باب كَرَاهَةِ التَّسْمِيَةِ بِالأَسْمَاءِ الْقَبِيحَةِ وَبِنَافِعٍ وَنَحْوِهِ .
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا مُعْتَمِرُ بْنُ، سُلَيْمَانَ عَنِ الرُّكَيْنِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ سَمُرَةَ، وَقَالَ، يَحْيَى أَخْبَرَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ سَمِعْتُ الرُّكَيْنَ، يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ، عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ، قَالَ نَهَانَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ نُسَمِّيَ رَقِيقَنَا بِأَرْبَعَةِ أَسْمَاءٍ أَفْلَحَ وَرَبَاحٍ وَيَسَارٍ وَنَافِعٍ .
Бизга Яҳё ибн Яҳё ва Абу Бакр ибн Абу Шайба ривоят қилдилар. Абу Бакр деди: Бизга Муътамир ибн Сулаймон ар-Рукайндан, у отасидан, у Самурадан ривоят қилди. Яҳё эса деди: Бизга ал-Муътамир ибн Сулаймон хабар берди, у деди: Мен ар-Рукайнни эшитдим, у отасидан, у Самура ибн Жундувдан ривоят қиларди, у шундай деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам бизни қулларимизни тўрт исм билан — Афлаҳ, Рабоҳ, Ясор ва Нофиъ деб — номлашдан қайтардилар.
وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنِ الرُّكَيْنِ بْنِ الرَّبِيعِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ سَمُرَةَ، بْنِ جُنْدَبٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ تُسَمِّ غُلاَمَكَ رَبَاحًا وَلاَ يَسَارًا وَلاَ أَفْلَحَ وَلاَ نَافِعًا " .
Яна бизга Қутайба ибн Саъийд ривоят қилди, бизга Жарийр ар-Рукайн ибн ар-Рабиъдан, у отасидан, у Самура ибн Жундувдан ривоят қилди, у шундай деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам дедилар: «Ғуломингни Рабоҳ, Ясор, Афлаҳ ёки Нофиъ деб номлама.»
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يُونُسَ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، حَدَّثَنَا مَنْصُورٌ، عَنِ هِلاَلِ بْنِ يَسَافٍ، عَنْ رَبِيعِ بْنِ عُمَيْلَةَ، عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم "أَحَبُّ الْكَلاَمِ إِلَى اللَّهِ أَرْبَعٌ سُبْحَانَ اللَّهِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ وَلاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَاللَّهُ أَكْبَرُ. لاَ يَضُرُّكَ بَأَيِّهِنَّ بَدَأْتَ. وَلاَ تُسَمِّيَنَّ غُلاَمَكَ يَسَارًا وَلاَ رَبَاحًا وَلاَ نَجِيحًا وَلاَ أَفْلَحَ فَإِنَّكَ تَقُولُ أَثَمَّ هُوَ فَلاَ يَكُونُ فَيَقُولُ لاَ." إِنَّمَا هُنَّ أَرْبَعٌ فَلاَ تَزِيدُنَّ عَلَىَّ .
Бизга Аҳмад ибн Абдуллаҳ ибн Юнус ривоят қилди, бизга Зуҳайр ривоят қилди, бизга Мансур Ҳилол ибн Ясофдан, у Рабиъ ибн Умаладан, у Самура ибн Жундувдан ривоят қилди, у шундай деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам дедилар: «Аллаҳга энг севимли калом тўрттадир: Субҳаналлаҳ, Алҳамдулиллаҳ, Ла илаҳа иллаллаҳ ва Аллаҳу Акбар. Уларнинг қайси биридан бошласанг ҳам сенга зарари йўқ. Ва ғуломингни Ясор, Рабоҳ, Нажиҳ ёки Афлаҳ деб номламагин. Чунки сен: ‹У шу ердами?› дейсан-у, у бўлмайди ва у: ‹Йўқ› дейди. Улар фақат тўрттадир, мендан ортиқча (бошқасини) зикр қилманглар.»
وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنِي جَرِيرٌ، ح وَحَدَّثَنِي أُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامٍ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، حَدَّثَنَا رَوْحٌ، - وَهْوَ ابْنُ الْقَاسِمِ - ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ، بَشَّارٍ قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، كُلُّهُمْ عَنْ مَنْصُورٍ، بِإِسْنَادِ زُهَيْرٍ . فَأَمَّا حَدِيثُ جَرِيرٍ وَرَوْحٍ فَكَمِثْلِ حَدِيثِ زُهَيْرٍ بِقِصَّتِهِ . وَأَمَّا حَدِيثُ شُعْبَةَ فَلَيْسَ فِيهِ إِلاَّ ذِكْرُ تَسْمِيَةِ الْغُلاَمِ وَلَمْ يَذْكُرِ الْكَلاَمَ الأَرْبَعَ .
Яна бизга Ишоқ ибн Иброҳим ривоят қилди, менга Жарийр хабар берди. (ҳ) Яна менга Умайя ибн Бистом ривоят қилди, бизга Язид ибн Зурайъ ривоят қилди, бизга Равҳ — у ибн ал-Қосимдир — ривоят қилди. (ҳ) Яна бизга Муҳаммад ибн Мусанно ва ибн Башшор ривоят қилиб айтдилар: Бизга Муҳаммад ибн Жаъфар ривоят қилди, бизга Шуъба ривоят қилди. Уларнинг ҳаммаси Мансурдан, Зуҳайрнинг исноди билан ривоят қилдилар. Жарийр ва Равҳнинг ҳадиси Зуҳайрнинг ҳадиси каби, қиссаси билан бирга келди. Шуъбанинг ҳадисида эса фақат ғуломни номлаш зикри бор, тўрт каломни зикр қилмади.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي خَلَفٍ، حَدَّثَنَا رَوْحٌ، حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، يَقُولُ أَرَادَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَنْهَى عَنْ أَنْ يُسَمَّى بِيَعْلَى وَبِبَرَكَةَ وَبِأَفْلَحَ وَبِيَسَارٍ وَبِنَافِعٍ وَبِنَحْوِ ذَلِكَ ثُمَّ رَأَيْتُهُ سَكَتَ بَعْدُ عَنْهَا فَلَمْ يَقُلْ شَيْئًا ثُمَّ قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَلَمْ يَنْهَ عَنْ ذَلِكَ ثُمَّ أَرَادَ عُمَرُ أَنْ يَنْهَى عَنْ ذَلِكَ ثُمَّ تَرَكَهُ .
Бизга Муҳаммад ибн Аҳмад ибн Абу Халаф ривоят қилди, бизга Равҳ ривоят қилди, бизга ибн Журайж ривоят қилди, менга Абуз-Зубайр хабар бердики, у Жобир ибн Абдуллаҳни шундай деганини эшитган: Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам Яъло, Барака, Афлаҳ, Ясор, Нофиъ ва шу кабилар билан номланишдан қайтармоқчи бўлдилар. Сўнгра мен у кишини бу ҳақда сукут сақлаганини кўрдим, ҳеч нарса демадилар. Сўнгра Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам вафот этдилар ва бундан қайтармадилар. Сўнгра Умар бундан қайтармоқчи бўлди, кейин уни тарк этди.