باب مَا جَاءَ فِي التَّمَنْدُلِ بَعْدَ الْوُضُوءِ
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ وَكِيعِ بْنِ الْجَرَّاحِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، عَنْ زَيْدِ بْنِ حُبَابٍ، عَنْ أَبِي مُعَاذٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خِرْقَةٌ يُنَشِّفُ بِهَا بَعْدَ الْوُضُوءِ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ لَيْسَ بِالْقَائِمِ وَلاَ يَصِحُّ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي هَذَا الْبَابِ شَيْءٌ . وَأَبُو مُعَاذٍ يَقُولُونَ هُوَ سُلَيْمَانُ بْنُ أَرْقَمَ وَهُوَ ضَعِيفٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ .
Бизга Суфён ибн Вакииъ ибнул-Жарроҳ ривоят қилди, бизга Абдуллаҳ ибн Ваҳб ривоят қилди, Зайд ибн Ҳубобдан, у Абу Муоздан, у аз-Зуҳрийдан, у Урвадан, у Оишадан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг таҳоратдан кейин у билан (аъзоларини) артадиган бир парча латта(матоси) бор эди. Абу Исо деди: Оишанинг ҳадиси мустаҳкам эмас ва бу бобда Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан ҳеч нарса саҳиҳ (йўл билан) келмаган. Абу Муоз — уни Сулаймон ибн Арқам дейдилар ва у ҳадис аҳли ҳузурида заифдир. (Абу Исо) деди: Бу бобда Муоз ибн Жабалдан ҳам (ривоят) бор.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا رِشْدِينُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ زِيَادِ بْنِ أَنْعُمٍ، عَنْ عُتْبَةَ بْنِ حُمَيْدٍ، عَنْ عُبَادَةَ بْنِ نُسَىٍّ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ غَنْمٍ، عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ، قَالَ رَأَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم إِذَا تَوَضَّأَ مَسَحَ وَجْهَهُ بِطَرَفِ ثَوْبِهِ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَإِسْنَادُهُ ضَعِيفٌ . وَرِشْدِينُ بْنُ سَعْدٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ زِيَادِ بْنِ أَنْعُمٍ الإِفْرِيقِيُّ يُضَعَّفَانِ فِي الْحَدِيثِ . وَقَدْ رَخَّصَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَمَنْ بَعْدَهُمْ فِي التَّمَنْدُلِ بَعْدَ الْوُضُوءِ وَمَنْ كَرِهَهُ إِنَّمَا كَرِهَهُ مِنْ قِبَلِ أَنَّهُ قِيلَ إِنَّ الْوَضُوءَ يُوزَنُ . وَرُوِيَ ذَلِكَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ وَالزُّهْرِيِّ . حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ الرَّازِيُّ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ قَالَ حَدَّثَنِيهِ عَلِيُّ بْنُ مُجَاهِدٍ عَنِّي وَهُوَ عِنْدِي ثِقَةٌ عَنْ ثَعْلَبَةَ عَنِ الزُّهْرِيِّ قَالَ إِنَّمَا كُرِهَ الْمِنْدِيلُ بَعْدَ الْوُضُوءِ لأَنَّ الْوَضُوءَ يُوزَنُ .
Бизга Қутайба ривоят қилди, бизга Ришдин ибн Саъд ривоят қилди, Абдурраҳмон ибн Зиёд ибн Анъумдан, у Утба ибн Ҳумайддан, у Убода ибн Нусаййдан, у Абдурраҳмон ибн Ғанмдан, у Муоз ибн Жабалдан (ривоят қилдики), у деди: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) таҳорат олганларида юзларини кийимлари этаги билан артганларини кўрдим. Абу Исо деди: Бу ҳадис ғарибдир ва исноди заифдир. Ришдин ибн Саъд ва Абдурраҳмон ибн Зиёд ибн Анъум ал-Ифриқий ҳадисда заиф (рови) саналадилар. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг саҳобаларидан ва улардан кейингилардан бир қавм илм аҳли таҳоратдан кейин сочиқ (латта) билан артинишга рухсат берганлар. Уни макруҳ санаганлар эса, фақат: таҳорат (қиёматда) тортилади (вазнга қўйилади), дейилгани учун макруҳ санаганлар. Бу Саид ибнул-Мусайяб ва аз-Зуҳрийдан ривоят қилинган. Бизга Муҳаммад ибн Ҳумайд ар-Розий ривоят қилди, бизга Жарир ривоят қилди, у деди: буни менга Али ибн Мужоҳид ривоят қилди — у менинг ҳузуримда ишончли (сиқа)дир — Саълабадан, у аз-Зуҳрийдан, у деди: Сочиқ (латта) таҳоратдан кейин фақат шунинг учун макруҳ саналган, чунки таҳорат (қиёматда) тортилади.