أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ حَمَّادٍ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ عَجْلاَنَ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ رَجُلاً لَمْ يَعْمَلْ خَيْرًا قَطُّ وَكَانَ يُدَايِنُ النَّاسَ فَيَقُولُ لِرَسُولِهِ خُذْ مَا تَيَسَّرَ وَاتْرُكْ مَا عَسُرَ وَتَجَاوَزْ لَعَلَّ اللَّهَ تَعَالَى أَنْ يَتَجَاوَزَ عَنَّا فَلَمَّا هَلَكَ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لَهُ هَلْ عَمِلْتَ خَيْرًا قَطُّ قَالَ لاَ إِلاَّ أَنَّهُ كَانَ لِي غُلاَمٌ وَكُنْتُ أُدَايِنُ النَّاسَ فَإِذَا بَعَثْتُهُ لِيَتَقَاضَى قُلْتُ لَهُ خُذْ مَا تَيَسَّرَ وَاتْرُكْ مَا عَسُرَ وَتَجَاوَزْ لَعَلَّ اللَّهَ يَتَجَاوَزُ عَنَّا . قَالَ اللَّهُ تَعَالَى قَدْ تَجَاوَزْتُ عَنْكَ " .
Бизга Исо ибн Ҳаммод хабар берди, у деди: бизга ал-Лайс, Ибн Ажлондан, у Зайд ибн Асламдан, у Абу Солиҳдан, у Абу Ҳурайрадан, у Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан ривоят қилди, у дедилар: «Бир киши ҳеч қачон бирор яхшилик қилмаган, лекин у одамларга қарз берар эди ва элчисига: «Осон бўлганини ол, қийин бўлганини қолдир ва кечир, шояд Аллаҳ таоло бизни кечирса,» дер эди. У ҳалок бўлганида, Аллаҳ азза ва жалла унга: «Сен ҳеч қачон бирор яхшилик қилганмисан?» деди. У: «Йўқ, фақат менинг бир ғуломим бор эди ва мен одамларга қарз берардим. Уни (қарзни) ундиришга юборганимда, унга: «Осон бўлганини ол, қийин бўлганини қолдир ва кечир, шояд Аллаҳ бизни кечирса,» дердим,» деди. Аллаҳ таоло: «Мен сени кечирдим,» деди.»
أَخْبَرَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنَا الزُّبَيْدِيُّ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ، يَقُولُ إِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " كَانَ رَجُلٌ يُدَايِنُ النَّاسَ وَكَانَ إِذَا رَأَى إِعْسَارَ الْمُعْسِرِ قَالَ لِفَتَاهُ تَجَاوَزْ عَنْهُ لَعَلَّ اللَّهَ تَعَالَى يَتَجَاوَزُ عَنَّا . فَلَقِيَ اللَّهَ فَتَجَاوَزَ عَنْهُ " .
Бизга Ҳишом ибн Аммор хабар берди, у деди: бизга Яҳё ривоят қилди, у деди: бизга аз-Зубайдий, аз-Зуҳрийдан, у Убайдуллаҳ ибн Абдуллаҳдан ривоят қилдики, у Абу Ҳурайранинг шундай деганини эшитди: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Бир киши одамларга қарз берар эди. Қачон қийинчиликдаги кишининг қийинчилигини кўрса, хизматкорига: «Уни кечир, шояд Аллаҳ таоло бизни кечирса,» дер эди. Сўнг у Аллаҳга йўлиқди ва (Аллаҳ) уни кечирди,» дедилар.
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ ابْنِ عُلَيَّةَ، عَنْ يُونُسَ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ فَرُّوخَ، عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَدْخَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ رَجُلاً كَانَ سَهْلاً مُشْتَرِيًا وَبَائِعًا وَقَاضِيًا وَمُقْتَضِيًا الْجَنَّةَ " .
Бизга Абдуллаҳ ибн Муҳаммад ибн Ишоқ, Исмоил ибн Улайядан, у Юнусдан, у Ато ибн Фаррухдан, у Усмон ибн Аффондан хабар берди, у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Аллаҳ азза ва жалла сотиб олишда, сотишда, қарзни ундиришда ва қарзни тўлашда мулойим бўлган бир кишини Жаннатга киритди,» дедилар.