Ўлим чоғидаги шиддат

Janoza kitobi · 3 ҳадис

باب مَا جَاءَ فِي التَّشْدِيدِ عِنْدَ الْمَوْتِ

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ الْهَادِ، عَنْ مُوسَى بْنِ سَرْجِسَ، عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّهَا قَالَتْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ بِالْمَوْتِ وَعِنْدَهُ قَدَحٌ فِيهِ مَاءٌ وَهُوَ يُدْخِلُ يَدَهُ فِي الْقَدَحِ ثُمَّ يَمْسَحُ وَجْهَهُ بِالْمَاءِ ثُمَّ يَقُولُ ‏"‏ اللَّهُمَّ أَعِنِّي عَلَى غَمَرَاتِ الْمَوْتِ ‏"‏ ‏.‏ أَوْ ‏"‏ سَكَرَاتِ الْمَوْتِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ ‏.‏

Бизга Қутайба ривоят қилди, у деди: бизга ал-Лайс ривоят қилди, у Ибнул-Ҳоддан, у Мусо ибн Саржисдан, у ал-Қосим ибн Муҳаммаддан, у Оишадан (ривоят қилдики), у деди: мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)ни ўлим ҳолатларида кўрдим, олдиларида ичида суви бор бир идиш (коса) бор эди, у қўлларини идишга ботириб, сўнг сув билан юзларини сийпар, сўнг: «Аллаҳумма аъинни ало ғамаротил-мавт (Аллаҳим, менга ўлим азобларига сабр-тоқат бериб мадад бер),» ёки «сакаротил-мавт (ўлим талвасалари)» дердилар. Абу Исо (Термизий) деди: бу ғариб ҳадисдир.

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ الصَّبَّاحِ الْبَغْدَادِيُّ، حَدَّثَنَا مُبَشِّرُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ الْحَلَبِيُّ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْعَلاَءِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ مَا أَغْبِطُ أَحَدًا بِهَوْنِ مَوْتٍ بَعْدَ الَّذِي رَأَيْتُ مِنْ شِدَّةِ مَوْتِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا زُرْعَةَ عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ وَقُلْتُ لَهُ مَنْ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ الْعَلاَءِ فَقَالَ هُوَ ابْنُ الْعَلاَءِ بْنِ اللَّجْلاَجِ ‏.‏ وَإِنَّمَا عَرَّفَهُ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ ‏.‏

Бизга ал-Ҳасан ибнус-Саббоҳ ал-Бағдодий ривоят қилди, у деди: бизга Мубашшир ибн Исмоил ал-Ҳалабий ривоят қилди, у Абдурраҳмон ибнул-Алоодан, у отасидан, у Ибн Умардан, у Оишадан (ривоят қилди), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг ўлимларининг қаттиқлигидан кўрган нарсамдан кейин, ҳеч кимнинг ўлимининг енгиллигига ҳавас қилмадим. (Термизий) деди: мен Абу Зуръадан бу ҳадис ҳақида сўрадим ва унга: «Абдурраҳмон ибнул-Алоо ким?» дедим. У: «У Алоо ибнул-Лажложнинг ўғлидир,» деди. (Термизий) буни фақат шу йўл билан таниган.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ الْحَسَنِ، قَالَ حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا حُسَامُ بْنُ الْمِصَكِّ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو مَعْشَرٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَلْقَمَةَ، قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ، يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ إِنَّ نَفْسَ الْمُؤْمِنِ تَخْرُجُ رَشْحًا وَلاَ أُحِبُّ مَوْتًا كَمَوْتِ الْحِمَارِ ‏"‏ ‏.‏ قِيلَ وَمَا مَوْتُ الْحِمَارِ قَالَ ‏"‏ مَوْتُ الْفَجْأَةِ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Аҳмад ибнул-Ҳасан ривоят қилди, у деди: бизга Муслим ибн Иброҳим ривоят қилди, у деди: бизга Ҳусом ибнул-Мисакк ривоят қилди, у деди: бизга Абу Маъшар ривоят қилди, у Иброҳимдан, у Алқамадан (ривоят қилди), у деди: мен Абдуллаҳни шундай деяётганини эшитдим: «Мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)ни: «Мўминнинг жони терга ботган ҳолда чиқади, мен эшакнинг ўлимидек ўлимни ёқтирмайман,» деяётганларини эшитдим.» «Эшакнинг ўлими нима?» дейилди. У: «Тўсатдан (келган) ўлим,» дедилар.