حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَعَمْرٌو النَّاقِدُ، وَابْنُ أَبِي عُمَرَ، - وَاللَّفْظُ لاِبْنِ أَبِي عُمَرَ - قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، مَوْلَى آلِ طَلْحَةَ عَنْ كُرَيْبٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنْ جُوَيْرِيَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم خَرَجَ مِنْ عِنْدِهَا بُكْرَةً حِينَ صَلَّى الصُّبْحَ وَهِيَ فِي مَسْجِدِهَا ثُمَّ رَجَعَ بَعْدَ أَنْ أَضْحَى وَهِيَ جَالِسَةٌ فَقَالَ " مَا زِلْتِ عَلَى الْحَالِ الَّتِي فَارَقْتُكِ عَلَيْهَا " . قَالَتْ نَعَمْ . قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " لَقَدْ قُلْتُ بَعْدَكِ أَرْبَعَ كَلِمَاتٍ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ لَوْ وُزِنَتْ بِمَا قُلْتِ مُنْذُ الْيَوْمِ لَوَزَنَتْهُنَّ سُبْحَانَ اللَّهِ وَبِحَمْدِهِ عَدَدَ خَلْقِهِ وَرِضَا نَفْسِهِ وَزِنَةَ عَرْشِهِ وَمِدَادَ كَلِمَاتِهِ " .
Бизга Қутайба ибн Саъийд, Амр ан-Ноқид ва Ибн Абий Умар ривоят қилдилар — лафз Ибн Абий Умарники — улар: бизга Суфён Муҳаммад ибн Абдурраҳмондан, у Толҳа оиласининг озод қилган қули, у Курайбдан, у Ибн Аббосдан, у Жувайриядан ривоят қилди: Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам бомдод намозини ўқигач, эрталаб эрта унинг олдидан чиқдилар, у эса ўз масъжидида (намозгоҳида) эди. Сўнг кун ёришганидан кейин қайтдилар, у эса ўтирган эди. Шунда: «Мен сени қайси ҳолатда қолдирган бўлсам, ҳамон ўша ҳолатдамисан?» дедилар. У: «Ҳа» деди. Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Мен сендан кейин тўртта сўзни уч марта айтдим. Агар улар бугун сен айтган нарсалар билан тарозида тортилса, уларни босиб кетарди: ‹Субҳоналлаҳи ва биҳамдиҳи адада холқиҳи ва ризо нафсиҳи ва зината аршиҳи ва мидода калимотиҳи (Аллаҳ поктур, Унга ҳамд билан, халқи сони қадар, Ўзининг розилиги миқдорида, Аршининг оғирлиги қадар ва сўзлари мидоди қадар)›» дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَأَبُو كُرَيْبٍ وَإِسْحَاقُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ بِشْرٍ، عَنْ مِسْعَرٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي رِشْدِينَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنْ جُوَيْرِيَةَ، قَالَتْ مَرَّ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ صَلَّى صَلاَةَ الْغَدَاةِ أَوْ بَعْدَ مَا صَلَّى الْغَدَاةَ . فَذَكَرَ نَحْوَهُ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ " سُبْحَانَ اللَّهِ عَدَدَ خَلْقِهِ سُبْحَانَ اللَّهِ رِضَا نَفْسِهِ سُبْحَانَ اللَّهِ زِنَةَ عَرْشِهِ سُبْحَانَ اللَّهِ مِدَادَ كَلِمَاتِهِ " .
Бизга Абу Бакр ибн Абий Шайба, Абу Курайб ва Ишоқ Муҳаммад ибн Бишрдан, у Мисъардан, у Муҳаммад ибн Абдурраҳмондан, у Абу Ришдийндан, у Ибн Аббосдан, у Жувайриядан ривоят қилдилар. У деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам унинг олдидан бомдод намозини ўқиганида ёки бомдодни ўқиб бўлганидан кейин ўтдилар. Сўнг у шунга ўхшашини зикр қилди, фақат у: «Субҳоналлаҳи адада холқиҳи, субҳоналлаҳи ризо нафсиҳи, субҳоналлаҳи зината аршиҳи, субҳоналлаҳи мидода калимотиҳи» дедилар, деб келтирди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، - وَاللَّفْظُ لاِبْنِ الْمُثَنَّى - قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْحَكَمِ، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ أَبِي لَيْلَى، حَدَّثَنَا عَلِيٌّ، أَنَّ فَاطِمَةَ، اشْتَكَتْ مَا تَلْقَى مِنَ الرَّحَى فِي يَدِهَا وَأَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم سَبْىٌ فَانْطَلَقَتْ فَلَمْ تَجِدْهُ وَلَقِيَتْ عَائِشَةَ فَأَخْبَرَتْهَا فَلَمَّا جَاءَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَخْبَرَتْهُ عَائِشَةُ بِمَجِيءِ فَاطِمَةَ إِلَيْهَا فَجَاءَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِلَيْنَا وَقَدْ أَخَذْنَا مَضَاجِعَنَا فَذَهَبْنَا نَقُومُ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " عَلَى مَكَانِكُمَا " . فَقَعَدَ بَيْنَنَا حَتَّى وَجَدْتُ بَرْدَ قَدَمِهِ عَلَى صَدْرِي ثُمَّ قَالَ " أَلاَ أُعَلِّمُكُمَا خَيْرًا مِمَّا سَأَلْتُمَا إِذَا أَخَذْتُمَا مَضَاجِعَكُمَا أَنْ تُكَبِّرَا اللَّهَ أَرْبَعًا وَثَلاَثِينَ وَتُسَبِّحَاهُ ثَلاَثًا وَثَلاَثِينَ وَتَحْمَدَاهُ ثَلاَثًا وَثَلاَثِينَ فَهُوَ خَيْرٌ لَكُمَا مِنْ خَادِمٍ " .
Бизга Муҳаммад ибн ал-Мусанно ва Муҳаммад ибн Башшор ривоят қилдилар — лафз Ибн ал-Мусанноники — иккаласи: бизга Муҳаммад ибн Жаъфар ривоят қилди, бизга Шуъба ал-Ҳакамдан ривоят қилди, у деди: Ибн Абий Лайлодан эшитдим, бизга Алий ривоят қилди: Фотима қўлида тегирмон тортишдан кўрган азобидан шикоят қилди. Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам ҳузурига асирлар келган эди. У (Набий ҳузурига) борди, аммо топа олмади ва Оишани учратиб, унга (ҳолини) айтди. Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам келганларида, Оиша Фотиманинг унинг олдига келганини хабар берди. Сўнг Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам бизнинг олдимизга келдилар, биз эса ётоқларимизга кирган эдик. Биз турмоқчи бўлдик, шунда Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Жойингиздан турманглар» дедилар. Сўнг орамизга ўтирдилар, ҳатто мен оёқларининг совуқлигини кўкрагимда ҳис қилдим. Сўнг: «Сизларга сўраган нарсангиздан яхшироқ нарсани ўргатайми? Ётоғингизга кирганингизда Аллаҳга ўттиз тўрт марта такбир айтинг, ўттиз уч марта тасбеҳ айтинг ва ўттиз уч марта ҳамд айтинг. Бу сизлар учун хизматкордан яхшироқдир» дедилар.
وَحَدَّثَنَاهُ أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، ح وَحَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ، حَدَّثَنَا أَبِي ح، وَحَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، كُلُّهُمْ عَنْ شُعْبَةَ، بِهَذَا الإِسْنَادِ وَفِي حَدِيثِ مُعَاذٍ " أَخَذْتُمَا مَضْجَعَكُمَا مِنَ اللَّيْلِ " .
Буни бизга Абу Бакр ибн Абий Шайба ҳам ривоят қилди, бизга Вакиъ ривоят қилди. (ҳ) Яна бизга Убайдуллаҳ ибн Муъоз ривоят қилди, бизга отам ривоят қилди. (ҳ) Яна бизга Ибн ал-Мусанно ривоят қилди, бизга Ибн Абий Адий ривоят қилди — барчаси Шуъбадан, шу иснод билан. Муъоз ҳадисида: «Кечаси ётоғингизга кирганингизда» деб келтирилган.
وَحَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي يَزِيدَ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، وَعُبَيْدُ بْنُ يَعِيشَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنْ عَلِيٍّ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم . بِنَحْوِ حَدِيثِ الْحَكَمِ عَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى، وَزَادَ، فِي الْحَدِيثِ قَالَ عَلِيٌّ مَا تَرَكْتُهُ مُنْذُ سَمِعْتُهُ مِنَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم . قِيلَ لَهُ وَلاَ لَيْلَةَ صِفِّينَ قَالَ وَلاَ لَيْلَةَ صِفِّينِ . وَفِي حَدِيثِ عَطَاءٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى قَالَ قُلْتُ لَهُ وَلاَ لَيْلَةَ صِفِّينَ
Менга Зуҳайр ибн Ҳарб ривоят қилди, бизга Суфён ибн Уяйна Убайдуллаҳ ибн Абий Язийддан, у Мужоҳиддан, у Ибн Абий Лайлодан, у Алий ибн Абий Толибдан ривоят қилди. (ҳ) Яна бизга Муҳаммад ибн Абдуллаҳ ибн Нумайр ва Убайд ибн Яъийш Абдуллаҳ ибн Нумайрдан ривоят қилдилар, бизга Абдулмалик Ато ибн Абий Робоҳдан, у Мужоҳиддан, у Ибн Абий Лайлодан, у Алийдан, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан — ал-Ҳакамнинг Ибн Абий Лайлодан ривоятига ўхшаш тарзда ривоят қилди. Ҳадисда шуни ҳам қўшди: Алий деди: Буни Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан эшитганимдан бери тарк этмадим. Унга: «Сиффийн кечасида ҳам-а?» дейилди. У: «Сиффийн кечасида ҳам» деди. Атўнинг Мужоҳиддан, унинг Ибн Абий Лайлодан ривоятида: У деди: Мен унга: «Сиффийн кечасида ҳам-а?» дедим.
حَدَّثَنِي أُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ الْعَيْشِيُّ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ، - يَعْنِي ابْنَ زُرَيْعٍ - حَدَّثَنَا رَوْحٌ، وَهُوَ ابْنُ الْقَاسِمِ عَنْ سُهَيْلٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ فَاطِمَةَ، أَتَتِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم تَسْأَلُهُ خَادِمًا وَشَكَتِ الْعَمَلَ فَقَالَ " مَا أَلْفَيْتِيهِ عِنْدَنَا " . قَالَ " أَلاَ أَدُلُّكِ عَلَى مَا هُوَ خَيْرٌ لَكِ مِنْ خَادِمٍ تُسَبِّحِينَ ثَلاَثًا وَثَلاَثِينَ وَتَحْمَدِينَ ثَلاَثًا وَثَلاَثِينَ وَتُكَبِّرِينَ أَرْبَعًا وَثَلاَثِينَ حِينَ تَأْخُذِينَ مَضْجَعَكِ " . وَحَدَّثَنِيهِ أَحْمَدُ بْنُ سَعِيدٍ الدَّارِمِيُّ، حَدَّثَنَا حَبَّانُ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، حَدَّثَنَا سُهَيْلٌ، بِهَذَا الإِسْنَادِ .
Менга Умайя ибн Бистом ал-Айший ривоят қилди, бизга Язийд — яъни Ибн Зурайъ — ривоят қилди, бизга Равҳ, у ибн ал-Қосим, Суҳайлдан, у отасидан, у Абу Ҳурайрадан ривоят қилди: Фотима Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам ҳузурига келиб, ундан хизматкор сўради ва ишдан шикоят қилди. Шунда: «Сен уни бизнинг олдимиздан топмайсан» дедилар. Ва: «Сенга хизматкордан кўра яхшироқ нарсани кўрсатайми? Ётоғингга кирганингда ўттиз уч марта тасбеҳ айт, ўттиз уч марта ҳамд айт ва ўттиз тўрт марта такбир айт» дедилар. Буни менга Аҳмад ибн Саъийд ад-Доримий ҳам ривоят қилди, бизга Ҳаббон ривоят қилди, бизга Вуҳайб ривоят қилди, бизга Суҳайл шу иснод билан ривоят қилди.
حَدَّثَنِي أُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ الْعَيْشِيُّ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ، - يَعْنِي ابْنَ زُرَيْعٍ - حَدَّثَنَا رَوْحٌ، وَهُوَ ابْنُ الْقَاسِمِ عَنْ سُهَيْلٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ فَاطِمَةَ، أَتَتِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم تَسْأَلُهُ خَادِمًا وَشَكَتِ الْعَمَلَ فَقَالَ " مَا أَلْفَيْتِيهِ عِنْدَنَا " . قَالَ " أَلاَ أَدُلُّكِ عَلَى مَا هُوَ خَيْرٌ لَكِ مِنْ خَادِمٍ تُسَبِّحِينَ ثَلاَثًا وَثَلاَثِينَ وَتَحْمَدِينَ ثَلاَثًا وَثَلاَثِينَ وَتُكَبِّرِينَ أَرْبَعًا وَثَلاَثِينَ حِينَ تَأْخُذِينَ مَضْجَعَكِ " . وَحَدَّثَنِيهِ أَحْمَدُ بْنُ سَعِيدٍ الدَّارِمِيُّ، حَدَّثَنَا حَبَّانُ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، حَدَّثَنَا سُهَيْلٌ، بِهَذَا الإِسْنَادِ .
Менга Умайя ибн Бистом ал-Айший ривоят қилди, бизга Язийд — яъни Ибн Зурайъ — ривоят қилди, бизга Равҳ, у ибн ал-Қосим, Суҳайлдан, у отасидан, у Абу Ҳурайрадан ривоят қилди: Фотима Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам ҳузурига келиб, ундан хизматкор сўради ва ишдан шикоят қилди. Шунда: «Сен уни бизнинг олдимиздан топмайсан» дедилар. Ва: «Сенга хизматкордан кўра яхшироқ нарсани кўрсатайми? Ётоғингга кирганингда ўттиз уч марта тасбеҳ айт, ўттиз уч марта ҳамд айт ва ўттиз тўрт марта такбир айт» дедилар. Буни менга Аҳмад ибн Саъийд ад-Доримий ҳам ривоят қилди, бизга Ҳаббон ривоят қилди, бизга Вуҳайб ривоят қилди, бизга Суҳайл шу иснод билан ривоят қилди.