بَاب تَحْرِيشِ الشَّيْطَانِ وَبَعْثِهِ سَرَايَاهُ لِفِتْنَةِ النَّاسِ وَأَنَّ مَعَ كُلِّ إِنْسَانٍ قَرِينًا
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ إِسْحَاقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ، عُثْمَانُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي سُفْيَانَ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " إِنَّ الشَّيْطَانَ قَدْ أَيِسَ أَنْ يَعْبُدَهُ الْمُصَلُّونَ فِي جَزِيرَةِ الْعَرَبِ وَلَكِنْ فِي التَّحْرِيشِ بَيْنَهُمْ " .
Бизга Усмон ибн Абу Шайба ва Ишоқ ибн Иброҳийм ривоят қилдилар. Ишоқ «ахбарано» (бизга хабар берди) деди, Усмон эса «ҳаддасано» (бизга ривоят қилди) деди: бизга Жарийр Аъмашдан, у Абу Суфёндан, у Жобирдан ривоят қилди: у деди: мен Расул соллаллаҳу алайҳи васалламни шундай деяётганини эшитдим: «Албатта, шайтон Араб ярим ороли мусаллилари (намоз ўқийдиганлар) уни ибодат қилишларидан ноумид бўлди, лекин уларнинг ораларини бузишдан (умидини узмади)».
وَحَدَّثَنَاهُ أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، ح وَحَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ كِلاَهُمَا عَنِ الأَعْمَشِ، بِهَذَا الإِسْنَادِ .
Буни бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба ривоят қилди: бизга Вакийъ ривоят қилди (ҳ). Бизга Абу Курайб ҳам ривоят қилди: бизга Абу Муъовия ривоят қилди — иккаласи Аъмашдан шу иснод билан ривоят қилди.
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ إِسْحَاقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ، عُثْمَانُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي سُفْيَانَ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " إِنَّ عَرْشَ إِبْلِيسَ عَلَى الْبَحْرِ فَيَبْعَثُ سَرَايَاهُ فَيَفْتِنُونَ النَّاسَ فَأَعْظَمُهُمْ عِنْدَهُ أَعْظَمُهُمْ فِتْنَةً " .
Бизга Усмон ибн Абу Шайба ва Ишоқ ибн Иброҳийм ривоят қилдилар. Ишоқ «ахбарано» (бизга хабар берди) деди, Усмон эса «ҳаддасано» (бизга ривоят қилди) деди: бизга Жарийр Аъмашдан, у Абу Суфёндан, у Жобирдан ривоят қилди: у деди: мен Расул соллаллаҳу алайҳи васалламни шундай деяётганини эшитдим: «Албатта, Иблиснинг арши сув устидадир. У ўз лашкарларини юборади ва улар одамларни фитнага соладилар. Унинг олдида уларнинг энг улуғи фитнаси энг катта бўлганидир».
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ - وَاللَّفْظُ لأَبِي كُرَيْبٍ - قَالاَ أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ أَبِي سُفْيَانَ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ إِبْلِيسَ يَضَعُ عَرْشَهُ عَلَى الْمَاءِ ثُمَّ يَبْعَثُ سَرَايَاهُ فَأَدْنَاهُمْ مِنْهُ مَنْزِلَةً أَعْظَمُهُمْ فِتْنَةً يَجِيءُ أَحَدُهُمْ فَيَقُولُ فَعَلْتُ كَذَا وَكَذَا فَيَقُولُ مَا صَنَعْتَ شَيْئًا قَالَ ثُمَّ يَجِيءُ أَحَدُهُمْ فَيَقُولُ مَا تَرَكْتُهُ حَتَّى فَرَّقْتُ بَيْنَهُ وَبَيْنَ امْرَأَتِهِ - قَالَ - فَيُدْنِيهِ مِنْهُ وَيَقُولُ نِعْمَ أَنْتَ " . قَالَ الأَعْمَشُ أُرَاهُ قَالَ " فَيَلْتَزِمُهُ " .
Бизга Абу Курайб Муҳаммад ибн ал-Ало ва Ишоқ ибн Иброҳийм — матн Абу Курайбники — ривоят қилиб, дедилар: бизга Абу Муъовия хабар берди: бизга Аъмаш Абу Суфёндан, у Жобирдан ривоят қилди: у деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам дедилар: «Албатта, Иблис ўз аршини сув устига қўяди, сўнг ўз лашкарларини юборади. Уларнинг унга энг яқин мартабалиси фитнаси энг катта бўлганидир. Улардан бири келиб: ‹Мен шу-шу нарсани қилдим› дейди. У эса: ‹Сен ҳеч нарса қилмабсан› дейди». У деди: «Сўнг улардан бири келиб: ‹Мен уни эр-хотиннинг орасини ажратмагунча тарк қилмадим› дейди». У деди: «Шунда у уни ўзига яқин қилади ва: ‹Сен қандай яхшисан!› дейди». Аъмаш деди: «Мен унинг: ‹У уни қучоқлайди› деганини ўйлайман».
حَدَّثَنِي سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ، حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ أَعْيَنَ، حَدَّثَنَا مَعْقِلٌ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " يَبْعَثُ الشَّيْطَانُ سَرَايَاهُ فَيَفْتِنُونَ النَّاسَ فَأَعْظَمُهُمْ عِنْدَهُ مَنْزِلَةً أَعْظَمُهُمْ فِتْنَةً " .
Менга Салама ибн Шабиб ривоят қилди: бизга ал-Ҳасан ибн Аъян ривоят қилди: бизга Маъқил Абуз-Зубайрдан, у Жобирдан ривоят қилди: у Расул соллаллаҳу алайҳи васалламни шундай деяётганини эшитди: «Шайтон ўз лашкарларини юборади ва улар одамларни фитнага соладилар. Унинг олдида уларнинг энг мартабалиси фитнаси энг катта бўлганидир».
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ إِسْحَاقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ، عُثْمَانُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَا مِنْكُمْ مِنْ أَحَدٍ إِلاَّ وَقَدْ وُكِّلَ بِهِ قَرِينُهُ مِنَ الْجِنِّ " . قَالُوا وَإِيَّاكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " وَإِيَّاىَ إِلاَّ أَنَّ اللَّهَ أَعَانَنِي عَلَيْهِ فَأَسْلَمَ فَلاَ يَأْمُرُنِي إِلاَّ بِخَيْرٍ " .
Бизга Усмон ибн Абу Шайба ва Ишоқ ибн Иброҳийм ривоят қилдилар. Ишоқ «ахбарано» (бизга хабар берди) деди, Усмон эса «ҳаддасано» (бизга ривоят қилди) деди: бизга Жарийр Мансурдан, у Солим ибн Абул-Жаъддан, у отасидан, у Абдуллаҳ ибн Масъуддан ривоят қилди: у деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам дедилар: «Сизлардан бирор киши йўқки, унга жинлардан бўлган ўз ҳамроҳи (қарийни) тайинланмаган бўлса». Улар: «Сизга ҳам-а, эй Расулуллаҳ?» дедилар. У деди: «Менга ҳам, фақат Аллаҳ менга унга қарши ёрдам берди, шунинг учун у таслим бўлди (мусулмон бўлди) ва менга яхшиликдан бошқа нарсани буюрмайди».
حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ، بَشَّارٍ قَالاَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، - يَعْنِيَانِ ابْنَ مَهْدِيٍّ - عَنْ سُفْيَانَ، ح وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ، عَنْ عَمَّارِ بْنِ رُزَيْقٍ، كِلاَهُمَا عَنْ مَنْصُورٍ، بِإِسْنَادِ جَرِيرٍ . مِثْلَ حَدِيثِهِ غَيْرَ أَنَّ فِي حَدِيثِ سُفْيَانَ " وَقَدْ وُكِّلَ بِهِ قَرِينُهُ مِنَ الْجِنِّ وَقَرِينُهُ مِنَ الْمَلاَئِكَةِ " .
Бизга Ибн Мусанно ва Ибн Башшор ривоят қилиб, дедилар: бизга Абдурраҳмон — яъни Ибн Маҳдий — Суфёндан ривоят қилди (ҳ). Бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба ҳам ривоят қилди: бизга Яҳё ибн Одам Аммор ибн Рузайқдан ривоят қилди — иккаласи Мансурдан, Жарийрнинг исноди билан унинг ҳадисига ўхшаш ривоят қилди, фақат Суфённинг ҳадисида: «Унга жинлардан бўлган ўз ҳамроҳи ва малаклардан бўлган ўз ҳамроҳи тайинланган» дейилган.
حَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الأَيْلِيُّ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي أَبُو صَخْرٍ، عَنِ ابْنِ، قُسَيْطٍ حَدَّثَهُ أَنَّ عُرْوَةَ حَدَّثَهُ أَنَّ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم حَدَّثَتْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَرَجَ مِنْ عِنْدِهَا لَيْلاً . قَالَتْ فَغِرْتُ عَلَيْهِ فَجَاءَ فَرَأَى مَا أَصْنَعُ فَقَالَ " مَا لَكِ يَا عَائِشَةُ أَغِرْتِ " . فَقُلْتُ وَمَا لِي لاَ يَغَارُ مِثْلِي عَلَى مِثْلِكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَقَدْ جَاءَكِ شَيْطَانُكِ " . قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَوَمَعِيَ شَيْطَانٌ قَالَ " نَعَمْ " . قُلْتُ وَمَعَ كُلِّ إِنْسَانٍ قَالَ " نَعَمْ " . قُلْتُ وَمَعَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " نَعَمْ وَلَكِنْ رَبِّي أَعَانَنِي عَلَيْهِ حَتَّى أَسْلَمَ " .
Менга Ҳорун ибн Саъийд ал-Айлий ривоят қилди: бизга Ибн Ваҳб ривоят қилди: менга Абу Сахр хабар берди: Ибн Қусайтдан, у унга ривоят қилдики, Урва унга ривоят қилибди, Расул соллаллаҳу алайҳи васалламнинг завжаси Ойша унга ривоят қилибди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам кечаси унинг ҳузуридан чиқиб кетди. У (Ойша) деди: «Мен у ҳақида рашк қилдим. Сўнг у келди ва мен қилаётган ишни кўрди-да, деди: ‹Сенга нима бўлди, эй Ойша, рашк қилдингми?› Мен: ‹Нега мен каби аёл сиз каби киши ҳақида рашк қилмасин?› дедим. Шунда Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам деди: ‹Сенинг шайтонинг келдими?› Мен: ‹Эй Расулуллаҳ, мен билан ҳам шайтонми?› дедим. У: ‹Ҳа› деди. Мен: ‹Ҳар бир инсон биланми?› дедим. У: ‹Ҳа› деди. Мен: ‹Сиз билан ҳамми, эй Расулуллаҳ?› дедим. У: ‹Ҳа, лекин Роббим менга унга қарши ёрдам берди, токи у таслим бўлди (мусулмон бўлди)› деди».