كتاب السلام
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، ح وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، كِلاَهُمَا عَنْ هِشَامٍ، بِهَذَا الإِسْنَادِ .
Bizga Abu Bakr ibn Abu Shayba rivoyat qildi, bizga Abu Usoma rivoyat qildi. (h) Yana bizga Ishoq ibn Ibrohim rivoyat qildi, bizga Abu Muoviya xabar berdi. Ularning ikkalasi Hishomdan, shu isnod bilan rivoyat qildilar.
حَدَّثَنِي أَبُو كُرَيْبٍ، مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ - قَالَ أَبُو كُرَيْبٍ أَخْبَرَنَا وَقَالَ، ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا وَاللَّفْظُ، لَهُ - قَالاَ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ، - يَعْنِيَانِ الْفَزَارِيَّ - عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ نَادَى رَجُلٌ رَجُلاً بِالْبَقِيعِ يَا أَبَا الْقَاسِمِ . فَالْتَفَتَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي لَمْ أَعْنِكَ إِنَّمَا دَعَوْتُ فُلاَنًا . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " تَسَمَّوْا بِاسْمِي وَلاَ تَكَنَّوْا بِكُنْيَتِي " .
Menga Abu Kurayb Muhammad ibn al-Alo va ibn Abu Umar rivoyat qildilar — Abu Kurayb «xabar berdi» dedi, ibn Abu Umar esa «rivoyat qildi» dedi va lafz uniki — ular aytdilar: Bizga Marvon — ya'ni ikkalasi al-Fazoriyni nazarda tutadi — Humayddan, u Anasdan rivoyat qildi, u shunday dedi: Bir kishi Baqi'da boshqa bir kishini «Ey Abul-Qosim!» deb chaqirdi. Shunda Rasulullah sollallahu alayhi vasallam unga o'girildilar. U dedi: «Ey Rasulullah, men sizni nazarda tutmadim, faqat falonchini chaqirdim.» Rasulullah sollallahu alayhi vasallam dedilar: «Mening ismimni qo'yinglar, lekin mening kunyam bilan kunya qo'ymanglar.»
حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ زِيَادٍ، - وَهُوَ الْمُلَقَّبُ بِسَبَلاَنَ - أَخْبَرَنَا عَبَّادُ بْنُ عَبَّادٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، وَأَخِيهِ عَبْدِ اللَّهِ، سَمِعَهُ مِنْهُمَا، سَنَةَ أَرْبَعٍ وَأَرْبَعِينَ وَمِائَةٍ يُحَدِّثَانِ عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ أَحَبَّ أَسْمَائِكُمْ إِلَى اللَّهِ عَبْدُ اللَّهِ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ " .
Menga Ibrohim ibn Ziyod — u Sabalon laqabli — rivoyat qildi, bizga Abbod ibn Abbod Ubaydulloh ibn Umar va uning akasi Abdullohdan xabar berdi — u ulardan buni bir yuz qirq to'rtinchi yilda eshitgan — ular ikkalasi Nofi'dan, u ibn Umardan rivoyat qildilar, u shunday dedi: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam dedilar: «Allahga eng sevimli ismlaringiz Abdulloh va Abdurrahmondir.»
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ عُثْمَانُ حَدَّثَنَا وَقَالَ، إِسْحَاقُ أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ وُلِدَ لِرَجُلٍ مِنَّا غُلاَمٌ فَسَمَّاهُ مُحَمَّدًا فَقَالَ لَهُ قَوْمُهُ لاَ نَدَعُكَ تُسَمِّي بِاسْمِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . فَانْطَلَقَ بِابْنِهِ حَامِلَهُ عَلَى ظَهْرِهِ فَأَتَى بِهِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وُلِدَ لِي غُلاَمٌ فَسَمَّيْتُهُ مُحَمَّدًا فَقَالَ لِي قَوْمِي لاَ نَدَعُكَ تُسَمِّي بِاسْمِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " تَسَمَّوْا بِاسْمِي وَلاَ تَكْتَنُوا بِكُنْيَتِي فَإِنَّمَا أَنَا قَاسِمٌ أَقْسِمُ بَيْنَكُمْ " .
Bizga Usmon ibn Abu Shayba va Ishoq ibn Ibrohim rivoyat qildilar — Usmon «rivoyat qildi», Ishoq «xabar berdi» dedi — Jariyr Mansurdan, u Solim ibn Abul-Ja'ddan, u Jobir ibn Abdullohdan rivoyat qildi, u shunday dedi: Bizdan bir kishining o'g'li tug'ildi va uni Muhammad deb nomladi. Qavmi unga: «Biz seni Rasulullah sollallahu alayhi vasallamning ismi bilan nomlashga qo'ymaymiz» dedilar. Shunda u o'g'lini yelkasiga ko'tarib olib, Nabiy sollallahu alayhi vasallamning oldilariga keldi va dedi: «Ey Rasulullah, mening o'g'lim tug'ildi, men uni Muhammad deb nomladim. Qavmim menga: ‹Seni Rasulullah sollallahu alayhi vasallamning ismi bilan nomlashga qo'ymaymiz› dedilar.» Rasulullah sollallahu alayhi vasallam dedilar: «Mening ismimni qo'yinglar, lekin mening kunyam bilan kunya qo'ymanglar. Zero, men Qosimman, oranglarda taqsimlayman.»
حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، حَدَّثَنَا عَبْثَرٌ، عَنْ حُصَيْنٍ، عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ وُلِدَ لِرَجُلٍ مِنَّا غُلاَمٌ فَسَمَّاهُ مُحَمَّدًا فَقُلْنَا لاَ نَكْنِيكَ بِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى تَسْتَأْمِرَهُ . قَالَ فَأَتَاهُ فَقَالَ إِنَّهُ وُلِدَ لِي غُلاَمٌ فَسَمَّيْتُهُ بِرَسُولِ اللَّهِ وَإِنَّ قَوْمِي أَبَوْا أَنْ يَكْنُونِي بِهِ حَتَّى تَسْتَأْذِنَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " سَمُّوا بِاسْمِي وَلاَ تَكَنَّوْا بِكُنْيَتِي فَإِنَّمَا بُعِثْتُ قَاسِمًا أَقْسِمُ بَيْنَكُمْ " .
Bizga Hannod ibn as-Sariy rivoyat qildi, bizga Absar Husayndan, u Solim ibn Abul-Ja'ddan, u Jobir ibn Abdullohdan rivoyat qildi, u shunday dedi: Bizdan bir kishining o'g'li tug'ildi va uni Muhammad deb nomladi. Biz: «Sen Nabiy sollallahu alayhi vasallamdan ruxsat so'ramaguningcha seni Rasulullah bilan kunyalashtirmaymiz» dedik. U dedi: Shunda u u kishining oldilariga kelib dedi: «Mening o'g'lim tug'ildi, men uni Rasulullahning ismi bilan nomladim, lekin qavmim siz Nabiy sollallahu alayhi vasallamdan izn so'ramaguningizcha meni shu bilan kunyalashtirishdan bosh tortdilar.» Shunda u dedilar: «Mening ismimni qo'yinglar, lekin mening kunyam bilan kunya qo'ymanglar. Zero, men Qosim qilib yuborilganman, oranglarda taqsimlayman.»
حَدَّثَنَا رِفَاعَةُ بْنُ الْهَيْثَمِ الْوَاسِطِيُّ، حَدَّثَنَا خَالِدٌ، - يَعْنِي الطَّحَّانَ - عَنْ حُصَيْنٍ، بِهَذَا الإِسْنَادِ وَلَمْ يَذْكُرْ " فَإِنَّمَا بُعِثْتُ قَاسِمًا أَقْسِمُ بَيْنَكُمْ " .
Bizga Rifo'a ibn al-Haysam al-Vositiy rivoyat qildi, bizga Xolid — ya'ni at-Tahhon — Husayndan, shu isnod bilan rivoyat qildi va «Zero, men Qosim qilib yuborilganman, oranglarda taqsimlayman» degan so'zni zikr qilmadi.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، ح وَحَدَّثَنِي أَبُو سَعِيدٍ، الأَشَجُّ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " تَسَمَّوْا بِاسْمِي وَلاَ تَكَنَّوْا بِكُنْيَتِي فَإِنِّي أَنَا أَبُو الْقَاسِمِ أَقْسِمُ بَيْنَكُمْ " . وَفِي رِوَايَةِ أَبِي بَكْرٍ " وَلاَ تَكْتَنُوا " .
Bizga Abu Bakr ibn Abu Shayba rivoyat qildi, bizga Vakiy' A'mashdan rivoyat qildi. (h) Yana menga Abu Sa'iyd al-Ashajj rivoyat qildi, bizga Vakiy' rivoyat qildi, bizga A'mash Solim ibn Abul-Ja'ddan, u Jobir ibn Abdullohdan rivoyat qildi, u shunday dedi: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam dedilar: «Mening ismimni qo'yinglar, lekin mening kunyam bilan kunya qo'ymanglar. Zero, men Abul-Qosimman, oranglarda taqsimlayman.» Abu Bakrning rivoyatida «kunya qilib olmanglar» deyilgan.
وَحَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، بِهَذَا الإِسْنَادِ وَقَالَ " إِنَّمَا جُعِلْتُ قَاسِمًا أَقْسِمُ بَيْنَكُمْ " .
Yana bizga Abu Kurayb rivoyat qildi, bizga Abu Muoviya A'mashdan, shu isnod bilan rivoyat qildi va dedi: «Men faqat Qosim qilinganman, oranglarda taqsimlayman.»
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، سَمِعْتُ قَتَادَةَ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ رَجُلاً، مِنَ الأَنْصَارِ وُلِدَ لَهُ غُلاَمٌ فَأَرَادَ أَنْ يُسَمِّيَهُ مُحَمَّدًا فَأَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَسَأَلَهُ فَقَالَ " أَحْسَنَتِ الأَنْصَارُ سَمُّوا بِاسْمِي وَلاَ تَكْتَنُوا بِكُنْيَتِي " .
Bizga Muhammad ibn Musanno va Muhammad ibn Bashshor rivoyat qilib aytdilar: Bizga Muhammad ibn Ja'far rivoyat qildi, bizga Shu'ba rivoyat qildi, men Qatodani Solimdan, u Jobir ibn Abdullohdan eshitdim: Ansorlardan bir kishining o'g'li tug'ildi va uni Muhammad deb nomlamoqchi bo'ldi. Shunda u Nabiy sollallahu alayhi vasallamning oldilariga kelib, undan so'radi. U dedilar: «Ansor yaxshi qildi. Mening ismimni qo'yinglar, lekin mening kunyam bilan kunya qilib olmanglar.»
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، كِلاَهُمَا عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرٍ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ مَنْصُورٍ، ح وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ جَبَلَةَ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ يَعْنِي ابْنَ جَعْفَرٍ، ح وَحَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، كِلاَهُمَا عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ حُصَيْنٍ، ح وَحَدَّثَنِي بِشْرُ، بْنُ خَالِدٍ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدٌ، - يَعْنِي ابْنَ جَعْفَرٍ - حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ سُلَيْمَانَ، كُلُّهُمْ عَنْ سَالِمِ، بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ح وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ، وَإِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، قَالاَ أَخْبَرَنَا النَّضْرُ، بْنُ شُمَيْلٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَتَادَةَ، وَمَنْصُورٍ، وَسُلَيْمَانَ، وَحُصَيْنِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، قَالُوا سَمِعْنَا سَالِمَ بْنَ أَبِي الْجَعْدِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم . بِنَحْوِ حَدِيثِ مَنْ ذَكَرْنَا حَدِيثَهُمْ مِنْ قَبْلُ . وَفِي حَدِيثِ النَّضْرِ عَنْ شُعْبَةَ قَالَ وَزَادَ فِيهِ حُصَيْنٌ وَسُلَيْمَانُ قَالَ حُصَيْنٌ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّمَا بُعِثْتُ قَاسِمًا أَقْسِمُ بَيْنَكُمْ " . وَقَالَ سُلَيْمَانُ " فَإِنَّمَا أَنَا قَاسِمٌ أَقْسِمُ بَيْنَكُمْ " .
Bizga Abu Bakr ibn Abu Shayba va Muhammad ibn Musanno, ikkalasi Muhammad ibn Ja'fardan, u Shu'badan, u Mansurdan rivoyat qildilar. (h) Yana menga Muhammad ibn Amr ibn Jabala rivoyat qildi, bizga Muhammad ya'ni ibn Ja'far rivoyat qildi. (h) Yana bizga ibn Musanno rivoyat qildi, bizga ibn Abu Adiy rivoyat qildi, ikkalasi Shu'badan, u Husayndan rivoyat qildi. (h) Yana menga Bishr ibn Xolid rivoyat qildi, bizga Muhammad — ya'ni ibn Ja'far — xabar berdi, bizga Shu'ba Sulaymondan rivoyat qildi. Ularning hammasi Solim ibn Abul-Ja'ddan, u Jobir ibn Abdullohdan, u Nabiy sollallahu alayhi vasallamdan rivoyat qildilar. (h) Yana bizga Ishoq ibn Ibrohim al-Hanzaliy va Ishoq ibn Mansur rivoyat qilib aytdilar: Bizga an-Nazr ibn Shumayl xabar berdi, bizga Shu'ba Qatoda, Mansur, Sulaymon va Husayn ibn Abdurrahmondan rivoyat qildi, ular: «Biz Solim ibn Abul-Ja'dni eshitdik, u Jobir ibn Abdullohdan, u Nabiy sollallahu alayhi vasallamdan» dedilar — biz oldin hadislarini zikr qilganlarning hadisi kabi. An-Nazrning Shu'badan rivoyatida u dedi: Unga Husayn va Sulaymon ziyoda qildilar. Husayn dedi: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam dedilar: «Men faqat Qosim qilib yuborilganman, oranglarda taqsimlayman.» Sulaymon esa: «Zero, men Qosimman, oranglarda taqsimlayman» dedi.
حَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ، وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، جَمِيعًا عَنْ سُفْيَانَ، قَالَ عَمْرٌو حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُنْكَدِرِ، أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، يَقُولُ وُلِدَ لِرَجُلٍ مِنَّا غُلاَمٌ فَسَمَّاهُ الْقَاسِمَ فَقُلْنَا لاَ نَكْنِيكَ أَبَا الْقَاسِمِ وَلاَ نُنْعِمُكَ عَيْنًا . فَأَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرَ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ " أَسْمِ ابْنَكَ عَبْدَ الرَّحْمَنِ " .
Bizga Amr an-Noqid va Muhammad ibn Abdulloh ibn Numayr, ikkalasi Sufyondan rivoyat qildilar. Amr dedi: Bizga Sufyon ibn Uyayna rivoyat qildi, bizga ibn al-Munkadir rivoyat qildiki, u Jobir ibn Abdullohni shunday deganini eshitgan: Bizdan bir kishining o'g'li tug'ildi va uni Qosim deb nomladi. Biz: «Biz seni Abul-Qosim deb kunyalashtirmaymiz va seni xursand qilmaymiz» dedik. Shunda u Nabiy sollallahu alayhi vasallamning oldilariga kelib, buni u kishiga aytdi. U dedilar: «O'g'lingni Abdurrahmon deb nomla.»
وَحَدَّثَنِي أُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامٍ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ يَعْنِي ابْنَ زُرَيْعٍ، ح وَحَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، - يَعْنِي ابْنَ عُلَيَّةَ - كِلاَهُمَا عَنْ رَوْحِ بْنِ الْقَاسِمِ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ، عَنْ جَابِرٍ، . بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ عُيَيْنَةَ غَيْرَ أَنَّهُ لَمْ يَذْكُرْ وَلاَ نُنْعِمُكَ عَيْنًا .
Menga Umayya ibn Bistom rivoyat qildi, bizga Yazid ya'ni ibn Zuray' rivoyat qildi. (h) Yana menga Aliy ibn Hujr rivoyat qildi, bizga Ismoil — ya'ni ibn Ulayya — rivoyat qildi. Ularning ikkalasi Ravh ibn al-Qosimdan, u Muhammad ibn al-Munkadirdan, u Jobirdan, ibn Uyaynaning hadisi kabi rivoyat qildilar. Faqat u «va seni xursand qilmaymiz» degan so'zni zikr qilmadi.
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَمْرٌو النَّاقِدُ، وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، وَابْنُ، نُمَيْرٍ قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ، يَقُولُ قَالَ أَبُو الْقَاسِمِ صلى الله عليه وسلم " تَسَمَّوْا بِاسْمِي وَلاَ تَكَنَّوْا بِكُنْيَتِي " . قَالَ عَمْرٌو عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَلَمَ يَقُلْ سَمِعْتُ .
Yana bizga Abu Bakr ibn Abu Shayba, Amr an-Noqid, Zuhayr ibn Harb va ibn Numayr rivoyat qilib aytdilar: Bizga Sufyon ibn Uyayna Ayyubdan, u Muhammad ibn Sirindan rivoyat qildi, u shunday dedi: Men Abu Hurayrani shunday deganini eshitdim: Abul-Qosim sollallahu alayhi vasallam dedilar: «Mening ismimni qo'yinglar, lekin mening kunyam bilan kunya qo'ymanglar.» Amr «Abu Hurayradan» dedi va «eshitdim» demadi.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، وَأَبُو سَعِيدٍ الأَشَجُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى الْعَنَزِيُّ - وَاللَّفْظُ لاِبْنِ نُمَيْرٍ - قَالُوا حَدَّثَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ، عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ وَائِلٍ، عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ، قَالَ لَمَّا قَدِمْتُ نَجْرَانَ سَأَلُونِي فَقَالُوا إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ يَا أُخْتَ هَارُونَ وَمُوسَى قَبْلَ عِيسَى بِكَذَا وَكَذَا . فَلَمَّا قَدِمْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ " إِنَّهُمْ كَانُوا يُسَمُّونَ بِأَنْبِيَائِهِمْ وَالصَّالِحِينَ قَبْلَهُمْ " .
Bizga Abu Bakr ibn Abu Shayba, Muhammad ibn Abdulloh ibn Numayr, Abu Sa'iyd al-Ashajj va Muhammad ibn Musanno al-Anaziy — lafz ibn Numayrniki — rivoyat qilib aytdilar: Bizga ibn Idris otasidan, u Simok ibn Harbdan, u Alqama ibn Voildan, u al-Mug'iyra ibn Shu'badan rivoyat qildi, u shunday dedi: Men Najronga kelganimda mendan so'rab dedilar: «Sizlar ‹Ey Horunning singlisi› deb o'qiysizlar, holbuki Muso Isodan shuncha va shuncha vaqt oldin bo'lgan.» Men Rasulullah sollallahu alayhi vasallamning oldilariga kelganimda undan bu haqda so'radim. U dedilar: «Ular o'zlaridan oldingi nabiylari va solihlarining ismlari bilan nomlanar edilar.»
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا مُعْتَمِرُ بْنُ، سُلَيْمَانَ عَنِ الرُّكَيْنِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ سَمُرَةَ، وَقَالَ، يَحْيَى أَخْبَرَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ سَمِعْتُ الرُّكَيْنَ، يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ، عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ، قَالَ نَهَانَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ نُسَمِّيَ رَقِيقَنَا بِأَرْبَعَةِ أَسْمَاءٍ أَفْلَحَ وَرَبَاحٍ وَيَسَارٍ وَنَافِعٍ .
Bizga Yahyo ibn Yahyo va Abu Bakr ibn Abu Shayba rivoyat qildilar. Abu Bakr dedi: Bizga Mu'tamir ibn Sulaymon ar-Rukayndan, u otasidan, u Samuradan rivoyat qildi. Yahyo esa dedi: Bizga al-Mu'tamir ibn Sulaymon xabar berdi, u dedi: Men ar-Rukaynni eshitdim, u otasidan, u Samura ibn Junduvdan rivoyat qilardi, u shunday dedi: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam bizni qullarimizni to'rt ism bilan — Aflah, Raboh, Yasor va Nofi' deb — nomlashdan qaytardilar.
وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنِ الرُّكَيْنِ بْنِ الرَّبِيعِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ سَمُرَةَ، بْنِ جُنْدَبٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ تُسَمِّ غُلاَمَكَ رَبَاحًا وَلاَ يَسَارًا وَلاَ أَفْلَحَ وَلاَ نَافِعًا " .
Yana bizga Qutayba ibn Sa'iyd rivoyat qildi, bizga Jariyr ar-Rukayn ibn ar-Rabi'dan, u otasidan, u Samura ibn Junduvdan rivoyat qildi, u shunday dedi: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam dedilar: «G'ulomingni Raboh, Yasor, Aflah yoki Nofi' deb nomlama.»
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يُونُسَ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، حَدَّثَنَا مَنْصُورٌ، عَنِ هِلاَلِ بْنِ يَسَافٍ، عَنْ رَبِيعِ بْنِ عُمَيْلَةَ، عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم "أَحَبُّ الْكَلاَمِ إِلَى اللَّهِ أَرْبَعٌ سُبْحَانَ اللَّهِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ وَلاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَاللَّهُ أَكْبَرُ. لاَ يَضُرُّكَ بَأَيِّهِنَّ بَدَأْتَ. وَلاَ تُسَمِّيَنَّ غُلاَمَكَ يَسَارًا وَلاَ رَبَاحًا وَلاَ نَجِيحًا وَلاَ أَفْلَحَ فَإِنَّكَ تَقُولُ أَثَمَّ هُوَ فَلاَ يَكُونُ فَيَقُولُ لاَ." إِنَّمَا هُنَّ أَرْبَعٌ فَلاَ تَزِيدُنَّ عَلَىَّ .
Bizga Ahmad ibn Abdulloh ibn Yunus rivoyat qildi, bizga Zuhayr rivoyat qildi, bizga Mansur Hilol ibn Yasofdan, u Rabi' ibn Umaladan, u Samura ibn Junduvdan rivoyat qildi, u shunday dedi: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam dedilar: «Allahga eng sevimli kalom to'rttadir: Subhanallah, Alhamdulilloh, La ilaha illallah va Allahu Akbar. Ularning qaysi biridan boshlasang ham senga zarari yo'q. Va g'ulomingni Yasor, Raboh, Najih yoki Aflah deb nomlamagin. Chunki sen: ‹U shu yerdami?› deysan-u, u bo'lmaydi va u: ‹Yo'q› deydi. Ular faqat to'rttadir, mendan ortiqcha (boshqasini) zikr qilmanglar.»
وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنِي جَرِيرٌ، ح وَحَدَّثَنِي أُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامٍ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، حَدَّثَنَا رَوْحٌ، - وَهْوَ ابْنُ الْقَاسِمِ - ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ، بَشَّارٍ قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، كُلُّهُمْ عَنْ مَنْصُورٍ، بِإِسْنَادِ زُهَيْرٍ . فَأَمَّا حَدِيثُ جَرِيرٍ وَرَوْحٍ فَكَمِثْلِ حَدِيثِ زُهَيْرٍ بِقِصَّتِهِ . وَأَمَّا حَدِيثُ شُعْبَةَ فَلَيْسَ فِيهِ إِلاَّ ذِكْرُ تَسْمِيَةِ الْغُلاَمِ وَلَمْ يَذْكُرِ الْكَلاَمَ الأَرْبَعَ .
Yana bizga Ishoq ibn Ibrohim rivoyat qildi, menga Jariyr xabar berdi. (h) Yana menga Umayya ibn Bistom rivoyat qildi, bizga Yazid ibn Zuray' rivoyat qildi, bizga Ravh — u ibn al-Qosimdir — rivoyat qildi. (h) Yana bizga Muhammad ibn Musanno va ibn Bashshor rivoyat qilib aytdilar: Bizga Muhammad ibn Ja'far rivoyat qildi, bizga Shu'ba rivoyat qildi. Ularning hammasi Mansurdan, Zuhayrning isnodi bilan rivoyat qildilar. Jariyr va Ravhning hadisi Zuhayrning hadisi kabi, qissasi bilan birga keldi. Shu'baning hadisida esa faqat g'ulomni nomlash zikri bor, to'rt kalomni zikr qilmadi.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي خَلَفٍ، حَدَّثَنَا رَوْحٌ، حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، يَقُولُ أَرَادَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَنْهَى عَنْ أَنْ يُسَمَّى بِيَعْلَى وَبِبَرَكَةَ وَبِأَفْلَحَ وَبِيَسَارٍ وَبِنَافِعٍ وَبِنَحْوِ ذَلِكَ ثُمَّ رَأَيْتُهُ سَكَتَ بَعْدُ عَنْهَا فَلَمْ يَقُلْ شَيْئًا ثُمَّ قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَلَمْ يَنْهَ عَنْ ذَلِكَ ثُمَّ أَرَادَ عُمَرُ أَنْ يَنْهَى عَنْ ذَلِكَ ثُمَّ تَرَكَهُ .
Bizga Muhammad ibn Ahmad ibn Abu Xalaf rivoyat qildi, bizga Ravh rivoyat qildi, bizga ibn Jurayj rivoyat qildi, menga Abuz-Zubayr xabar berdiki, u Jobir ibn Abdullohni shunday deganini eshitgan: Nabiy sollallahu alayhi vasallam Ya'lo, Baraka, Aflah, Yasor, Nofi' va shu kabilar bilan nomlanishdan qaytarmoqchi bo'ldilar. So'ngra men u kishini bu haqda sukut saqlaganini ko'rdim, hech narsa demadilar. So'ngra Rasulullah sollallahu alayhi vasallam vafot etdilar va bundan qaytarmadilar. So'ngra Umar bundan qaytarmoqchi bo'ldi, keyin uni tark etdi.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالُوا حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، أَخْبَرَنِي نَافِعٌ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم غَيَّرَ اسْمَ عَاصِيَةَ وَقَالَ " أَنْتِ جَمِيلَةُ " . قَالَ أَحْمَدُ مَكَانَ أَخْبَرَنِي عَنْ .
Bizga Ahmad ibn Hanbal, Zuhayr ibn Harb, Muhammad ibn Musanno, Ubaydulloh ibn Sa'iyd va Muhammad ibn Bashshor rivoyat qilib aytdilar: Bizga Yahyo ibn Sa'iyd Ubaydullohdan rivoyat qildi, menga Nofi' xabar berdi, u ibn Umardan rivoyat qildiki, Rasulullah sollallahu alayhi vasallam Osiya degan ismni o'zgartirib dedilar: «Sen Jamilasan.» Ahmad «xabar berdi» o'rniga «-dan» dedi.