Маййит устида йиғлашнинг макруҳлиги

Janoza kitobi · 2 ҳадис

باب مَا جَاءَ فِي كَرَاهِيَةِ الْبُكَاءِ عَلَى الْمَيِّتِ

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي زِيَادٍ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ الْمَيِّتُ يُعَذَّبُ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ ‏"‏ ‏.‏ وَفِي الْبَابِ عَنِ ابْنِ عُمَرَ وَعِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَقَدْ كَرِهَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ الْبُكَاءَ عَلَى الْمَيِّتِ قَالُوا الْمَيِّتُ يُعَذَّبُ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ ‏.‏ وَذَهَبُوا إِلَى هَذَا الْحَدِيثِ ‏.‏ وَقَالَ ابْنُ الْمُبَارَكِ أَرْجُو إِنْ كَانَ يَنْهَاهُمْ فِي حَيَاتِهِ أَنْ لاَ يَكُونَ عَلَيْهِ مِنْ ذَلِكَ شَيْءٌ ‏.‏

Бизга Абдуллаҳ ибн Абу Зиёд ривоят қилди, у деди: бизга Яъқуб ибн Иброҳим ибн Саъд ривоят қилди, у деди: бизга отам ривоят қилди, Солиҳ ибн Кайсондан, у Зуҳрийдан, у Солим ибн Абдуллаҳдан, у отасидан (ривоят қилдики), у деди: Умар ибн ал-Хаттоб деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Маййит оиласининг унинг устида йиғлаши сабабли азобланади,» дедилар. Бу бобда Ибн Умар ва Имрон ибн Ҳусайндан ҳам (ривоят) бор. Абу Исо (Термизий) деди: Умарнинг ҳадиси ҳасан саҳиҳдир. Илм аҳлидан бир қавм маййит устида йиғлашни макруҳ санаб, «Маййит оиласининг унинг устида йиғлаши сабабли азобланади,» деганлар ва шу ҳадисга асосланганлар. Ибн ал-Муборак: «Умид қиламанки, агар у (маййит) тириклигида уларни (йиғидан) қайтарган бўлса, ундан унга (азобдан) ҳеч нарса бўлмайди,» деди.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمَّارٍ، حَدَّثَنِي أَسِيدُ بْنُ أَبِي أَسِيدٍ، أَنَّ مُوسَى بْنَ أَبِي مُوسَى الأَشْعَرِيِّ، أَخْبَرَهُ عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ مَا مِنْ مَيِّتٍ يَمُوتُ فَيَقُومُ بَاكِيهِ فَيَقُولُ وَاجَبَلاَهُ وَاسَيِّدَاهُ أَوْ نَحْوَ ذَلِكَ إِلاَّ وُكِّلَ بِهِ مَلَكَانِ يَلْهَزَانِهِ أَهَكَذَا كُنْتَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ ‏.‏

Бизга Али ибн Ҳужр ривоят қилди, у деди: бизга Муҳаммад ибн Аммор хабар берди, у деди: менга Асид ибн Абу Асид ривоят қилдики, унга Мусо ибн Абу Мусо ал-Ашъарий отасидан хабар берди, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Ҳеч бир маййит йўқки, вафот этгач, устида йиғловчи туриб: «Вой тоғимдан айрилдим! Вой сарваримдан!» ёки шунга ўхшаш сўзларни айтса, унга икки малоика вакил қилиниб, улар уни туртиб: «Сен шундай эдинг-ми?» демасинлар (дейдилар),» дедилар. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасан ғарибдир.