باب تَحْرِيمِ إِقَامَةِ الإِنْسَانِ مِنْ مَوْضِعِهِ الْمُبَاحِ الَّذِي سَبَقَ إِلَيْهِ
وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، ح وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحِ بْنِ الْمُهَاجِرِ، أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ يُقِيمَنَّ أَحَدُكُمُ الرَّجُلَ مِنْ مَجْلِسِهِ ثُمَّ يَجْلِسُ فِيهِ " .
Ва бизга Қутайба ибн Саъид ривоят қилди: бизга Лайс ривоят қилди, (ҳ) ва менга Муҳаммад ибн Румҳ ибн ал-Муҳожир ривоят қилди: бизга Лайс Нофиъдан, у Ибн Умардан, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан хабар берди: У: «Сизлардан бирортангиз бир кишини ўрнидан турғизиб, сўнг ўша жойга ўтирмасин» деди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ، ح وَحَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، ح وَحَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، - وَهْوَ الْقَطَّانُ - ح وَحَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، - يَعْنِي الثَّقَفِيَّ - كُلُّهُمْ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، ح وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ، وَأَبُو أُسَامَةَ وَابْنُ نُمَيْرٍ قَالُوا حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ يُقِيمُ الرَّجُلُ الرَّجُلَ مِنْ مَقْعَدِهِ ثُمَّ يَجْلِسُ فِيهِ وَلَكِنْ تَفَسَّحُوا وَتَوَسَّعُوا " .
Бизга Яҳё ибн Яҳё ривоят қилди: бизга Абдуллаҳ ибн Нумайр хабар берди, (ҳ) ва бизга Ибн Нумайр ривоят қилди: бизга отам ривоят қилди, (ҳ) ва бизга Зуҳайр ибн Ҳарб ривоят қилди: бизга Яҳё — у ал-Қаттон — ривоят қилди, (ҳ) ва бизга Ибн ал-Мусанно ривоят қилди: бизга Абдулваҳҳоб — яъни ас-Сақафий — ривоят қилди, уларнинг ҳаммаси Убайдуллаҳдан, (ҳ) ва бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба ривоят қилди — лафз уники — бизга Муҳаммад ибн Бишр ва Абу Усома ва Ибн Нумайр ривоят қилди, улар: бизга Убайдуллаҳ Нофиъдан, у Ибн Умардан, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан ривоят қилди, дедилар: У: «Эркак бошқа эркакни ўрнидан турғизиб, сўнг унга ўтирмасин, балки жой беринг ва кенг очинг» деди.
وَحَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ، وَأَبُو كَامِلٍ قَالاَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، ح وَحَدَّثَنِي يَحْيَى، بْنُ حَبِيبٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ، ح وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، وَحَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، كِلاَهُمَا عَنِ ابْنِ، جُرَيْجٍ ح وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي فُدَيْكٍ، أَخْبَرَنَا الضَّحَّاكُ، - يَعْنِي ابْنَ عُثْمَانَ - كُلُّهُمْ عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم . بِمِثْلِ حَدِيثِ اللَّيْثِ وَلَمْ يَذْكُرُوا فِي الْحَدِيثِ " وَلَكِنْ تَفَسَّحُوا وَتَوَسَّعُوا " . وَزَادَ فِي حَدِيثِ ابْنِ جُرَيْجٍ قُلْتُ فِي يَوْمِ الْجُمُعَةِ قَالَ فِي يَوْمِ الْجُمُعَةِ وَغَيْرِهَا .
Ва бизга Абуррабиъ ва Абу Комил ривоят қилди, улар: бизга Ҳаммод ривоят қилди: бизга Айюб ривоят қилди, дедилар, (ҳ) ва менга Яҳё ибн Ҳабиб ривоят қилди: бизга Равҳ ривоят қилди, (ҳ) ва менга Муҳаммад ибн Рофиъ ривоят қилди ва бизга Абдурраззоқ ривоят қилди, иккаласи Ибн Журайждан (ривоят қилди), (ҳ) ва менга Муҳаммад ибн Рофиъ ривоят қилди: бизга Ибн Абу Фудайк ривоят қилди: бизга ад-Даҳҳок — яъни Ибн Усмон — хабар берди, уларнинг ҳаммаси Нофиъдан, у Ибн Умардан, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан, Лайснинг ҳадисига ўхшаш (ривоят қилди). Улар ҳадисда «балки жой беринг ва кенг очинг»ни зикр қилмадилар. Ибн Журайжнинг ҳадисида қўшимча қилди: Мен: «Жума кунидами?» дедим. У: «Жума кунида ҳам, бошқасида ҳам» деди.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَالِمٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ يُقِيمَنَّ أَحَدُكُمْ أَخَاهُ ثُمَّ يَجْلِسُ فِي مَجْلِسِهِ " . وَكَانَ ابْنُ عُمَرَ إِذَا قَامَ لَهُ رَجُلٌ عَنْ مَجْلِسِهِ لَمْ يَجْلِسْ فِيهِ .
Бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба ривоят қилди: бизга Абдулаъло Маъмардан, у Зуҳрийдан, у Солимдан, у Ибн Умардан ривоят қилди: Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Сизлардан бирортангиз биродарини ўрнидан турғизиб, сўнг унинг ўрнига ўтирмасин» деди. Ибн Умар, агар бир киши ўрнидан туриб жой берса, унга ўтирмасди.
وَحَدَّثَنَاهُ عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، بِهَذَا الإِسْنَادِ مِثْلَهُ .
Ва буни бизга Абд ибн Ҳумайд ривоят қилди: бизга Абдурраззоқ хабар берди: бизга Маъмар шу иснод билан шунга ўхшашини хабар берди.
وَحَدَّثَنَا سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ، حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ أَعْيَنَ، حَدَّثَنَا مَعْقِلٌ، - وَهُوَ ابْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ - عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ يُقِيمَنَّ أَحَدُكُمْ أَخَاهُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ ثُمَّ لْيُخَالِفْ إِلَى مَقْعَدِهِ فَيَقْعُدَ فِيهِ وَلَكِنْ يَقُولُ افْسَحُوا " .
Ва бизга Салама ибн Шабиб ривоят қилди: бизга Ҳасан ибн Аъян ривоят қилди: бизга Маъқил — у Ибн Убайдуллаҳ — Абуззубайрдан, у Жобирдан, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан ривоят қилди: У: «Сизлардан бирортангиз жума куни биродарини ўрнидан турғизиб, сўнг унинг жойига бориб ўтирмасин, балки ‹жой беринг› десин» деди.