حَدَّثَنَا أَبُو خَيْثَمَةَ، زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ الْمَكِّيُّ - وَاللَّفْظُ لِزُهَيْرٍ - قَالَ إِسْحَاقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الآخَرَانِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ فُرَاتٍ، الْقَزَّازِ عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ، عَنْ حُذَيْفَةَ بْنِ أَسِيدٍ الْغِفَارِيِّ، قَالَ اطَّلَعَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَلَيْنَا وَنَحْنُ نَتَذَاكَرُ فَقَالَ " مَا تَذَاكَرُونَ " . قَالُوا نَذْكُرُ السَّاعَةَ . قَالَ " إِنَّهَا لَنْ تَقُومَ حَتَّى تَرَوْنَ قَبْلَهَا عَشْرَ آيَاتٍ " . فَذَكَرَ الدُّخَانَ وَالدَّجَّالَ وَالدَّابَّةَ وَطُلُوعَ الشَّمْسِ مِنْ مَغْرِبِهَا وَنُزُولَ عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ صلى الله عليه وسلم وَيَأْجُوجَ وَمَأْجُوجَ وَثَلاَثَةَ خُسُوفٍ خَسْفٌ بِالْمَشْرِقِ وَخَسْفٌ بِالْمَغْرِبِ وَخَسْفٌ بِجَزِيرَةِ الْعَرَبِ وَآخِرُ ذَلِكَ نَارٌ تَخْرُجُ مِنَ الْيَمَنِ تَطْرُدُ النَّاسَ إِلَى مَحْشَرِهِمْ .
Бизга Абу Хайсама Зуҳайр ибн Ҳарб, Исъҳоқ ибн Иброҳийм ва Ибн Абу Умар Маккий — матн Зуҳайрники — ривоят қилдилар. Исъҳоқ ‹хабар берди›, қолган иккиси ‹ривоят қилди› дедилар: бизга Суфён ибн Уяйна, Фурот Қаззоздан, у Абут-Туфайлдан, у Ҳузайфа ибн Асид Ғифорийдан ривоят қилди. У деди: Биз суҳбатлашиб ўтирганимизда Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам устимиздан қаради ва: «Нима ҳақида суҳбатлашяпсизлар?» деди. Улар: «Қиёматни эслаяпмиз», дедилар. У: «Албатта у қоим бўлмайди, токи ундан олдин ўнта аломатни кўрмагунингизча», деди. Сўнг тутунни, Дажжолни, жонзотни (Доббани), қуёшнинг ғарбдан чиқишини, Ийсо ибн Марям соллаллаҳу алайҳи васалламнинг тушишини, Яъжуж ва Маъжужни ҳамда учта ер ютишини — шарқда ер ютиш, ғарбда ер ютиш ва Араб ярим оролида ер ютиш — зикр қилди. Буларнинг охири эса Ямандан чиқиб, одамларни маҳшарларига ҳайдайдиган отдир.
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ فُرَاتٍ الْقَزَّازِ، عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ، عَنْ أَبِي سَرِيحَةَ، حُذَيْفَةَ بْنِ أَسِيدٍ قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي غُرْفَةٍ وَنَحْنُ أَسْفَلَ مِنْهُ فَاطَّلَعَ إِلَيْنَا فَقَالَ " مَا تَذْكُرُونَ " . قُلْنَا السَّاعَةَ . قَالَ " إِنَّ السَّاعَةَ لاَ تَكُونُ حَتَّى تَكُونَ عَشْرُ آيَاتٍ خَسْفٌ بِالْمَشْرِقِ وَخَسْفٌ بِالْمَغْرِبِ وَخَسْفٌ فِي جَزِيرَةِ الْعَرَبِ وَالدُّخَانُ وَالدَّجَّالُ وَدَابَّةُ الأَرْضِ وَيَأْجُوجُ وَمَأْجُوجُ وَطُلُوعُ الشَّمْسِ مِنْ مَغْرِبِهَا وَنَارٌ تَخْرُجُ مِنْ قُعْرَةِ عَدَنٍ تَرْحَلُ النَّاسَ " . قَالَ شُعْبَةُ وَحَدَّثَنِي عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ رُفَيْعٍ عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ عَنْ أَبِي سَرِيحَةَ . مِثْلَ ذَلِكَ لاَ يَذْكُرُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَقَالَ أَحَدُهُمَا فِي الْعَاشِرَةِ نُزُولُ عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ صلى الله عليه وسلم . وَقَالَ الآخَرُ وَرِيحٌ تُلْقِي النَّاسَ فِي الْبَحْرِ .
Бизга Убайдуллаҳ ибн Муоз Анбарий ривоят қилди: бизга отам ривоят қилди: бизга Шуъба, Фурот Қаззоздан, у Абут-Туфайлдан, у Абу Сарийҳа Ҳузайфа ибн Асиддан ривоят қилди. У деди: Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам бир ғурфада (юқори хонада) эди, биз эса ундан пастда эдик. У бизга қаради ва: «Нимани зикр қиляпсизлар?» деди. Биз: «Қиёматни», дедик. У: «Албатта қиёмат бўлмайди, токи ўнта аломат бўлмагунча: шарқда ер ютиш, ғарбда ер ютиш, Араб ярим оролида ер ютиш, тутун, Дажжол, ер жонзоти (Добба), Яъжуж ва Маъжуж, қуёшнинг ғарбдан чиқиши ва Адан тубидан чиқиб одамларни кўчирадиган от», деди. Шуъба деди: Менга Абдулазиз ибн Руфайъ, Абут-Туфайлдан, у Абу Сарийҳадан шунга ўхшаш ривоят қилди, лекин Набий соллаллаҳу алайҳи васалламга нисбат бермади. Улардан бири ўнинчисида Ийсо ибн Марям соллаллаҳу алайҳи васалламнинг тушишини деди, иккинчиси эса: одамларни денгизга ташлайдиган шамол, деди.
وَحَدَّثَنَاهُ مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، - يَعْنِي ابْنَ جَعْفَرٍ - حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ فُرَاتٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الطُّفَيْلِ، يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي سَرِيحَةَ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي غُرْفَةٍ وَنَحْنُ تَحْتَهَا نَتَحَدَّثُ . وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِهِ . قَالَ شُعْبَةُ وَأَحْسِبُهُ قَالَ تَنْزِلُ مَعَهُمْ إِذَا نَزَلُوا وَتَقِيلُ مَعَهُمْ حَيْثُ قَالُوا . قَالَ شُعْبَةُ وَحَدَّثَنِي رَجُلٌ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ عَنْ أَبِي سَرِيحَةَ وَلَمْ يَرْفَعْهُ قَالَ أَحَدُ هَذَيْنِ الرَّجُلَيْنِ نُزُولُ عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ وَقَالَ الآخَرُ رِيحٌ تُلْقِيهِمْ فِي الْبَحْرِ .
Буни бизга Муҳаммад ибн Башшор ривоят қилди: бизга Муҳаммад — яъни ибн Жаъфар — ривоят қилди: бизга Шуъба, Фуротдан ривоят қилди. У деди: Мен Абут-Туфайлнинг Абу Сарийҳадан ривоят қилаётганини эшитдим. У деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам бир ғурфада эди, биз эса унинг остида суҳбатлашар эдик. Ва ҳадисни шунга ўхшаш келтирди. Шуъба деди: Ўйлайманки, у: ‹Улар қаерга тушсалар (ўша от) улар билан тушади, қаерда тушлик қилсалар, улар билан тушлик қилади› деди. Шуъба деди: Менга бир киши бу ҳадисни Абут-Туфайлдан, у Абу Сарийҳадан ривоят қилди ва уни марфуъ қилмади (Набийга нисбат бермади). Бу икки кишидан бири Ийсо ибн Марямнинг тушишини деди, иккинчиси эса: уларни денгизга ташлайдиган шамол, деди.
وَحَدَّثَنَاهُ مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ الْحَكَمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْعِجْلِيُّ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ فُرَاتٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الطُّفَيْلِ، يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي سَرِيحَةَ، قَالَ كُنَّا نَتَحَدَّثُ فَأَشْرَفَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . بِنَحْوِ حَدِيثِ مُعَاذٍ وَابْنِ جَعْفَرٍ . وَقَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ الْحَكَمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَبْدِ، الْعَزِيزِ بْنِ رُفَيْعٍ عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ، عَنْ أَبِي سَرِيحَةَ، بِنَحْوِهِ قَالَ وَالْعَاشِرَةُ نُزُولُ عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ . قَالَ شُعْبَةُ وَلَمْ يَرْفَعْهُ عَبْدُ الْعَزِيزِ .
Буни бизга Муҳаммад ибн Мусанно ривоят қилди: бизга Абун-Нуъмон Ҳакам ибн Абдуллаҳ Ижлий ривоят қилди: бизга Шуъба, Фуротдан ривоят қилди. У деди: Мен Абут-Туфайлнинг Абу Сарийҳадан ривоят қилаётганини эшитдим. У деди: Биз суҳбатлашар эдик, шунда Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам устимиздан қаради. Муоз ва Ибн Жаъфарнинг ҳадисига ўхшаш. Ибн Мусанно деди: Бизга Абун-Нуъмон Ҳакам ибн Абдуллаҳ ривоят қилди: бизга Шуъба, Абдулазиз ибн Руфайъдан, у Абут-Туфайлдан, у Абу Сарийҳадан шунга ўхшаш ривоят қилди. У деди: Ўнинчиси Ийсо ибн Марямнинг тушиши. Шуъба деди: Абдулазиз уни марфуъ қилмади.