وَحَدَّثَنَا حَاجِبُ بْنُ الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ، عَنِ الزُّبَيْدِيِّ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، أَخْبَرَنِي سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَأْمُرُ بِقَتْلِ الْكِلاَبِ يَقُولُ \" اقْتُلُوا الْحَيَّاتِ وَالْكِلاَبَ وَاقْتُلُوا ذَا الطُّفْيَتَيْنِ وَالأَبْتَرَ فَإِنَّهُمَا يَلْتَمِسَانِ الْبَصَرَ وَيَسْتَسْقِطَانِ الْحَبَالَى \" . قَالَ الزُّهْرِيُّ وَنُرَى ذَلِكَ مِنْ سُمَّيْهِمَا وَاللَّهُ أَعْلَمُ . قَالَ سَالِمٌ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ فَلَبِثْتُ لاَ أَتْرُكُ حَيَّةً أَرَاهَا إِلاَّ قَتَلْتُهَا فَبَيْنَا أَنَا أُطَارِدُ حَيَّةً يَوْمًا مِنْ ذَوَاتِ الْبُيُوتِ مَرَّ بِي زَيْدُ بْنُ الْخَطَّابِ أَوْ أَبُو لُبَابَةَ وَأَنَا أُطَارِدُهَا فَقَالَ مَهْلاً يَا عَبْدَ اللَّهِ . فَقُلْتُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَمَرَ بِقَتْلِهِنَّ . قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَدْ نَهَى عَنْ ذَوَاتِ الْبُيُوتِ . وَحَدَّثَنِيهِ حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، ح وَحَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ، حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، ح وَحَدَّثَنَا حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ صَالِحٍ، كُلُّهُمْ عَنِ الزُّهْرِيِّ، بِهَذَا الإِسْنَادِ غَيْرَ أَنَّ صَالِحًا، قَالَ حَتَّى رَآنِي أَبُو لُبَابَةَ بْنُ عَبْدِ الْمُنْذِرِ وَزَيْدُ بْنُ الْخَطَّابِ فَقَالاَ إِنَّهُ قَدْ نَهَى عَنْ ذَوَاتِ الْبُيُوتِ . وَفِي حَدِيثِ يُونُسَ \" اقْتُلُوا الْحَيَّاتِ \" . وَلَمْ يَقُلْ \" ذَا الطُّفْيَتَيْنِ وَالأَبْتَرَ \" .
Bizga Hojib ibn Valid rivoyat qildi: Bizga Muhammad ibn Harb Zubaydiydan, u Zuhriydan rivoyat qildi: Menga Solim ibn Abdulloh xabar berdi, u Ibn Umardan. U dedi: Men Rasulullah sollallahu alayhi vasallamning itlarni o'ldirishga buyurib turib: «Ilonlar va itlarni o'ldiringlar, zu't-tufyatayn va abtarni ham o'ldiringlar, chunki ikkalasi ko'zni ko'r qiladi va homiladorlarning bolasini tushiradi», deganini eshitdim. Zuhriy dedi: Biz buni ularning zaharidandir deb o'ylaymiz, vallahu a'lam. Solim dedi: Abdulloh ibn Umar dedi: Men ko'rgan har bir ilonni o'ldirmay qo'ymas edim. Bir kuni men uy ilonlaridan birini quvib yurganimda, Zayd ibn al-Xattob yoki Abu Lubaba mening yonimdan o'tib qoldi, men uni quvayotgan edim. U: «Sekinroq, ey Abdulloh», dedi. Men: «Rasulullah sollallahu alayhi vasallam ularni o'ldirishga buyurgan-ku», dedim. U: «Rasulullah sollallahu alayhi vasallam uy ilonlaridan (o'ldirishdan) qaytargan», dedi. Buni menga Harmala ibn Yahyo ham rivoyat qildi: Bizga Ibn Vahb xabar berdi: Menga Yunus xabar berdi. (h) Bizga Abd ibn Humayd ham rivoyat qildi: Bizga Abdurrazzoq xabar berdi: Bizga Ma'mar xabar berdi. (h) Bizga Hasan al-Hulvoniy ham rivoyat qildi: Bizga Ya'qub rivoyat qildi: Bizga otam Solihdan rivoyat qildi. Ularning hammasi Zuhriydan shu isnod bilan rivoyat qildilar. Faqat Solih: «Hatto Abu Lubaba ibn Abdulmunzir va Zayd ibn al-Xattob meni ko'rib: ‹U (Rasulullah) uy ilonlaridan qaytargan›, dedilar», dedi. Yunusning hadisida: «Ilonlarni o'ldiringlar», deyilgan-u, «zu't-tufyatayn va abtarni», deb aytilmagan.
وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ، أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ، ح وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَاللَّفْظُ، لَهُ حَدَّثَنَا لَيْثٌ، عَنْ نَافِعٍ، أَنَّ أَبَا لُبَابَةَ، كَلَّمَ ابْنَ عُمَرَ لِيَفْتَحَ لَهُ بَابًا فِي دَارِهِ يَسْتَقْرِبُ بِهِ إِلَى الْمَسْجِدِ فَوَجَدَ الْغِلْمَةُ جِلْدَ جَانٍّ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ الْتَمِسُوهُ فَاقْتُلُوهُ . فَقَالَ أَبُو لُبَابَةَ لاَ تَقْتُلُوهُ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنْ قَتْلِ الْجِنَّانِ الَّتِي فِي الْبُيُوتِ .
Menga Muhammad ibn Rumh rivoyat qildi: Bizga Lays xabar berdi. (h) Bizga Qutayba ibn Sa'id ham rivoyat qildi — lafz uniki — Bizga Lays Nofe'dan rivoyat qildiki, Abu Lubaba Ibn Umarga gapirib, uning hovlisida masjidga yaqin bo'lish uchun bir eshik ochishni so'radi. Shunda yigitlar bir jinn (ilon) terisini topib qoldilar. Abdulloh: «Uni qidirib toping-da, o'ldiringlar», dedi. Abu Lubaba esa: «Uni o'ldirmanglar, chunki Rasulullah sollallahu alayhi vasallam uylardagi jinn (ilon)larni o'ldirishdan qaytargan», dedi.
وَحَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ، حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ، حَدَّثَنَا نَافِعٌ، قَالَ كَانَ ابْنُ عُمَرَ يَقْتُلُ الْحَيَّاتِ كُلَّهُنَّ حَتَّى حَدَّثَنَا أَبُو لُبَابَةَ بْنُ عَبْدِ الْمُنْذِرِ الْبَدْرِيُّ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنْ قَتْلِ جِنَّانِ الْبُيُوتِ فَأَمْسَكَ .
Bizga Shaybon ibn Farrux rivoyat qildi: Bizga Jarir ibn Hozim rivoyat qildi: Bizga Nofe' rivoyat qildi. U dedi: Ibn Umar barcha ilonlarni o'ldirar edi, hatto bizga Abu Lubaba ibn Abdulmunzir al-Badriy Rasulullah sollallahu alayhi vasallam uy ilonlarini o'ldirishdan qaytarganini rivoyat qilgunicha. Shundan keyin u (o'ldirishni) to'xtatdi.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا يَحْيَى، - وَهُوَ الْقَطَّانُ - عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، أَخْبَرَنِي نَافِعٌ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا لُبَابَةَ، يُخْبِرُ ابْنَ عُمَرَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنْ قَتْلِ الْجِنَّانِ
Bizga Muhammad ibn Musanno rivoyat qildi: Bizga Yahyo — u al-Qattondir — Ubaydullohdan rivoyat qildi: Menga Nofe' xabar berdiki, u Abu Lubabaning Ibn Umarga Rasulullah sollallahu alayhi vasallam jinn (ilon)larni o'ldirishdan qaytarganini xabar berayotganini eshitgan.
وَحَدَّثَنَاهُ إِسْحَاقُ بْنُ مُوسَى الأَنْصَارِيُّ، حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ عِيَاضٍ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ، اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، عَنْ أَبِي لُبَابَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ح وَحَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَسْمَاءَ الضُّبَعِيُّ، حَدَّثَنَا جُوَيْرِيَةُ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ أَبَا لُبَابَةَ، أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنْ قَتْلِ الْجِنَّانِ الَّتِي فِي الْبُيُوتِ
Bizga buni Ishoq ibn Muso al-Ansoriy ham rivoyat qildi: Bizga Anas ibn Iyoz rivoyat qildi: Bizga Ubaydulloh Nofe'dan, u Abdulloh ibn Umardan, u Abu Lubabadan, u Nabiy sollallahu alayhi vasallamdan rivoyat qildi. (h) Menga Abdulloh ibn Muhammad ibn Asmo' ad-Duba'iy ham rivoyat qildi: Bizga Juvayriya Nofe'dan, u Abdullohdan rivoyat qildiki, Abu Lubaba unga xabar berdiki, Rasulullah sollallahu alayhi vasallam uylardagi jinn (ilon)larni o'ldirishdan qaytargan.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، - يَعْنِي الثَّقَفِيَّ - قَالَ سَمِعْتُ يَحْيَى، بْنَ سَعِيدٍ يَقُولُ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ، أَنَّ أَبَا لُبَابَةَ بْنَ عَبْدِ الْمُنْذِرِ الأَنْصَارِيَّ، - وَكَانَ مَسْكَنُهُ بِقُبَاءٍ فَانْتَقَلَ إِلَى الْمَدِينَةِ - فَبَيْنَمَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ جَالِسًا مَعَهُ يَفْتَحُ خَوْخَةً لَهُ إِذَا هُمْ بِحَيَّةٍ مِنْ عَوَامِرِ الْبُيُوتِ فَأَرَادُوا قَتْلَهَا فَقَالَ أَبُو لُبَابَةَ إِنَّهُ قَدْ نُهِيَ عَنْهُنَّ - يُرِيدُ عَوَامِرَ الْبُيُوتِ - وَأُمِرَ بِقَتْلِ الأَبْتَرِ وَذِي الطُّفْيَتَيْنِ وَقِيلَ هُمَا اللَّذَانِ يَلْتَمِعَانِ الْبَصَرَ وَيَطْرَحَانِ أَوْلاَدَ النِّسَاءِ .
Bizga Muhammad ibn Musanno rivoyat qildi: Bizga Abdulvahhob — ya'ni as-Saqafiy — rivoyat qildi. U dedi: Men Yahyo ibn Sa'idning shunday deyotganini eshitdim: Menga Nofe' xabar berdiki, Abu Lubaba ibn Abdulmunzir al-Ansoriy — uning maskani Quboda edi, so'ng Madinaga ko'chib o'tgan edi — bir kuni Abdulloh ibn Umar u bilan o'tirib, o'ziga bir tuynuk ochayotgan paytda, ular birdan uy ilonlaridan birini ko'rib qoldilar. Uni o'ldirmoqchi bo'ldilar. Shunda Abu Lubaba: «Ulardan — ya'ni uy ilonlaridan — (o'ldirish) man qilingan, abtar va zu't-tufyataynni o'ldirishga esa buyurilgan», dedi. Aytilishicha, bu ikkalasi ko'zni ko'r qiladigan va ayollarning bolalarini (homilasini) tushiradigan ikki (ilon)dir.
وَحَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَهْضَمٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، - وَهُوَ عِنْدَنَا ابْنُ جَعْفَرٍ - عَنْ عُمَرَ بْنِ نَافِعٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ كَانَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ يَوْمًا عِنْدَ هَدْمٍ لَهُ فَرَأَى وَبِيصَ جَانٍّ فَقَالَ اتَّبِعُوا هَذَا الْجَانَّ فَاقْتُلُوهُ . قَالَ أَبُو لُبَابَةَ الأَنْصَارِيُّ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنْ قَتْلِ الْجِنَّانِ الَّتِي تَكُونُ فِي الْبُيُوتِ إِلاَّ الأَبْتَرَ وَذَا الطُّفْيَتَيْنِ فَإِنَّهُمَا اللَّذَانِ يَخْطِفَانِ الْبَصَرَ وَيَتَتَبَّعَانِ مَا فِي بُطُونِ النِّسَاءِ .
Menga Ishoq ibn Mansur rivoyat qildi: Bizga Muhammad ibn Jahzam xabar berdi: Bizga Ismoil — u bizning oldimizda Ibn Ja'fardir — Umar ibn Nofe'dan, u otasidan rivoyat qildi. U dedi: Abdulloh ibn Umar bir kuni o'zining vayron bo'lgan (binosi) oldida edi, birdan bir jinn (ilon)ning yaltirashini ko'rib qoldi. U: «Bu jinn (ilon)ni quvib, o'ldiringlar», dedi. Abu Lubaba al-Ansoriy: «Men Rasulullah sollallahu alayhi vasallamning uylarda bo'ladigan jinn (ilon)larni o'ldirishdan qaytarganini eshitganman, faqat abtar va zu't-tufyataynni emas, chunki ikkalasi ko'zni o'g'irlaydi (ko'r qiladi) va ayollarning qornidagini izlaydi (homilani tushiradi)», dedi.
وَحَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الأَيْلِيُّ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، حَدَّثَنِي أُسَامَةُ، أَنَّ نَافِعًا، حَدَّثَهُ أَنَّ أَبَا لُبَابَةَ مَرَّ بِابْنِ عُمَرَ وَهُوَ عِنْدَ الأُطُمِ الَّذِي عِنْدَ دَارِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ يَرْصُدُ حَيَّةً بِنَحْوِ حَدِيثِ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ .
Bizga Horun ibn Sa'id al-Ayliy rivoyat qildi: Bizga Ibn Vahb rivoyat qildi: Menga Usoma rivoyat qildiki, unga Nofe' rivoyat qildiki, Abu Lubaba Ibn Umarning yonidan o'tdi, u esa Umar ibn al-Xattobning uyi oldidagi qal'a (minora) yonida bir ilonni poylab turgan edi — Lays ibn Sa'dning hadisiga o'xshash.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ - وَاللَّفْظُ لِيَحْيَى - قَالَ يَحْيَى وَإِسْحَاقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الآخَرَانِ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي غَارٍ وَقَدْ أُنْزِلَتْ عَلَيْهِ { وَالْمُرْسَلاَتِ عُرْفًا} . فَنَحْنُ نَأْخُذُهَا مِنْ فِيهِ رَطْبَةً إِذْ خَرَجَتْ عَلَيْنَا حَيَّةٌ فَقَالَ " اقْتُلُوهَا " . فَابْتَدَرْنَاهَا لِنَقْتُلَهَا فَسَبَقَتْنَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " وَقَاهَا اللَّهُ شَرَّكُمْ كَمَا وَقَاكُمْ شَرَّهَا " .
Bizga Yahyo ibn Yahyo, Abu Bakr ibn Abu Shayba, Abu Kurayb va Ishoq ibn Ibrohim rivoyat qildilar — lafz Yahyoniki. Yahyo va Ishoq: «Xabar berdi», dedilar; qolgan ikkisi esa: «Rivoyat qildi», dedilar: Bizga Abu Muoviya A'mashdan, u Ibrohimdan, u Asvaddan, u Abdullohdan rivoyat qildi. U dedi: Biz Nabiy sollallahu alayhi vasallam bilan bir g'orda edik, unga «Val-mursaloti urfan» (surasi) nozil bo'lgan edi. Biz uni uning og'zidan yangiligicha olayotgan edik, birdan oldimizga bir ilon chiqib qoldi. U: «Uni o'ldiringlar», dedi. Biz uni o'ldirish uchun unga tashlandik, lekin u bizdan o'zib (qochib) ketdi. Shunda Rasulullah sollallahu alayhi vasallam: «Allah uni sizlarning yomonligingizdan saqlagani kabi, sizlarni ham uning yomonligidan saqladi», dedi.
وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، قَالاَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، فِي هَذَا الإِسْنَادِ بِمِثْلِهِ .
Bizga Qutayba ibn Sa'id va Usmon ibn Abu Shayba rivoyat qilib dedilar: Bizga Jarir A'mashdan shu isnodda xuddi shunday rivoyat qildi.
وَحَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا حَفْصٌ، - يَعْنِي ابْنَ غِيَاثٍ - حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَمَرَ مُحْرِمًا بِقَتْلِ حَيَّةٍ بِمِنًى .
Bizga Abu Kurayb rivoyat qildi: Bizga Hafs — ya'ni Ibn G'iyos — rivoyat qildi: Bizga A'mash Ibrohimdan, u Asvaddan, u Abdullohdan rivoyat qildiki, Rasulullah sollallahu alayhi vasallam ehromdagi bir kishiga Minoda bir ilonni o'ldirishga buyurdi.
وَحَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ بَيْنَمَا نَحْنُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي غَارٍ . بِمِثْلِ حَدِيثِ جَرِيرٍ وَأَبِي مُعَاوِيَةَ .
Bizga Umar ibn Hafs ibn G'iyos rivoyat qildi: Bizga otam rivoyat qildi: Bizga A'mash rivoyat qildi: Menga Ibrohim Asvaddan, u Abdullohdan rivoyat qildi. U dedi: Biz Rasulullah sollallahu alayhi vasallam bilan bir g'orda edik — Jarir va Abu Muoviyaning hadisi kabi.
وَحَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ، عَنْ صَيْفِيٍّ، - وَهُوَ عِنْدَنَا مَوْلَى ابْنِ أَفْلَحَ - أَخْبَرَنِي أَبُو السَّائِبِ، مَوْلَى هِشَامِ بْنِ زُهْرَةَ أَنَّهُ دَخَلَ عَلَى أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ فِي بَيْتِهِ قَالَ فَوَجَدْتُهُ يُصَلِّي فَجَلَسْتُ أَنْتَظِرُهُ حَتَّى يَقْضِيَ صَلاَتَهُ فَسَمِعْتُ تَحْرِيكًا فِي عَرَاجِينَ فِي نَاحِيَةِ الْبَيْتِ فَالْتَفَتُّ فَإِذَا حَيَّةٌ فَوَثَبْتُ لأَقْتُلَهَا فَأَشَارَ إِلَىَّ أَنِ اجْلِسْ . فَجَلَسْتُ فَلَمَّا انْصَرَفَ أَشَارَ إِلَى بَيْتٍ فِي الدَّارِ فَقَالَ أَتَرَى هَذَا الْبَيْتَ فَقُلْتُ نَعَمْ . قَالَ كَانَ فِيهِ فَتًى مِنَّا حَدِيثُ عَهْدٍ بِعُرْسٍ - قَالَ - فَخَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى الْخَنْدَقِ فَكَانَ ذَلِكَ الْفَتَى يَسْتَأْذِنُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِأَنْصَافِ النَّهَارِ فَيَرْجِعُ إِلَى أَهْلِهِ فَاسْتَأْذَنَهُ يَوْمًا فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " خُذْ عَلَيْكَ سِلاَحَكَ فَإِنِّي أَخْشَى عَلَيْكَ قُرَيْظَةَ " . فَأَخَذَ الرَّجُلُ سِلاَحَهُ ثُمَّ رَجَعَ فَإِذَا امْرَأَتُهُ بَيْنَ الْبَابَيْنِ قَائِمَةً فَأَهْوَى إِلَيْهَا الرُّمْحَ لِيَطْعُنَهَا بِهِ وَأَصَابَتْهُ غَيْرَةٌ فَقَالَتْ لَهُ اكْفُفْ عَلَيْكَ رُمْحَكَ وَادْخُلِ الْبَيْتَ حَتَّى تَنْظُرَ مَا الَّذِي أَخْرَجَنِي . فَدَخَلَ فَإِذَا بِحَيَّةٍ عَظِيمَةٍ مُنْطَوِيَةٍ عَلَى الْفِرَاشِ فَأَهْوَى إِلَيْهَا بِالرُّمْحِ فَانْتَظَمَهَا بِهِ ثُمَّ خَرَجَ فَرَكَزَهُ فِي الدَّارِ فَاضْطَرَبَتْ عَلَيْهِ فَمَا يُدْرَى أَيُّهُمَا كَانَ أَسْرَعَ مَوْتًا الْحَيَّةُ أَمِ الْفَتَى قَالَ فَجِئْنَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرْنَا ذَلِكَ لَهُ وَقُلْنَا ادْعُ اللَّهَ يُحْيِيهِ لَنَا . فَقَالَ " اسْتَغْفِرُوا لِصَاحِبِكُمْ " . ثُمَّ قَالَ " إِنَّ بِالْمَدِينَةِ جِنًّا قَدْ أَسْلَمُوا فَإِذَا رَأَيْتُمْ مِنْهُمْ شَيْئًا فَآذِنُوهُ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ فَإِنْ بَدَا لَكُمْ بَعْدَ ذَلِكَ فَاقْتُلُوهُ فَإِنَّمَا هُوَ شَيْطَانٌ " .
Menga Abu Tohir Ahmad ibn Amr ibn Sarh rivoyat qildi: Bizga Abdulloh ibn Vahb xabar berdi: Menga Molik ibn Anas Sayfiydan — u bizning oldimizda Ibn Aflahning ozod qilingan qulidir — xabar berdi: Menga Abu Soib, Hishom ibn Zuhraning ozod qilingan quli xabar berdiki, u Abu Sa'id al-Xudriyning uyiga kirdi. U dedi: Men uni namoz o'qiyotgan holda topdim, bas, namozini tugatgunicha kutib o'tirdim. Uyning bir burchagidagi xurmo shoxlari orasida bir harakatni eshitib qoldim. Qarasam, bir ilon ekan. Men uni o'ldirish uchun sapchib turdim. U menga: «O'tir», deb ishora qildi. Men o'tirdim. Namozdan bo'shagach, u hovlidagi bir uyga ishora qilib: «Mana shu uyni ko'ryapsanmi?» dedi. Men: «Ha», dedim. U dedi: Unda bizdan yangi uylangan bir yigit bor edi. Biz Rasulullah sollallahu alayhi vasallam bilan Xandaqqa chiqdik. O'sha yigit Rasulullah sollallahu alayhi vasallamdan kunduzning yarmida ruxsat so'rab, ahlining oldiga qaytar edi. Bir kuni undan ruxsat so'radi. Rasulullah sollallahu alayhi vasallam unga: «Qurolingni ol, chunki men senga Qurayza (yahudiylari)dan xavf qilaman», dedi. Bas, u kishi qurolini oldi, so'ng qaytdi. Qarasa, xotini ikki eshik orasida turgan ekan. U xotinini nayza bilan sanchish uchun unga hamla qildi, chunki uni rashk tutgan edi. Xotini unga: «Nayzangni o'zingdan ushlab tur va uyga kir, meni nima chiqarganini ko'r», dedi. U kirdi. Qarasa, to'shak ustida o'ralib yotgan ulkan bir ilon ekan. U nayza bilan unga hamla qilib, uni sanchib oldi, so'ng chiqib, uni hovliga sanchib qo'ydi. Shunda u (ilon) unda (nayzada) tipirchiladi. Qaysi biri tezroq o'ldi — ilonmi yoki yigitmi — bilinmadi. U dedi: Biz Rasulullah sollallahu alayhi vasallamning oldiga keldik va buni unga aytdik. Biz: «Allahga duo qiling, uni biz uchun tiriltirsin», dedik. U: «O'rtog'ingiz uchun mag'firat so'rang», dedi. So'ng: «Albatta Madinada islomni qabul qilgan jinlar bor. Bas, ulardan biror narsa ko'rsangiz, unga uch kun ogohlantirish bering. Agar shundan keyin ham sizga ko'rinsa, uni o'ldiringlar, chunki u shaytondir», dedi.
وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرِ بْنِ حَازِمٍ، حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ، سَمِعْتُ أَسْمَاءَ بْنَ عُبَيْدٍ، يُحَدِّثُ عَنْ رَجُلٍ، يُقَالُ لَهُ السَّائِبُ - وَهُوَ عِنْدَنَا أَبُو السَّائِبِ - قَالَ دَخَلْنَا عَلَى أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ فَبَيْنَمَا نَحْنُ جُلُوسٌ إِذْ سَمِعْنَا تَحْتَ، سَرِيرِهِ حَرَكَةً فَنَظَرْنَا فَإِذَا حَيَّةٌ . وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِقِصَّتِهِ نَحْوَ حَدِيثِ مَالِكٍ عَنْ صَيْفِيٍّ وَقَالَ فِيهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ لِهَذِهِ الْبُيُوتِ عَوَامِرَ فَإِذَا رَأَيْتُمْ شَيْئًا مِنْهَا فَحَرِّجُوا عَلَيْهَا ثَلاَثًا فَإِنْ ذَهَبَ وَإِلاَّ فَاقْتُلُوهُ فَإِنَّهُ كَافِرٌ " . وَقَالَ لَهُمُ " اذْهَبُوا فَادْفِنُوا صَاحِبَكُمْ " .
Menga Muhammad ibn Rofe' rivoyat qildi: Bizga Vahb ibn Jarir ibn Hozim rivoyat qildi: Bizga otam rivoyat qildi. U dedi: Men Asmo' ibn Ubaydning Soib deyiladigan — u bizning oldimizda Abu Soibdir — bir kishidan rivoyat qilayotganini eshitdim. U dedi: Biz Abu Sa'id al-Xudriyning oldiga kirdik. Biz o'tirgan paytimizda, birdan uning karavoti tagida bir harakatni eshitdik. Qarasak, bir ilon ekan. Va u hadisni qissasi bilan Molikning Sayfiydan rivoyatiga o'xshash bayon qildi. Unda shunday dedi: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam: «Albatta bu uylarning ilonlari (ma'murlari) bor. Bas, ulardan biror narsani ko'rsangiz, unga uch marta ogohlantirish bering. Agar ketsa (yaxshi), aks holda uni o'ldiringlar, chunki u kofirdir», dedi. Va ularga: «Boringlar, o'rtog'ingizni dafn qilinglar», dedi.
وَحَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنِ ابْنِ عَجْلاَنَ، حَدَّثَنِي صَيْفِيٌّ، عَنْ أَبِي السَّائِبِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ سَمِعْتُهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ بِالْمَدِينَةِ نَفَرًا مِنَ الْجِنِّ قَدْ أَسْلَمُوا فَمَنْ رَأَى شَيْئًا مِنْ هَذِهِ الْعَوَامِرِ فَلْيُؤْذِنْهُ ثَلاَثًا فَإِنْ بَدَا لَهُ بَعْدُ فَلْيَقْتُلْهُ فَإِنَّهُ شَيْطَانٌ " .
Bizga Zuhayr ibn Harb rivoyat qildi: Bizga Yahyo ibn Sa'id Ibn Ajlondan rivoyat qildi: Menga Sayfiy Abu Soibdan, u Abu Sa'id al-Xudriydan rivoyat qildi. U dedi: Men uning shunday deganini eshitdim: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam: «Albatta Madinada islomni qabul qilgan bir guruh jinlar bor. Bas, kim mana shu ilonlardan (uy ilonlaridan) birortasini ko'rsa, unga uch marta ogohlantirish bersin. Agar shundan keyin ham unga ko'rinsa, uni o'ldirsin, chunki u shaytondir», dedi.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَمْرٌو النَّاقِدُ، وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، وَابْنُ أَبِي عُمَرَ، قَالَ إِسْحَاقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الآخَرُونَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ جُبَيْرِ، بْنِ شَيْبَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أُمِّ شَرِيكٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَمَرَهَا بِقَتْلِ الأَوْزَاغِ . وَفِي حَدِيثِ ابْنِ أَبِي شَيْبَةَ أَمَرَ .
Bizga Abu Bakr ibn Abu Shayba, Amr an-Noqid, Ishoq ibn Ibrohim va Ibn Abu Umar rivoyat qildilar. Ishoq: «Xabar berdi», dedi; qolganlari esa: «Rivoyat qildi», dedilar: Bizga Sufyon ibn Uyayna Abdulhamid ibn Jubayr ibn Shaybadan, u Sa'id ibn al-Musayyabdan, u Ummu Sharikdan rivoyat qildiki, Nabiy sollallahu alayhi vasallam unga (gekkon) kaltakesaklarni o'ldirishga buyurdi. Ibn Abu Shaybaning hadisida: «buyurdi» (deyilgan).
وَحَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي ابْنُ جُرَيْجٍ، ح وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ، بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي خَلَفٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ، حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، ح وَحَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنِي عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ جُبَيْرِ بْنِ شَيْبَةَ، أَنَّ سَعِيدَ بْنَ الْمُسَيَّبِ، أَخْبَرَهُ أَنَّ أُمَّ شَرِيكٍ أَخْبَرَتْهُ أَنَّهَا، اسْتَأْمَرَتِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فِي قَتْلِ الْوِزْغَانِ فَأَمَرَ بِقَتْلِهَا . وَأُمُّ شَرِيكٍ إِحْدَى نِسَاءِ بَنِي عَامِرِ بْنِ لُؤَىٍّ . اتَّفَقَ لَفْظُ حَدِيثِ ابْنِ أَبِي خَلَفٍ وَعَبْدِ بْنِ حُمَيْدٍ وَحَدِيثُ ابْنِ وَهْبٍ قَرِيبٌ مِنْهُ .
Menga Abu Tohir rivoyat qildi: Bizga Ibn Vahb xabar berdi: Menga Ibn Jurayj xabar berdi. (h) Menga Muhammad ibn Ahmad ibn Abu Xalaf ham rivoyat qildi: Bizga Ravh rivoyat qildi: Bizga Ibn Jurayj rivoyat qildi. (h) Bizga Abd ibn Humayd ham rivoyat qildi: Bizga Muhammad ibn Bakr xabar berdi: Bizga Ibn Jurayj xabar berdi: Menga Abdulhamid ibn Jubayr ibn Shayba xabar berdiki, Sa'id ibn al-Musayyab unga xabar berdiki, Ummu Sharik unga xabar berdiki, u Nabiy sollallahu alayhi vasallamdan (gekkon) kaltakesaklarni o'ldirish to'g'risida so'radi, u esa ularni o'ldirishga buyurdi. Ummu Sharik Banu Omir ibn Lu'ayy ayollaridan biridir. Ibn Abu Xalaf va Abd ibn Humayd hadisining lafzi muvofiq keldi, Ibn Vahbning hadisi esa unga yaqindir.
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، قَالاَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَمَرَ بِقَتْلِ الْوَزَغِ وَسَمَّاهُ فُوَيْسِقًا .
Bizga Ishoq ibn Ibrohim va Abd ibn Humayd rivoyat qilib dedilar: Bizga Abdurrazzoq xabar berdi: Bizga Ma'mar Zuhriydan, u Omir ibn Sa'ddan, u otasidan rivoyat qildiki, Nabiy sollallahu alayhi vasallam gekkon (kaltakesak)ni o'ldirishga buyurdi va uni «kichik fosiq» deb atadi.
وَحَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، وَحَرْمَلَةُ، قَالاَ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ لِلْوَزَغِ " الْفُوَيْسِقُ " . زَادَ حَرْمَلَةُ قَالَتْ وَلَمْ أَسْمَعْهُ أَمَرَ بِقَتْلِهِ .
Menga Abu Tohir va Harmala rivoyat qilib dedilar: Bizga Ibn Vahb xabar berdi: Menga Yunus Zuhriydan, u Urvadan, u Oishadan xabar berdiki, Rasulullah sollallahu alayhi vasallam gekkon (kaltakesak)ni «kichik fosiq» dedi. Harmala shu ziyodani qildi: U (Oisha): «Men uni o'ldirishga buyurganini eshitmadim», dedi.
وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ سُهَيْلٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي، هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ قَتَلَ وَزَغَةً فِي أَوَّلِ ضَرْبَةٍ فَلَهُ كَذَا وَكَذَا حَسَنَةً وَمَنْ قَتَلَهَا فِي الضَّرْبَةِ الثَّانِيَةِ فَلَهُ كَذَا وَكَذَا حَسَنَةً لِدُونِ الأُولَى وَإِنْ قَتَلَهَا فِي الضَّرْبَةِ الثَّالِثَةِ فَلَهُ كَذَا وَكَذَا حَسَنَةً لِدُونِ الثَّانِيَةِ " .
Bizga Yahyo ibn Yahyo rivoyat qildi: Bizga Xolid ibn Abdulloh Suhayldan, u otasidan, u Abu Hurayradan xabar berdi. U dedi: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam: «Kim gekkon (kaltakesak)ni birinchi urishda o'ldirsa, unga shuncha-shuncha savob bo'ladi. Kim uni ikkinchi urishda o'ldirsa, unga shuncha-shuncha savob bo'ladi, birinchisidan kamroq. Agar uni uchinchi urishda o'ldirsa, unga shuncha-shuncha savob bo'ladi, ikkinchisidan kamroq», dedi.