حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ، حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ، سَمِعْتُ عَطَاءَ بْنَ أَبِي رَبَاحٍ، حَدَّثَنَا جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الأَنْصَارِيُّ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم نَهَى أَنْ يُخْلَطَ الزَّبِيبُ وَالتَّمْرُ وَالْبُسْرُ وَالتَّمْرُ .
Бизга Шайбони ибн Фаррух ривоят қилди, бизга Жарир ибн Ҳозим ривоят қилди, Ато ибн Абу Робоҳдан эшитдим, бизга Жобир ибн Абдуллаҳ ал-Ансорий ривоят қилди-ки, Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам майизни хурмо билан, бўтана хурмони қуруқ хурмо билан аралаштиришдан қайтардилар.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ، اللَّهِ الأَنْصَارِيِّ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ نَهَى أَنْ يُنْبَذَ التَّمْرُ وَالزَّبِيبُ جَمِيعًا وَنَهَى أَنْ يُنْبَذَ الرُّطَبُ وَالْبُسْرُ جَمِيعًا .
Бизга Қутайба ибн Саъийд ривоят қилди, бизга Лайс Ато ибн Абу Робоҳдан, у Жобир ибн Абдуллаҳ ал-Ансорийдан, у Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламдан ривоят қилди-ки, у киши қуруқ хурмо билан майизни бирга, янги хурмо билан бўтана хурмони бирга набиз (ачитма) қилишдан қайтардилар.
وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، ح وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ، بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَمُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ - وَاللَّفْظُ لاِبْنِ رَافِعٍ - قَالاَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ، جُرَيْجٍ قَالَ قَالَ لِي عَطَاءٌ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ تَجْمَعُوا بَيْنَ الرُّطَبِ وَالْبُسْرِ وَبَيْنَ الزَّبِيبِ وَالتَّمْرِ نَبِيذًا " .
Менга Муҳаммад ибн Ҳотим ҳам ривоят қилди, бизга Яҳё ибн Саъийд ибн Журайждан ривоят қилди, (ҳ) бизга Ишоқ ибн Иброҳим ва Муҳаммад ибн Рофиъ — матн ибн Рофиъга тегишли — ривоят қилиб айтдилар: Бизга Абдурраззоқ ривоят қилди, бизга ибн Журайж хабар бериб айтди: Менга Ато айтди: Жобир ибн Абдуллаҳнинг шундай деганини эшитдим: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Янги хурмо билан бўтана хурмони, майиз билан қуруқ хурмони бирга набиз (ачитма) қилиб аралаштирманглар» дедилар.
وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ، أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ الْمَكِّيِّ، مَوْلَى حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الأَنْصَارِيِّ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ نَهَى أَنْ يُنْبَذَ الزَّبِيبُ وَالتَّمْرُ جَمِيعًا وَنَهَى أَنْ يُنْبَذَ الْبُسْرُ وَالرُّطَبُ جَمِيعًا .
Бизга Қутайба ибн Саъийд ҳам ривоят қилди, бизга Лайс ривоят қилди, (ҳ) бизга Муҳаммад ибн Румҳ ҳам ривоят қилди, бизга ал-Лайс Абу Зубайр ал-Маккий, Ҳаким ибн Ҳизомнинг озод қилгани, ундан, у Жобир ибн Абдуллаҳ ал-Ансорийдан, у Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламдан хабар берди-ки, у киши майиз билан қуруқ хурмони бирга, бўтана хурмо билан янги хурмони бирга набиз қилишдан қайтардилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، عَنِ التَّيْمِيِّ، عَنْ أَبِي نَضْرَةَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنِ التَّمْرِ وَالزَّبِيبِ أَنْ يُخْلَطَ بَيْنَهُمَا وَعَنِ التَّمْرِ وَالْبُسْرِ أَنْ يُخْلَطَ بَيْنَهُمَا .
Бизга Яҳё ибн Яҳё ривоят қилди, бизга Язид ибн Зурайъ ат-Таймийдан, у Абу Назрадан, у Абу Саъийддан хабар берди-ки, Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам қуруқ хурмо билан майизни ўзаро аралаштиришдан ва қуруқ хурмо билан бўтана хурмони ўзаро аралаштиришдан қайтардилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ يَزِيدَ أَبُو مَسْلَمَةَ، عَنْ أَبِي نَضْرَةَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، قَالَ نَهَانَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ نَخْلِطَ بَيْنَ الزَّبِيبِ وَالتَّمْرِ وَأَنْ نَخْلِطَ الْبُسْرَ وَالتَّمْرَ .
Бизга Яҳё ибн Айюб ривоят қилди, бизга ибн Улайя ривоят қилди, бизга Саъийд ибн Язид Абу Маслама Абу Назрадан, у Абу Саъийддан ривоят қилди, у айтди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам бизни майиз билан қуруқ хурмони ўзаро аралаштиришдан ва бўтана хурмо билан қуруқ хурмони аралаштиришдан қайтардилар.
وَحَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ، حَدَّثَنَا بِشْرٌ، - يَعْنِي ابْنَ مُفَضَّلٍ - عَنْ أَبِي، مَسْلَمَةَ بِهَذَا الإِسْنَادِ مِثْلَهُ .
Бизга Наср ибн Алий ал-Жаҳзамий ҳам ривоят қилди, бизга Бишр — яъни ибн Муфаззал — Абу Масламадан шу иснод билан худди шунга ўхшашини ривоят қилди.
وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ مُسْلِمٍ الْعَبْدِيِّ، عَنْ أَبِي، الْمُتَوَكِّلِ النَّاجِيِّ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ شَرِبَ النَّبِيذَ مِنْكُمْ فَلْيَشْرَبْهُ زَبِيبًا فَرْدًا أَوْ تَمْرًا فَرْدًا أَوْ بُسْرًا فَرْدًا " .
Бизга Қутайба ибн Саъийд ҳам ривоят қилди, бизга Вакиъ Исмоил ибн Муслим ал-Абдийдан, у Абу Мутаваккил ан-Ножийдан, у Абу Саъийд ал-Худрийдан ривоят қилди, у айтди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Сизлардан ким набиз (ачитма) ичса, уни ёлғиз майиздан, ёки ёлғиз қуруқ хурмодан, ёки ёлғиз бўтана хурмодан ичсин» дедилар.
وَحَدَّثَنِيهِ أَبُو بَكْرِ بْنُ إِسْحَاقَ، حَدَّثَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مُسْلِمٍ، الْعَبْدِيُّ بِهَذَا الإِسْنَادِ قَالَ نَهَانَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ نَخْلِطَ بُسْرًا بِتَمْرٍ أَوْ زَبِيبًا بِتَمْرٍ أَوْ زَبِيبًا بِبُسْرٍ . وَقَالَ " مَنْ شَرِبَهُ مِنْكُمْ " . فَذَكَرَ بِمِثْلِ حَدِيثِ وَكِيعٍ .
Менга буни Абу Бакр ибн Ишоқ ҳам ривоят қилди, бизга Равҳ ибн Убода ривоят қилди, бизга Исмоил ибн Муслим ал-Абдий шу иснод билан ривоят қилиб айтди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам бизни бўтана хурмони қуруқ хурмо билан, ёки майизни қуруқ хурмо билан, ёки майизни бўтана хурмо билан аралаштиришдан қайтардилар ва: «Сизлардан ким уни ичса...» дедилар — сўнг Вакиънинг ҳадисига ўхшашини зикр қилди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ، أَخْبَرَنَا هِشَامٌ الدَّسْتَوَائِيُّ، عَنْ يَحْيَى بْنِ، أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ تَنْتَبِذُوا الزَّهْوَ وَالرُّطَبَ جَمِيعًا وَلاَ تَنْتَبِذُوا الزَّبِيبَ وَالتَّمْرَ جَمِيعًا وَانْتَبِذُوا كُلَّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا عَلَى حِدَتِهِ " .
Бизга Яҳё ибн Айюб ривоят қилди, бизга ибн Улайя ривоят қилди, бизга Ҳишом ад-Даставоий Яҳё ибн Абу Касийрдан, у Абдуллаҳ ибн Абу Қатодадан, у отасидан хабар берди, у айтди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Ғўр (ярим пишган) хурмо билан янги хурмони бирга набиз қилманглар, майиз билан қуруқ хурмони бирга набиз қилманглар, балки уларнинг ҳар бирини алоҳида-алоҳида набиз қилинглар» дедилар.
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ الْعَبْدِيُّ، عَنْ حَجَّاجِ بْنِ أَبِي، عُثْمَانَ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، بِهَذَا الإِسْنَادِ مِثْلَهُ .
Бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба ҳам ривоят қилди, бизга Муҳаммад ибн Бишр ал-Абдий Ҳажжож ибн Абу Усмондан, у Яҳё ибн Абу Касийрдан шу иснод билан худди шунга ўхшашини ривоят қилди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ، أَخْبَرَنَا عَلِيٌّ، - وَهُوَ ابْنُ الْمُبَارَكِ - عَنْ يَحْيَى، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي قَتَادَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ تَنْتَبِذُوا الزَّهْوَ وَالرُّطَبَ جَمِيعًا وَلاَ تَنْتَبِذُوا الرُّطَبَ وَالزَّبِيبَ جَمِيعًا وَلَكِنِ انْتَبِذُوا كُلَّ وَاحِدٍ عَلَى حِدَتِهِ " . وَزَعَمَ يَحْيَى أَنَّهُ لَقِيَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي قَتَادَةَ فَحَدَّثَهُ عَنْ أَبِيهِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِمِثْلِ هَذَا .
Бизга Муҳаммад ибн ал-Мусанна ривоят қилди, бизга Усмон ибн Умар ривоят қилди, бизга Алий — у ибн ал-Муборак — Яҳёдан, у Абу Саламадан, у Абу Қатодадан хабар берди-ки, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Ғўр хурмо билан янги хурмони бирга набиз қилманглар, янги хурмо билан майизни бирга набиз қилманглар, балки ҳар бирини алоҳида набиз қилинглар» дедилар. Яҳё гумон қилдики, у Абдуллаҳ ибн Абу Қатода билан учрашган, у эса отасидан, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан шунга ўхшашини ривоят қилган.
وَحَدَّثَنِيهِ أَبُو بَكْرِ بْنُ إِسْحَاقَ، حَدَّثَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ، حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ الْمُعَلِّمُ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ، بِهَذَيْنِ الإِسْنَادَيْنِ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ " الرُّطَبَ وَالزَّهْوَ وَالتَّمْرَ وَالزَّبِيبَ " .
Менга буни Абу Бакр ибн Ишоқ ҳам ривоят қилди, бизга Равҳ ибн Убода ривоят қилди, бизга Ҳусайн ал-Муаллим ривоят қилди, бизга Яҳё ибн Абу Касийр шу икки иснод билан ривоят қилди, фақат у: «Янги хурмо, ғўр хурмо, қуруқ хурмо ва майиз» деди.
وَحَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ إِسْحَاقَ، حَدَّثَنَا عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنَا أَبَانٌ الْعَطَّارُ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ، حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي قَتَادَةَ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنْ خَلِيطِ التَّمْرِ وَالْبُسْرِ وَعَنْ خَلِيطِ الزَّبِيبِ وَالتَّمْرِ وَعَنْ خَلِيطِ الزَّهْوِ وَالرُّطَبِ وَقَالَ " انْتَبِذُوا كُلَّ وَاحِدٍ عَلَى حِدَتِهِ " .
Менга Абу Бакр ибн Ишоқ ҳам ривоят қилди, бизга Аффон ибн Муслим ривоят қилди, бизга Абон ал-Аттор ривоят қилди, бизга Яҳё ибн Абу Касийр ривоят қилди, менга Абдуллаҳ ибн Абу Қатода отасидан ривоят қилди-ки, Аллаҳнинг Набийи соллаллаҳу алайҳи васаллам қуруқ хурмо билан бўтана хурмонинг аралашмасидан, майиз билан қуруқ хурмонинг аралашмасидан, ғўр хурмо билан янги хурмонинг аралашмасидан қайтардилар ва: «Ҳар бирини алоҳида набиз қилинглар» дедилар.
وَحَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي قَتَادَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِمِثْلِ هَذَا الْحَدِيثِ .
Менга Абу Салама ибн Абдурраҳмон ҳам Абу Қатодадан, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан худди шу ҳадисга ўхшашини ривоят қилди.
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، وَأَبُو كُرَيْبٍ - وَاللَّفْظُ لِزُهَيْرٍ - قَالاَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ عِكْرِمَةَ، بْنِ عَمَّارٍ عَنْ أَبِي كَثِيرٍ الْحَنَفِيِّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الزَّبِيبِ وَالتَّمْرِ وَالْبُسْرِ وَالتَّمْرِ وَقَالَ " يُنْبَذُ كُلُّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا عَلَى حِدَتِهِ " .
Бизга Зуҳайр ибн Ҳарб ва Абу Курайб — матн Зуҳайрга тегишли — ривоят қилиб айтдилар: Бизга Вакиъ Икрима ибн Аммордан, у Абу Касийр ал-Ҳанафийдан, у Абу Ҳурайрадан ривоят қилди, у айтди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам майиз билан қуруқ хурмодан, бўтана хурмо билан қуруқ хурмодан қайтардилар ва: «Уларнинг ҳар бири алоҳида набиз қилинсин» дедилар.
وَحَدَّثَنِيهِ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ، حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أُذَيْنَةَ، - وَهُوَ أَبُو كَثِيرٍ الْغُبَرِيُّ - حَدَّثَنِي أَبُو هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِمِثْلِهِ .
Менга буни Зуҳайр ибн Ҳарб ҳам ривоят қилди, бизга Ҳошим ибн ал-Қосим ривоят қилди, бизга Икрима ибн Аммор ривоят қилди, бизга Язид ибн Абдурраҳмон ибн Узайна — у Абу Касийр ал-Ғубарий — ривоят қилди, менга Абу Ҳурайра ривоят қилиб айтди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам худди шунга ўхшашини айтдилар.
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ، عَنِ الشَّيْبَانِيِّ، عَنْ حَبِيبٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ نَهَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَنْ يُخْلَطَ التَّمْرُ وَالزَّبِيبُ جَمِيعًا وَأَنْ يُخْلَطَ الْبُسْرُ وَالتَّمْرُ جَمِيعًا وَكَتَبَ إِلَى أَهْلِ جُرَشَ يَنْهَاهُمْ عَنْ خَلِيطِ التَّمْرِ وَالزَّبِيبِ .
Бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба ҳам ривоят қилди, бизга Алий ибн Мушир аш-Шайбонийдан, у Ҳабибдан, у Саъийд ибн Жубайрдан, у ибн Аббосдан ривоят қилди, у айтди: Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам қуруқ хурмо билан майизни бирга аралаштиришдан, бўтана хурмо билан қуруқ хурмони бирга аралаштиришдан қайтардилар ва Жураш аҳлига хат ёзиб, уларни қуруқ хурмо билан майизнинг аралашмасидан қайтардилар.
وَحَدَّثَنِيهِ وَهْبُ بْنُ بَقِيَّةَ، أَخْبَرَنَا خَالِدٌ، - يَعْنِي الطَّحَّانَ - عَنِ الشَّيْبَانِيِّ، بِهَذَا الإِسْنَادِ فِي التَّمْرِ وَالزَّبِيبِ وَلَمْ يَذْكُرِ الْبُسْرَ وَالتَّمْرَ .
Менга буни Ваҳб ибн Бақийя ҳам ривоят қилди, бизга Холид — яъни ат-Таҳҳон — аш-Шайбонийдан шу иснод билан қуруқ хурмо ва майиз ҳақида хабар берди, бўтана хурмо ва қуруқ хурмони зикр қилмади.
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنِي مُوسَى، بْنُ عُقْبَةَ عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ قَدْ نُهِيَ أَنْ يُنْبَذَ الْبُسْرُ وَالرُّطَبُ جَمِيعًا وَالتَّمْرُ وَالزَّبِيبُ جَمِيعًا .
Менга Муҳаммад ибн Рофиъ ривоят қилди, бизга Абдурраззоқ ривоят қилди, бизга ибн Журайж хабар берди, менга Мусо ибн Уқба Нофиъдан, у ибн Умардан хабар берди-ки, у шундай дерди: Бўтана хурмо билан янги хурмони бирга, қуруқ хурмо билан майизни бирга набиз қилишдан қайтарилган.
وَحَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ إِسْحَاقَ، حَدَّثَنَا رَوْحٌ، حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنِي مُوسَى بْنُ، عُقْبَةَ عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّهُ قَالَ قَدْ نُهِيَ أَنْ يُنْبَذَ الْبُسْرُ وَالرُّطَبُ جَمِيعًا وَالتَّمْرُ وَالزَّبِيبُ جَمِيعًا .
Менга Абу Бакр ибн Ишоқ ҳам ривоят қилди, бизга Равҳ ривоят қилди, бизга ибн Журайж ривоят қилди, менга Мусо ибн Уқба Нофиъдан, у ибн Умардан хабар берди-ки, у айтди: Бўтана хурмо билан янги хурмони бирга, қуруқ хурмо билан майизни бирга набиз қилишдан қайтарилган.