Қасос

Qasoma, qisos va diyat kitobi · 3 ҳадис

باب الْقَوَدِ ‏‏

أَخْبَرَنَا بِشْرُ بْنُ خَالِدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ سُلَيْمَانَ، قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مُرَّةَ، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ لاَ يَحِلُّ دَمُ امْرِئٍ مُسْلِمٍ إِلاَّ بِإِحْدَى ثَلاَثٍ النَّفْسُ بِالنَّفْسِ وَالثَّيِّبُ الزَّانِي وَالتَّارِكُ دِينَهُ الْمُفَارِقُ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Бишр ибн Холид хабар бериб, деди: бизга Муҳаммад ибн Жаъфар ривоят қилди, Шуъбадан, у Сулаймондан, у деди: мен Абдуллаҳ ибн Муррани эшитдим, у Масруқдан, у Абдуллаҳдан, у Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (ривоят қилдики), у дедилар: «Мусулмон кишининг қони фақат уч (сабаб)дан бири билангина ҳалол бўлади: жонга жон (қасос), зино қилган турмуш кўрган (киши) ва динини тарк этиб (жамоатдан) ажралиб чиққан киши,» дедилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ، وَأَحْمَدُ بْنُ حَرْبٍ، - وَاللَّفْظُ لأَحْمَدَ - قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قُتِلَ رَجُلٌ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَرُفِعَ الْقَاتِلُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَدَفَعَهُ إِلَى وَلِيِّ الْمَقْتُولِ فَقَالَ الْقَاتِلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لاَ وَاللَّهِ مَا أَرَدْتُ قَتْلَهُ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِوَلِيِّ الْمَقْتُولِ ‏ "‏ أَمَا إِنَّهُ إِنْ كَانَ صَادِقًا ثُمَّ قَتَلْتَهُ دَخَلْتَ النَّارَ ‏"‏ ‏.‏ فَخَلَّى سَبِيلَهُ ‏.‏ قَالَ وَكَانَ مَكْتُوفًا بِنِسْعَةٍ فَخَرَجَ يَجُرُّ نِسْعَتَهُ فَسُمِّيَ ذَا النِّسْعَةِ ‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн ал-Ало ва Аҳмад ибн Ҳарб хабар бериб — лафз Аҳмадники — иккаласи деди: бизга Абу Муовия ривоят қилди, ал-Аъмашдан, у Абу Солиҳдан, у Абу Ҳурайрадан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) замонида бир киши ўлдирилди ва қотил Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га келтирилди. У (Набий) уни ўлдирилганнинг валисига топширди. Қотил: «Эй Расулуллаҳ, Аллаҳга қасамки, мен уни ўлдиришни хоҳламаган эдим,» деди. Шунда Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ўлдирилганнинг валисига: «Агар у рост сўзлаётган бўлса-ю, сен уни ўлдирсанг, дўзахга кирасан,» дедилар. Шунда у унинг йўлини бўшатди (қўйиб юборди). (Рови) деди: У тасма (нисъа) билан боғланган эди, тасмасини судраб чиқиб кетди ва шунинг учун унга Зун-нисъа (тасмали) деб ном берилди.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ، عَنْ عَوْفٍ الأَعْرَابِيِّ، عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ وَائِلٍ الْحَضْرَمِيِّ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ جِيءَ بِالْقَاتِلِ الَّذِي قَتَلَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم جَاءَ بِهِ وَلِيُّ الْمَقْتُولِ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَتَعْفُو ‏"‏ ‏.‏ قَالَ لاَ قَالَ ‏"‏ أَتَقْتُلُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ نَعَمْ قَالَ ‏"‏ اذْهَبْ ‏"‏ ‏.‏ فَلَمَّا ذَهَبَ دَعَاهُ قَالَ ‏"‏ أَتَعْفُو ‏"‏ ‏.‏ قَالَ لاَ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَتَأْخُذُ الدِّيَةَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ لاَ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَتَقْتُلُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ اذْهَبْ ‏"‏ ‏.‏ فَلَمَّا ذَهَبَ قَالَ ‏"‏ أَمَا إِنَّكَ إِنْ عَفَوْتَ عَنْهُ فَإِنَّهُ يَبُوءُ بِإِثْمِكَ وَإِثْمِ صَاحِبِكَ ‏"‏ ‏.‏ فَعَفَا عَنْهُ فَأَرْسَلَهُ - قَالَ - فَرَأَيْتُهُ يَجُرُّ نِسْعَتَهُ ‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн Исмоил ибн Иброҳим хабар бериб, деди: бизга Ишоқ ривоят қилди, Авф ал-Аъробийдан, у Алқама ибн Воил ал-Ҳазрамийдан, у отасидан (ривоят қилдики), у деди: Ўлдирган қотил Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га келтирилди, уни ўлдирилганнинг валиси олиб келди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) унга: «Кечиб юборасанми?» дедилар. У: «Йўқ,» деди. У (Набий): «(Бўлмаса) ўлдирасанми?» дедилар. У: «Ҳа,» деди. У: «Бор,» дедилар. У кетганида, уни чақириб: «Кечиб юборасанми?» дедилар. У: «Йўқ,» деди. У: «Дият оласанми?» дедилар. У: «Йўқ,» деди. У: «Ўлдирасанми?» дедилар. У: «Ҳа,» деди. У: «Бор,» дедилар. У кетганида: «Билиб қўй, агар уни кечиб юборсанг, у сенинг гуноҳингни ва ўртоғингнинг (қурбоннинг) гуноҳини кўтариб кетади,» дедилар. Шунда у уни кечиб, қўйиб юборди. (Рови) деди: Мен уни тасмасини судраб кетаётганини кўрдим.