Чўрининг танлови

Taloq kitobi · 2 ҳадис

باب خِيَارِ الأَمَةِ ‏‏

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، قَالَ أَنْبَأَنَا ابْنُ الْقَاسِمِ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ رَبِيعَةَ، عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ عَائِشَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ كَانَ فِي بَرِيرَةَ ثَلاَثُ سُنَنٍ إِحْدَى السُّنَنِ أَنَّهَا أُعْتِقَتْ فَخُيِّرَتْ فِي زَوْجِهَا وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْتَقَ ‏"‏ ‏.‏ وَدَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالْبُرْمَةُ تَفُورُ بِلَحْمٍ فَقُرِّبَ إِلَيْهِ خُبْزٌ وَأُدْمٌ مِنْ أُدْمِ الْبَيْتِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَلَمْ أَرَ بُرْمَةً فِيهَا لَحْمٌ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالُوا بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ ذَلِكَ لَحْمٌ تُصُدِّقَ بِهِ عَلَى بَرِيرَةَ وَأَنْتَ لاَ تَأْكُلُ الصَّدَقَةَ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ هُوَ عَلَيْهَا صَدَقَةٌ وَهُوَ لَنَا هَدِيَّةٌ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн Салама хабар берди, у деди: бизга Ибнул-Қосим хабар берди, у Моликдан, у Робиадан, у Қосим ибн Муҳаммаддан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг рафиқалари Оиша (розияллаҳу анҳо)дан (ривоят қилдики), у деди: Бариранинг (воқеаси)да учта суннат (ҳукм) бор эди. Суннатлардан бири шуки, у озод қилинди ва эри (билан қолиш ёки ажралиш) ҳақида ихтиёрга қўйилди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Вало (мерос ҳуқуқи) озод қилган кишигадир,» дедилар. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) (уйга) кирганларида, қозонда гўшт қайнаётган эди, аммо Уларнинг олдига уйдаги ноз-неъматдан нон ва ёғлиқ таом келтирилди. Шунда Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Мен гўшт (қайнаётган) бир қозонни кўрмадимми?» дедилар. Улар: «Ҳа, эй Расулаллаҳ, у Барирага садақа қилинган гўштдир, Сиз эса садақа емайсиз,» дедилар. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «У унга (Барирага) садақа, бизга эса ҳадядир (туҳфадир),» дедилар.

أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ آدَمَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ فِي بَرِيرَةَ ثَلاَثُ قَضِيَّاتٍ أَرَادَ أَهْلُهَا أَنْ يَبِيعُوهَا وَيَشْتَرِطُوا الْوَلاَءَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ اشْتَرِيهَا وَأَعْتِقِيهَا فَإِنَّمَا الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْتَقَ ‏"‏ ‏.‏ وَأُعْتِقَتْ فَخَيَّرَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَاخْتَارَتْ نَفْسَهَا وَكَانَ يُتَصَدَّقُ عَلَيْهَا فَتُهْدِي لَنَا مِنْهُ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ كُلُوهُ فَإِنَّهُ عَلَيْهَا صَدَقَةٌ وَهُوَ لَنَا هَدِيَّةٌ ‏"‏ ‏.‏

Менга Муҳаммад ибн Одам хабар берди, у деди: бизга Абу Муовия ривоят қилди, у Ҳишомдан, у Абдурраҳмон ибнул-Қосимдан, у отасидан, у Оиша (розияллаҳу анҳо)дан (ривоят қилдики), у деди: Бариранинг (воқеаси)да учта ҳукм бор эди. Унинг эгалари уни сотиб, вало (мерос ҳуқуқи)ни ўзларига шарт қилмоқчи бўлишди. Мен буни Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га айтдим. У: «Уни сотиб ол ва озод қил, чунки вало фақат озод қилган кишигадир,» дедилар. У озод қилинди ва Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) уни ихтиёрга қўйдилар, у ўзини (эридан ажралишни) ихтиёр қилди. Унга садақа бериларди, у эса ундан бизга ҳадя қиларди. Мен буни Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га айтдим. У: «Уни енглар, чунки у унга (Барирага) садақа, бизга эса ҳадядир,» дедилар.