أَخْبَرَنَا زِيَادُ بْنُ أَيُّوبَ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ صُهَيْبٍ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم غَزَا خَيْبَرَ فَصَلَّيْنَا عِنْدَهَا الْغَدَاةَ بِغَلَسٍ فَرَكِبَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَرَكِبَ أَبُو طَلْحَةَ وَأَنَا رَدِيفُ أَبِي طَلْحَةَ فَأَخَذَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي زُقَاقِ خَيْبَرَ وَإِنَّ رُكْبَتِي لَتَمَسُّ فَخِذَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَإِنِّي لأَرَى بَيَاضَ فَخِذِ نَبِيِّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا دَخَلَ الْقَرْيَةَ قَالَ " اللَّهُ أَكْبَرُ خَرِبَتْ خَيْبَرُ إِنَّا إِذَا نَزَلْنَا بِسَاحَةِ قَوْمٍ فَسَاءَ صَبَاحُ الْمُنْذَرِينَ " . قَالَهَا ثَلاَثَ مَرَّاتٍ قَالَ وَخَرَجَ الْقَوْمُ إِلَى أَعْمَالِهِمْ - قَالَ عَبْدُ الْعَزِيزِ - فَقَالُوا مُحَمَّدٌ - قَالَ عَبْدُ الْعَزِيزِ وَقَالَ بَعْضُ أَصْحَابِنَا وَالْخَمِيسُ - وَأَصَبْنَاهَا عَنْوَةً فَجَمَعَ السَّبْىَ فَجَاءَ دِحْيَةُ فَقَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ أَعْطِنِي جَارِيَةً مِنَ السَّبْىِ . قَالَ " اذْهَبْ فَخُذْ جَارِيَةً " . فَأَخَذَ صَفِيَّةَ بِنْتَ حُيَىٍّ فَجَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ أَعْطَيْتَ دِحْيَةَ صَفِيَّةَ بِنْتَ حُيَىٍّ سَيِّدَةَ قُرَيْظَةَ وَالنَّضِيرِ مَا تَصْلُحُ إِلاَّ لَكَ . قَالَ " ادْعُوهُ بِهَا " . فَجَاءَ بِهَا فَلَمَّا نَظَرَ إِلَيْهَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " خُذْ جَارِيَةً مِنَ السَّبْىِ غَيْرَهَا " . قَالَ وَإِنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَعْتَقَهَا وَتَزَوَّجَهَا . فَقَالَ لَهُ ثَابِتٌ يَا أَبَا حَمْزَةَ مَا أَصْدَقَهَا قَالَ نَفْسَهَا أَعْتَقَهَا وَتَزَوَّجَهَا - قَالَ - حَتَّى إِذَا كَانَ بِالطَّرِيقِ جَهَّزَتْهَا لَهُ أُمُّ سُلَيْمٍ فَأَهْدَتْهَا إِلَيْهِ مِنَ اللَّيْلِ فَأَصْبَحَ عَرُوسًا قَالَ " مَنْ كَانَ عِنْدَهُ شَىْءٌ فَلْيَجِئْ بِهِ " . قَالَ وَبَسَطَ نِطَعًا فَجَعَلَ الرَّجُلُ يَجِيءُ بِالأَقِطِ وَجَعَلَ الرَّجُلُ يَجِيءُ بِالتَّمْرِ وَجَعَلَ الرَّجُلُ يَجِيءُ بِالسَّمْنِ فَحَاسُوا حَيْسَةً فَكَانَتْ وَلِيمَةَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم .
Бизга Зиёд ибн Айюб хабар берди, у деди: бизга Исмоил ибн Улайя ривоят қилди, у деди: бизга Абдулазиз ибн Суҳайб ривоят қилди, у Анасдан (ривоят қилдики), Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Хайбарга ғазот қилдилар. Биз унинг ёнида бомдод намозини қоронғида ўқидик. Сўнг Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) миндилар, Абу Талҳа ҳам минди, мен эса Абу Талҳанинг ортида (мингашиб) эдим. Набийюллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Хайбарнинг кўчасига кирдилар, менинг тиззам Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг сонларига тегиб турарди, мен Набийюллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг сонларининг оқлигини кўриб турардим. У киши қишлоққа киргач: «Аллаҳу акбар! Хайбар вайрон бўлди! Албатта биз бир қавмнинг майдонига тушсак, огоҳлантирилганларнинг тонги нечоғли ёмон бўлди!» дедилар. Буни уч марта айтдилар. (Анас) деди: Қавм ўз ишларига (чиқиб кетган) эди. Абдулазиз деди: улар: «Муҳаммад (келди)!» дедилар. Абдулазиз деди: баъзи дўстларимиз: «Ва қўшин (билан),» деди. Биз уни куч билан олдик (фатҳ этдик). Сўнг асирлар тўпланди. Диҳя келиб: «Ё Набийяллаҳ, менга асирлардан бир чўри беринг,» деди. У: «Бориб, бир чўри ол,» дедилар. У Сафийя бинт Ҳуяйни олди. Сўнг бир киши Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдига келиб: «Ё Набийяллаҳ, сиз Диҳяга Қурайза ва Назир (қабилалари)нинг хоними бўлган Сафийя бинт Ҳуяйни бердингиз, у фақат сизгагина муносибдир,» деди. У: «Уни (Сафийя) билан бирга чақиринглар,» дедилар. У уни (Сафийяни) олиб келди. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) унга қараганларида: «Асирлардан ундан бошқа бир чўри ол,» дедилар. (Анас) деди: Набийюллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) уни озод қилиб, унга уйландилар. Шунда Собит унга: «Эй Абу Ҳамза, у киши унга қанча маҳр берди?» деди. У: «Ўзини (озодлигини маҳр қилди) — у киши уни озод қилиб, унга уйландилар,» деди. (Анас) деди: Йўлда Умму Сулайм уни (Сафийяни) у киши учун тайёрлаб, кечаси уни у кишига олиб келди. Тонгда у киши куёв бўлдилар. У: «Кимнинг ҳузурида бирор нарса бўлса, уни келтирсин,» дедилар. (Анас) деди: У киши бир тери (дастурхон) ёздилар, кишилар қуритилган творог (қатиқ) келтира бошлади, кишилар хурмо келтира бошлади, кишилар ёғ келтира бошлади. Бас, улар хайс (хурмо, ёғ ва творогдан тайёрланган таом) қилдилар. Бу Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг валимаси (тўй оши) бўлди.