ibn Ja'far rivoyat qildi, bizga Shu'ba al-Hakamdan, u Sha'biydan, u Adiy ibn Hotimdan, u Nabiy sollallahu alayhi vasallamdan xuddi shunday rivoyat qildi.

حَدَّثَنِي الْوَلِيدُ بْنُ شُجَاعٍ السَّكُونِيُّ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ، عَنْ عَاصِمٍ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ، قَالَ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ إِذَا أَرْسَلْتَ كَلْبَكَ فَاذْكُرِ اسْمَ اللَّهِ فَإِنْ أَمْسَكَ عَلَيْكَ فَأَدْرَكْتَهُ حَيًّا فَاذْبَحْهُ وَإِنْ أَدْرَكْتَهُ قَدْ قَتَلَ وَلَمْ يَأْكُلْ مِنْهُ فَكُلْهُ وَإِنْ وَجَدْتَ مَعَ كَلْبِكَ كَلْبًا غَيْرَهُ وَقَدْ قَتَلَ فَلاَ تَأْكُلْ فَإِنَّكَ لاَ تَدْرِي أَيُّهُمَا قَتَلَهُ وَإِنْ رَمَيْتَ سَهْمَكَ فَاذْكُرِ اسْمَ اللَّهِ فَإِنْ غَابَ عَنْكَ يَوْمًا فَلَمْ تَجِدْ فِيهِ إِلاَّ أَثَرَ سَهْمِكَ فَكُلْ إِنْ شِئْتَ وَإِنْ وَجَدْتَهُ غَرِيقًا فِي الْمَاءِ فَلاَ تَأْكُلْ ‏"‏ ‏.‏

Menga al-Valid ibn Shujo' as-Sakuniy rivoyat qildi, bizga Ali ibn Mushir Osimdan, u Sha'biydan, u Adiy ibn Hotimdan rivoyat qildi. U dedi: «Rasulullah sollallahu alayhi vasallam menga: ‹Itingni qo'yib yuborsang, Allahning ismini zikr qil. Agar u sen uchun ushlab tursa va sen uni tirik yetib olsang, bo'g'izla. Agar uni o'ldirgan, ammo undan yemagan holda topsang, ye. Agar iting bilan birga boshqa bir itni topsang va u o'ldirgan bo'lsa, yema, chunki sen qaysi biri uni o'ldirganini bilmaysan. O'qingni otsang, Allahning ismini zikr qil. Agar (ov) sendan bir kun g'oyib bo'lsa va sen unda faqat o'qing izini topsang, xohlasang ye. Agar uni suvga cho'kkan holda topsang, yema› dedi.»

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ، أَخْبَرَنَا عَاصِمٌ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ، قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الصَّيْدِ قَالَ ‏ "‏ إِذَا رَمَيْتَ سَهْمَكَ فَاذْكُرِ اسْمَ اللَّهِ فَإِنْ وَجَدْتَهُ قَدْ قَتَلَ فَكُلْ إِلاَّ أَنْ تَجِدَهُ قَدْ وَقَعَ فِي مَاءٍ فَإِنَّكَ لاَ تَدْرِي الْمَاءُ قَتَلَهُ أَوْ سَهْمُكَ ‏"‏ ‏.‏

Bizga Yahyo ibn Ayyub rivoyat qildi, bizga Abdulloh ibn al-Muborak rivoyat qildi, bizga Osim Sha'biydan, u Adiy ibn Hotimdan xabar berdi. U dedi: «Men Rasulullah sollallahu alayhi vasallamdan ov haqida so'radim. U: ‹O'qingni otsang, Allahning ismini zikr qil. Agar uni o'ldirilgan holda topsang, ye; faqat uni suvga tushib qolgan holda topsang, bundan mustasno, chunki sen uni suv o'ldirdimi yoki o'qingmi — bilmaysan› dedi.»

حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ، عَنْ حَيْوَةَ بْنِ شُرَيْحٍ، قَالَ سَمِعْتُ رَبِيعَةَ بْنَ يَزِيدَ الدِّمَشْقِيَّ، يَقُولُ أَخْبَرَنِي أَبُو إِدْرِيسَ، عَائِذُ اللَّهِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا ثَعْلَبَةَ الْخُشَنِيَّ، يَقُولُ أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا بِأَرْضِ قَوْمٍ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ نَأْكُلُ فِي آنِيَتِهِمْ وَأَرْضِ صَيْدٍ أَصِيدُ بِقَوْسِي وَأَصِيدُ بِكَلْبِيَ الْمُعَلَّمِ أَوْ بِكَلْبِيَ الَّذِي لَيْسَ بِمُعَلَّمٍ فَأَخْبِرْنِي مَا الَّذِي يَحِلُّ لَنَا مِنْ ذَلِكَ قَالَ ‏ "‏ أَمَّا مَا ذَكَرْتَ أَنَّكُمْ بِأَرْضِ قَوْمٍ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ تَأْكُلُونَ فِي آنِيَتِهِمْ فَإِنْ وَجَدْتُمْ غَيْرَ آنِيَتِهِمْ فَلاَ تَأْكُلُوا فِيهَا وَإِنْ لَمْ تَجِدُوا فَاغْسِلُوهَا ثُمَّ كُلُوا فِيهَا وَأَمَّا مَا ذَكَرْتَ أَنَّكَ بِأَرْضِ صَيْدٍ فَمَا أَصَبْتَ بِقَوْسِكَ فَاذْكُرِ اسْمَ اللَّهِ ثُمَّ كُلْ وَمَا أَصَبْتَ بِكَلْبِكَ الْمُعَلَّمِ فَاذْكُرِ اسْمَ اللَّهِ ثُمَّ كُلْ وَمَا أَصَبْتَ بِكَلْبِكَ الَّذِي لَيْسَ بِمُعَلَّمٍ فَأَدْرَكْتَ ذَكَاتَهُ فَكُلْ ‏"‏ ‏.‏

Bizga Hannod ibn as-Sariy rivoyat qildi, bizga ibn al-Muborak Hayva ibn Shurayhdan rivoyat qildi. U dedi: Men Rabi'a ibn Yazid ad-Dimashqiyni: ‹Menga Abu Idris Oizulloh xabar berdi› deganini eshitdim. U dedi: Men Abu Sa'laba al-Xushaniyni shunday deganini eshitdim: «Men Rasulullah sollallahu alayhi vasallamning oldiga keldim va: ‹Yo Rasulullah, biz kitob ahlidan bo'lgan bir qavmning yerida bo'lib, ularning idishlarida ovqatlanamiz, ov yerida ham bo'lib, kamonim bilan ov qilaman, o'rgatilgan itim bilan yoki o'rgatilmagan itim bilan ov qilaman — menga shulardan nima halol ekanini xabar bering› dedim. U: ‹Sen aytgan, kitob ahlidan bo'lgan qavmning yerida bo'lib, ularning idishlarida ovqatlanishingga kelsak — agar ulardan boshqa idish topsangiz, ularning idishlarida ovqatlanmanglar; agar topmasangiz, ularni yuving, so'ng ularda ovqatlaninglar. Sen aytgan, ov yerida bo'lishingga kelsak — kamoning bilan tekkan narsaga Allahning ismini zikr qil, so'ng ye. O'rgatilgan iting bilan tekkan narsaga Allahning ismini zikr qil, so'ng ye. O'rgatilmagan iting bilan tekkan narsani bo'g'izlashga ulgursang, ye› dedi.»

وَحَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، ح وَحَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا الْمُقْرِئُ، كِلاَهُمَا عَنْ حَيْوَةَ، بِهَذَا الإِسْنَادِ ‏.‏ نَحْوَ حَدِيثِ ابْنِ الْمُبَارَكِ غَيْرَ أَنَّ حَدِيثَ ابْنِ وَهْبٍ، لَمْ يَذْكُرْ فِيهِ صَيْدَ الْقَوْسِ ‏.‏

Va menga Abu Tohir rivoyat qildi, bizga ibn Vahb xabar berdi, (h) yana menga Zuhayr ibn Harb rivoyat qildi, bizga al-Muqri rivoyat qildi, ikkalasi Hayvadan shu isnod bilan ibn al-Muborak hadisiga o'xshash rivoyat qildi; faqat ibn Vahbning hadisida kamon ovi zikr qilinmagan.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مِهْرَانَ الرَّازِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ اللَّهِ، حَمَّادُ بْنُ خَالِدٍ الْخَيَّاطُ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ صَالِحٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي ثَعْلَبَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ إِذَا رَمَيْتَ بِسَهْمِكَ فَغَابَ عَنْكَ فَأَدْرَكْتَهُ فَكُلْهُ مَا لَمْ يُنْتِنْ ‏"‏ ‏.‏

Bizga Muhammad ibn Mihron ar-Roziy rivoyat qildi, bizga Abu Abdulloh Hammod ibn Xolid al-Xayyot Muoviya ibn Solihdan, u Abdurrahmon ibn Jubayrdan, u otasidan, u Abu Sa'labadan, u Nabiy sollallahu alayhi vasallamdan rivoyat qildi. U dedi: «O'qing bilan otib, (ov) sendan g'oyib bo'lsa, so'ng uni topsang, sasib qolmagan ekan, uni ye.»

وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي خَلَفٍ، حَدَّثَنَا مَعْنُ بْنُ عِيسَى، حَدَّثَنِي مُعَاوِيَةُ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي ثَعْلَبَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي الَّذِي يُدْرِكُ صَيْدَهُ بَعْدَ ثَلاَثٍ ‏ "‏ فَكُلْهُ مَا لَمْ يُنْتِنْ ‏"‏ ‏.‏

Va menga Muhammad ibn Ahmad ibn Abu Xalaf rivoyat qildi, bizga Ma'n ibn Iso rivoyat qildi, menga Muoviya Abdurrahmon ibn Jubayr ibn Nufayrdan, u otasidan, u Abu Sa'labadan, u Nabiy sollallahu alayhi vasallamdan, o'z ovini uch kundan keyin topadigan kishi haqida rivoyat qildi: «Uni ye, sasib qolmagan ekan.»

وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ صَالِحٍ، عَنِ الْعَلاَءِ، عَنْ مَكْحُولٍ، عَنْ أَبِي ثَعْلَبَةَ الْخُشَنِيِّ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم حَدِيثَهُ فِي الصَّيْدِ ثُمَّ قَالَ ابْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا ابْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ مُعَاوِيَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ جُبَيْرٍ وَأَبِي الزَّاهِرِيَّةِ عَنْ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ عَنْ أَبِي ثَعْلَبَةَ الْخُشَنِيِّ ‏.‏ بِمِثْلِ حَدِيثِ الْعَلاَءِ غَيْرَ أَنَّهُ لَمْ يَذْكُرْ نُتُونَتَهُ وَقَالَ فِي الْكَلْبِ ‏ "‏ كُلْهُ بَعْدَ ثَلاَثٍ إِلاَّ أَنْ يُنْتِنَ فَدَعْهُ ‏"‏ ‏.‏

Va menga Muhammad ibn Hotim rivoyat qildi, bizga Abdurrahmon ibn Mahdiy Muoviya ibn Solihdan, u al-Alodan, u Makhuldan, u Abu Sa'laba al-Xushaniydan, u Nabiy sollallahu alayhi vasallamdan ov haqidagi hadisini rivoyat qildi. So'ng ibn Hotim dedi: Bizga ibn Mahdiy Muoviyadan, u Abdurrahmon ibn Jubayr va Abuz-Zohiriyadan, ular Jubayr ibn Nufayrdan, u Abu Sa'laba al-Xushaniydan al-Alo hadisiga o'xshash rivoyat qildi; faqat u uning sasib qolishini zikr qilmadi va it haqida: «Uni uch kundan keyin ye, faqat sasib qolsa, uni tashlab qo'y» dedi.