أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لَيْسَ الْمِسْكِينُ الَّذِي تَرُدُّهُ التَّمْرَةُ وَالتَّمْرَتَانِ وَاللُّقْمَةُ وَاللُّقْمَتَانِ إِنَّ الْمِسْكِينَ الْمُتَعَفِّفُ اقْرَءُوا إِنْ شِئْتُمْ { لاَ يَسْأَلُونَ النَّاسَ إِلْحَافًا } " .
Бизга Алий ибн Ҳужр хабар берди, у деди: бизга Исмоил хабар берди, у деди: бизга Шарик, Ато ибн Ясордан, у Абу Ҳурайрадан ривоят қилди (ки), Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Мискин — бир-икки хурмо ёки бир-икки луқма (берилса) қайтиб кетадиган киши эмас. Аслида мискин — (сўрашдан) ўзини сақлайдиган (иффатли) кишидир. Хоҳласангиз, ўқинг: «Улар одамлардан ёпишиб (қаттиқ) сўрамайдилар,» дедилар.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لَيْسَ الْمِسْكِينُ بِهَذَا الطَّوَّافِ الَّذِي يَطُوفُ عَلَى النَّاسِ تَرُدُّهُ اللُّقْمَةُ وَاللُّقْمَتَانِ وَالتَّمْرَةُ وَالتَّمْرَتَانِ " . قَالُوا فَمَا الْمِسْكِينُ قَالَ " الَّذِي لاَ يَجِدُ غِنًى يُغْنِيهِ وَلاَ يُفْطَنُ لَهُ فَيُتَصَدَّقَ عَلَيْهِ وَلاَ يَقُومُ فَيَسْأَلَ النَّاسَ " .
Бизга Қутайба хабар берди, Моликдан, у Абуз-Зиноддан, у ал-Аъраждан, у Абу Ҳурайрадан (ривоят қилдики), Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Мискин — бир-икки луқма ёки бир-икки хурмо (берилса) қайтиб кетадиган, одамлар олдида (сўраб) айланиб юрадиган киши эмас,» дедилар. Улар: «Унда мискин ким?» дедилар. У: «Ўзини бой қиладиган бойлик топмайдиган, бироқ (унинг аҳволини) сезиб (садақа қилиниши учун) пайқалмайдиган ва туриб одамлардан сўрамайдиган кишидир,» дедилар.
أَخْبَرَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لَيْسَ الْمِسْكِينُ الَّذِي تَرُدُّهُ الأُكْلَةُ وَالأُكْلَتَانِ وَالتَّمْرَةُ وَالتَّمْرَتَانِ " . قَالُوا فَمَا الْمِسْكِينُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " الَّذِي لاَ يَجِدُ غِنًى وَلاَ يَعْلَمُ النَّاسُ حَاجَتَهُ فَيُتَصَدَّقَ عَلَيْهِ " .
Бизга Наср ибн Али хабар берди, у деди: бизга Абдулаъло ривоят қилди, у деди: бизга Маъмар ривоят қилди, аз-Зуҳрийдан, у Абу Саламадан, у Абу Ҳурайра (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Бир-икки луқма ёки бир-икки дона хурмо қайтариб юборадиган киши мискин эмасдир,» дедилар. Улар: «Эй Расулуллаҳ, унда мискин ким?» дейишди. У: «Ўзига етарли бойлик топа олмайдиган, лекин одамлар унинг эҳтиёжини билмайдиган, шу сабабли унга садақа берилмайдиган кишидир,» дедилар.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ بُجَيْدٍ، عَنْ جَدَّتِهِ أُمِّ بُجَيْدٍ، وَكَانَتْ، مِمَّنْ بَايَعَتْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّهَا قَالَتْ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِنَّ الْمِسْكِينَ لَيَقُومُ عَلَى بَابِي فَمَا أَجِدُ لَهُ شَيْئًا أُعْطِيهِ إِيَّاهُ فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنْ لَمْ تَجِدِي شَيْئًا تُعْطِينَهُ إِيَّاهُ إِلاَّ ظِلْفًا مُحْرَقًا فَادْفَعِيهِ إِلَيْهِ " .
Бизга Қутайба хабар берди, у деди: бизга ал-Лайс ривоят қилди, Саид ибн Абу Саиддан, у Абдурраҳмон ибн Бужайддан, у ўзининг бувиси Умму Бужайддан (ривоят қилдики), у Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га байъат қилганлардан эди. У Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га: «Мискин менинг эшигим олдида туради, лекин мен унга берадиган бирор нарса тополмайман,» деди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) унга: «Агар унга берадиган куйдирилган туёқдан бошқа ҳеч нарса топмасанг ҳам, ўшани унга бер,» дедилар.